Formą prawną systemu wynagradzania jest regulamin wynagradzania wprowadzony jednostronnie przez pracodawcę, ponieważ w firmie nie ma związków zawodowych. Regulamin wynagradzania uwzględnia:

• składniki płac i zasady ich stosowania
• formy płac
• narzędzia taryfikacji pracy.

Pracodawca stosuje typową paletę bodźców ekonomicznych, w skład których wchodzą poza kodeksowymi składnikami płac: premie, nagrody i dodatek funkcyjny (tabela 1).
Najważniejszymi składnikami dla pracowników jest płaca zasadnicza, premia, nagroda i dla pewnej grupy dodatek funkcyjny.

Narzędzia do modelowania płacy zasadniczej

W badanej firmie obowiązuje uproszczony taryfikator kwalifikacyjny obok dokładnie opracowanych kart opisu stanowisk pracy. Obydwa narzędzia nie są logicznie powiązane. Taryfikator ma 23 kategorie zaszeregowania (o wiele za dużo w stosunku do liczby stanowisk i liczby zatrudnionych) i został opracowany intuicyjnie. Dla stanowisk robotniczych w taryfikatorze przeznaczono 12 kategorii. Przyjęty został ruchomy schemat zaszeregowań polegający na tym, że:

- jedno stanowisko ma przypisane nawet 7 kategorii, np. specjalista od 7 do 13 kategorii zaszeregowania nakładanie się kategorii między stanowiskami (np. operatorzy od 5-8, cynkownicy od 7-11 kategorii).

Dla ruchomego schematu zaszeregowań bardzo trudno jest określić merytorycznie zróżnicowane zasady przyznawania pracownikom określonych kategorii zaszeregowania. Kierownictwo robi to intuicyjnie bez przyjmowania wyraźnych kryteriów, co może sprzyjać występowaniu dyskryminacji.

Drugim narzędziem jest tabela płac. Obowiązują w firmie dwie jednoszczeblowe tabele płac - dla stanowisk nierobotniczych o rozpiętości płac 4,5 (700-3200 zł) i dla stanowisk robotniczych o rozpiętości płac 2,20 (5,0-12 zł. Jednoszczeblowa tabela utrudnia stosowanie awansów płacowych - podwyżek płac dla pracowników. W przypadku badanej firmy nie stanowi to odczuwalnej przeszkody, ponieważ przyznanie wyższej stawki płac powiązane jest ze zmianą kategorii zaszeregowania. Można to jednak uznać za metodologiczny błąd w taryfikacji pracy.