Czy w tej kwestii sytuacja się poprawi? Z pewnością tak, ale nie stanie się to natychmiast. Zwiększane są przepustowości już istniejącego połączenia w Lasowie (zachodnia granica), budowane jest połączenie z czeskimi Morawami.

Słowem Gaz System, który za łączniki odpowiada, robi, co może, tyle że przyspieszenie prac nastąpiło dopiero w momencie powstania tej spółki odpowiadającej za przesył. A od tego minęło tak naprawdę dopiero trzy lata.

Balansując na krawędzi

Zakłady Chemiczne Police to przykład, jak trudno konkurować z firmami, które mają dostęp do tańszych surowców i więcej możliwości.

Teoretycznie sytuacja Polic nie powinna być tak trudna. Własny port, a więc i możliwość sprowadzenia surowca jedną z najtańszych metod, mniejsze od innych zakładów chemicznych uzależnienie gazu.

Jak przypomina Janusz Wiśniewski, wiceprezes DGA, spółka, której wynik finansowy jest w ponad 70 proc. skorelowany z ceną amoniaku, musi być niezwykle elastyczna kosztowo, aby przetrwać wahania koniunktury w krótkim okresie i umieć żyć z akumulowanego długofalowo zysku. Tej przezorności brakowało zarządom i wybierającym ich decydentom.

Problem w tym, że spółka musi mieć zapasy. Pół biedy, jeśli surowiec (w przypadku Polic obok gazu głównie surowce fosforonośne) pochodzi z własnej produkcji. Jeśli jednak jest kupowany na rynku, rodzi to ryzyka. Wystarczy, że z powodu kryzysu nagle rozpoczną się spadki cen, a wszystkie firmy, które kupowały surowiec i przerobiły go na produkt, mają poważny problem. Chcąc mieć przychody, muszą pozbyć się produkcji, a kryzys obniżył ceny - może się więc okazać, że zamiast zarobić, stracą (casus Polic).

Polska chemia nawozowa, na co zwraca uwagę Wiśniewski, dawno już przestała śledzić średnioroczne ceny składników nawozów sztucznych wyrażonych w kilogramach pszenicy. Ostrzegają one przed możliwymi zmianami cen i wyraźnie pokazują, że nawozy sztuczne były tanie w latach 2000-03, a później znacząco drożały, rozpoczynając spadek w 2007 roku.

Podobnie jak gaz ziemny, który jest dzisiaj droższy niż amoniak z niego produkowany, co również zdarzało się w przeszłości, ale wszyscy o tym zapomnieli.