Wprowadzenie

Niewątpliwie jedną z ważnych przyczyn tego zjawiska było także rosnące zapotrzebowanie na produkty rolnicze przeznaczone do przerobu na bioenergię. Fachowcy wskazywali, że każda z wymienionych przyczyn była istotna i ważna, a ich działanie sumowało się, powodując załamanie rynku i nienormalny wzrost cen w sezonie 2007/2008. Sytuację tę wykorzystali jednak przeciwnicy biopaliw wspomagani przez koncerny naftowe, główną winą obarczając rosnącą produkcję bioenergii, co natychmiast podchwyciły tabloidy.

Do nagonki włączyły się nawet banki. Poufny raport Banku Światowego z czerwca 2008, omawiany przez dziennik "Guardian" ocenił, że biopaliwa spowodowały wzrost cen żywności nawet o 75 proc. Zakwestionowano twierdzenia Stanów Zjednoczonych, jakoby powodem eksplozji cen żywności był rosnący popyt w Chinach i Indii lub susza w Australii. Za główny powód uznano zaś rosnący popyt na biopaliwa w USA i Europie. Według tego raportu od początku 2002 do końca lutego 2008 koszyk cen żywności przyjęty za podstawę do obliczeń ruchów cen wzrósł o 140 proc., z czego tylko 15 proc. stanowiły wyższe koszty energii i nawozów sztucznych, za. 75 proc. wyższy popyt na biopaliwa.

Zdaniem autora raportu, produkcja biopaliw zakłóciła rynek żywności na trzy sposoby: zboża w większym stopniu uprawiano, by przerobić je na paliwo, a nie na żywność, skurczył się areał upraw zbóż i roślin przeznaczonych na konsumpcję oraz rosnący popyt na biopaliwa pobudził spekulację na rynkach surowcowych.

Wszystkie te zarzuty były częściowo prawdziwe, a główną przyczyną kryzysu były braki towarów rolniczych na rynku. "Wina" biopaliw była niewspółmierna do ich wkładu w kryzys cenowy. Ocenia się, że światowa produkcja biopaliw zużywa tylko około jednego procenta ogólnej puli produktów rolnych, a póki co jej wytwory stanowią mniej niż 3 procent ogólnej podaży paliw w transporcie. W wielu krajach podejmowano próby przeciwdziałania niekorzystnym opiniom nt. biopaliw i ich udziału we wzroście cen żywności. Wypowiadały się związki producentów rolnych, naukowcy i politycy.

Na zorganizowanej w 2008 roku przez Radę Gospodarki Żywnościowej konferencji dotyczącej wpływu produkcji biopaliw na wzrost cen żywności, doradca prezydenta Ardanowski stwierdził, że biopaliwa nie stanowią zagrożenia dla cen żywności, a zwyżki cen artykułów spożywczych w dużej mierze związane są z ilością pośredników, marżami handlowymi, a także kosztami energii stosowanej w przetwórstwie rolno-spożywczym i przemyśle.