Prognozy dla europejskich producentów węgla kamiennego i brunatnego na ten rok nie były dobre. Po spadku produkcji węgla kamiennego w latach 2007- 09 ze 158 do 135 mln ton i brunatnego z 424 do 407 mln ton eksperci spodziewali się dalszego spadku produkcji i zapotrzebowania na węgiel. Wraz z produkcją spadał bowiem również import, który w latach 2007-09 zmniejszył się znacznie (z 231 do 182 mln t).

Te prognozy, aczkolwiek brakuje danych chociażby za pierwsze trzy kwartały tego roku, zdawały się, przynajmniej na początku roku sprawdzać. W I kwartale tego roku, produkcja węgla kamiennego w Unii Europejskiej spadła do 33 mln ton z 34,6 mln ton rok wcześniej, import obniżył się do 44,3 mln ton z 51,5 mln ton i spadła produkcja węgla brunatnego (ze 107 do 102,2). Trend ten wyznaczany m.in. przez promocje energetyki odnawialnej i rozwój energetyki gazowej wygląda na trwały, ale nie dla każdego oznacza to samo.

- Polska jest jednym z najbardziej uzależnionych od węgla krajów w Unii Europejskiej - podkreśla Jarosław Dmowski z Boston Consulting Group. - Pozostałe kraje mają zwykle rozwiniętą już energetykę jądrową lub wytwarzanie w oparciu o gaz, a poza tym bardzo intensywnie inwestują w energetykę odnawialną, budując kolejne alternatywne wobec węglowych źródła energii. Dodatkowo rynek gazu w Europie jest rozwinięty i gaz jest dostępny z wielu źródeł, zapewniając ograniczenie uzależnienia od importu z Rosji.

Energetyka w skali Unii Europejskiej jest i pozostanie największym konsumentem węgla. Inne sektory gospodarki nie potrzebują go aż tak dużo. Z danych Niemieckiego Stowarzyszenia Importerów Węgla (Niemcy to największy importer węgla w UE) wynika, że w 2009 roku przy zużyciu węgla kamiennego na poziomie 325 mln ton, aż 230 mln ton potrzebowały elektrownie. Kolejne 35 mln ton przypadało na elektrociepłownie.

Polska, jak wiadomo, około 90 proc. energii elektrycznej produkuje z węgla kamiennego i brunatnego. Za nieco ponad dwa lata, gdy elektrownie będą musiały zacząć kupować uprawnienia do emisji CO₂ na większą skalę niż teraz i na aukcjach, ceny prądu prawdopodobnie pójdą w górę.

Inne kraje Unii Europejskiej nie są w tak trudnej sytuacji jak Polska. W miksie paliwowym energetyki Europy Środkowo- Wschodniej węgiel stanowi 70-80 proc., w Niemczech jego udział wynosi około 50 proc., a we Francji jest bliski zera.