Samorządy będą redukować zużycie energii. Rokrocznie o 1 proc. Zakłada to ustawa o efektywności energetycznej, która ma być uchwalona do końca tego roku. Wprowadzi ona także tak zwane "białe certyfikaty". Od przyszłego roku podmioty oszczędzające energię elektryczną będą je otrzymywać za realizację służących temu projektów, za co dostaną pieniężne wsparcie.

Niby wszystko jest jasne, a przede wszystkim logiczne, eksperci przecież co i rusz powtarzają, że to miasta - a nie zakłady produkcyjne - są kluczem do niezbędnych zmian w polskiej energetyce. Tyle teorii. Praktyka? A to już zupełnie inna energetyczna bajka.

Oni tego nie potrafią…

W roku 2008 europarlament przyjął pakiet działań w obszarze energii oraz zmian klimatu, którego cele mają zostać zrealizowane do roku 2020. Przyjęta strategia zakłada, że do roku 2020 Unia Europejska o 20 procent zwiększy energooszczędność, o 20 procent zmniejszy emisję dwutlenku węgla do atmosfery, a 20 procent zużywanej energii będzie pochodziło ze źródeł odnawialnych. Program ten znany jest jako pakiet klimatyczny. To wskutek tego dokumentu - i zmian w prawie, które za sobą niesie - wzrosło zainteresowanie polskich miast efektywnością energetyczną.

Zdaniem prof. Tadeusza Skoczkowskiego, prezesa Krajowej Agencji Poszanowania Energii (KAPE), zainteresowanie to nie oznacza jednak, że z tej mąki będzie chleb. - Projekt ustawy o efektywności energetycznej przewiduje wzorcową rolę sektora publicznego w podnoszeniu efektywności energetycznej. Sektor publiczny tego nie umie robić - mówi wprost prof. Skoczkowski.

Szymon Liszka prezes Fundacji Efektywnego Wykorzystania Energii powołuje się na konkretny przykład bezradności miast i gmin. Wspomina, że choć już kilkanaście lat temu prawo energetyczne nałożyło na gminy obowiązek opracowania założeń do lokalnych planów energetycznych, do dziś niewiele polskich miast ma taki dokument. Są także takie samorządy, które zleciły opracowanie założeń, a potem o temacie zapomniały i z formalnego punktu widzenia nic nie można im zarzucić.

Założenia do lokalnego planu energetycznego powinny zawierać plan określający źródła zaopatrzenia mieszkańców w ciepło, energię elektryczną, gaz, paliwa stałe itp. Wiele zależy od władz województwa i współpracy pomiędzy poszczególnymi organami odpowiedzialnymi za ochronę środowiska i wprowadzanych przez nie mechanizmów motywujących samorządy do tworzenia takich planów. Np. w województwie śląskim większość samorządów takie plany posiada, w innych sytuacja wygląda znacznie gorzej, planów jest niewiele. Powód? Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach uzależnia przyznanie niektórych dotacji od posiadania dokumentów energetycznych.