De gustibus non est disputandum - Gusta nie podlegają dyskusji

Wśród opinii publicznej panuje przekonanie, że skoro potrafimy wybrać dywan, ulubiony samochód, modną odzież, to czemu nie właśnie malowanie?! Entuzjazmu dodaje nam przeświadczenie, że projektowanie w omawianym zakresie jest zajęciem łatwym i przyjemnym oraz - według powszechnie panującej opinii - podlega ono także mglistym kryteriom oceny.

Posiłkujemy się więc subiektywnym poczuciem estetyki, emocjami, skojarzeniami osobistymi, by ostatecznie wybór uzasadnić stwierdzeniem: "to jest fajne". Gdy zabraknie nawet takich "argumentów", dyskusję kończy się sentencją De gustibus non est disputandum, która zdaje się w sposób niezwykle profesjonalny załatwiać problem. Problem jednak pozostaje, ponieważ nie o gustach się tu dyskutuje! Będę zawsze przeciwstawiał się takiemu podejściu, gdyż lekceważy ono podstawy teorii projektowania, które zgłębia się na wydziałach projektowych (tj. architektura i Akademia Sztuk Pięknych), edukujących fachowców w tej dziedzinie, i które stanowią podwaliny podstaw projektowania we wzornictwie przemysłowym.

Zasady istnieją

O teorii podstaw napisano wiele publikacji, przeprowadzono liczne analizy, których nie sposób tu przytoczyć, a Instytut Wzornictwa Przemysłowego stanowi merytoryczne oparcie dla inicjatyw w tej dziedzinie. Jednak próbując skondensować na potrzeby niniejszego artykułu elementarne wytyczne, związane z projektowaniem malatury, należy wyróżnić chociażby takie sprawy, jak:

• podziały kolorystyczne uwzględniające podział bryły;
• preferowanie podziałów horyzontalnych;
• ograniczanie rozczłonkowania kompozycji;
• dążenie do klarowności kompozycji - czytelnej idei;
• ograniczanie liczby barw głównych;
• precyzyjny dobór odcieni barw - ostrożne stosowanie barw ostrych;
• unikanie czystej bieli i czerni;
• dążenie do starannego doboru liternictwa i wielkości logotypów;
• analizowanie skutków eksploatacyjnych;
• dążenie do odróżnienia się od konkurencji;
• dążenie do ujednolicenia z całym taborem jednego przewoźnika.

Respektowanie tych zasad postępowania rokuje dużo większe szanse na to, że projekt przetrwa tymczasowe mody i maniery, a także daje klientowi pełną świadomość przy dokonywaniu wyboru, choć możliwe jest, że nie każdy poprawny projekt uda się ocenić przez pryzmat wszystkich wymienionych tu zasad - jest to zjawisko dopuszczalne. Niedopuszczalna jest natomiast nieznajomość przytoczonych podstaw, która prowadzi do wypaczenia pojmowania tematu.