Niemożliwe jest natychmiastowe wyeliminowanie materiałów zawierających azbest, dlatego jeszcze przez długi czas nie będzie można liczyć na całkowitą likwidację zagrożenia.

Korozja płyt azbestowo-cementowych może być powierzchniowa, jak również obejmować głębsze partie materiału i być wynikiem oddziaływania czynników atmosferycznych. Korozja płyt zależy od środowiska w jakim ten materiał jest użytkowany. W powietrzu czystym (wiejskim), przebiega wolniej i wynosi 0,02-0,1 mm/rok. W rejonach występowania kwaśnych deszczów korozja płyt azbestowo cementowych przebiega szybciej i wynosi do 1 mm/rok. Powoduje ona uwalniane się azbestu z płyt [11]. Emisja struktur włóknistych azbestu do powietrza o długości większej niż 5 µm może wynosić od 6000 do 11 000 włókien z jednego metra kwadratowego w ciągu jednej minuty.

Trudności w określaniu wielkości ryzyka choroby nowotworowej, przypisywanego populacji generalnej w ekspozycji środowiskowej na pył azbestu nie zwalniają z konieczności eliminowania źródeł zanieczyszczeń oraz okresowej kontroli stężenia azbestu w powietrzu.

W Polsce do oznaczania stężenia struktur azbestu w powietrzu stosowana jest metoda referencyjna opisana w normie PN-88/Z-04202/02 Ochrona czystości powietrza - Badania zawartości azbestu - Oznaczanie stężenia liczbowego respirabilnych włókien azbestu na stanowiskach pracy metodą mikroskopii optycznej. Jest ona stosowana najczęściej na stanowiskach pracy, gdzie istnieje podejrzenie występowania w dużych ilościach w powietrzu jednego rodzaju struktur włóknistych. Metoda nie pozwala na zliczanie struktur o średnicy mniejszej niż 0,2 µm, jak również na identyfikację na podstawie budowy wewnętrznej jak i składu chemicznego obserwowanych struktur włóknistych.

Obecnie brak jest metody, która pozwalałaby na przeprowadzenie w pełnym zakresie badań mających na celu oznaczenie stężenia struktur azbestowych w powietrzu. Przy tego typu badaniach korzysta się z wielu metod.

W wielu krajach, w celu identyfikacji i zliczenia struktur azbestowych, występujących w próbce pobranej z powietrza stosowane są metody, które szczegółowo opisują postępowanie przy wykonaniu preparatu i jego badaniu w transmisyjnym mikroskopie elektronowym. Często pod ich adresem kierowane są krytyczne uwagi. Szczególnie krytykowane są sposoby wykonania preparatów, ponieważ mają one ogromny wpływ na ich jakość i późniejsze wyniki badań.

W 2006 roku podjęto badania w celu opracowania kompleksowej metody kontroli stężeń struktur azbestu w powietrzu. W czasie opracowywania metody, korzystano z normy ISO 13794:1999, równocześnie z informacji literaturowych i wyników badań własnych. W metodzie zastosowano wiele nowatorskich rozwiązań związanych z wykonaniem tego typu badań.

Badania wykonano na terenie czterech osiedli mieszkaniowych w Katowicach na których znajdowały się budynki wielokondygnacyjne z zewnętrzną elewacją wykonaną z materiałów azbestowo-cementowych.

Metoda umożliwia kompleksowe przeprowadzenie badań, od wyboru lokalizacji punktu pobierania próbki aż do oznaczenia wartości stężeń struktur azbestowych w powietrzu i ich zmian w czasie.

W metodzie opracowano sposób:

• lokalizacji punktów pobierania próbek,
• pobierania próbki z powietrza,
• przygotowania próbki do analizy,
• identyfikacji struktur azbestowych na podstawie cech morfologicznych, chemicznych, strukturalnych (długość l, szerokość d, l/d i ich rodzaj),
• zliczania struktur azbestowych w próbce,
• wyznaczania liczby struktur azbestowych w określonej objętości powietrza,
• interpretacji uzyskanych wyników, z uwzględnieniem zmian stężeń struktur azbestowych w czasie.