Obowiązujące przepisy regulujące wpływ inwestycji infrastrukturalnych na środowisko nie wydają się głównym podłożem sytuacji konfliktowych, a raczej ich interpretacja. Co spór, to inna wykładnia prawa, co urząd, to alternatywne spojrzenie na te same paragrafy. A między nimi inwestorzy, wykonawcy, projektanci, ekolodzy i społeczności lokalne, często splecione w zagmatwany węzeł sprzecznych interesów.

Poezja paragrafu

- Na realizację inwestycji znacząco wpływają skomplikowane procedury towarzyszące stosowaniu obowiązującego prawa - uważa Marek Marszałek, szef departamentu jakości i ochrony środowiska w firmie Skanska. - Niejednokrotnie trudno jest przewidzieć termin zakończenia całego procesu uzyskiwania niezbędnych dokumentów formalnych właśnie ze względu na wydłużające się procedury.

Istotnym problemem, na który wskazuje przedstawiciel Skanska, jest małe doświadczenie pracowników Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska. Nasz rozmówca podaje przykład - kwestie wydawania zezwoleń np. na przemieszczanie zwierząt z gatunków objętych ochroną z miejsc regularnego przebywania na inne czy zniszczenie ich zimowisk, schronień itp.

- Wykonawca robót budowlanych natrafiając na takie stanowisko, nie zinwentaryzowane na wcześniejszych etapach przygotowania inwestycji, jest zmuszony przerwać prowadzone prace i uzyskać stosowną decyzję, na wydanie której musi czekać do 31 dni - wyjaśnia Marszałek. - Miesiąc wstrzymania robót to dużo czasu i dużo pieniędzy. Samo odłowienie np. bobrów czy nietoperzy i ich przeniesienie to potężne koszty i to nieprzewidziane.

Problematyczne są również przepisy uniemożliwiające przenoszenie na rzecz innego podmiotu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Brak zapisu regulującego tę kwestię w Ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie wpływa na wydłużenie procesu uzyskiwania np. pozwolenia na budowę o czas potrzebny na powtórzenie postępowania o wydanie decyzji środowiskowej. I to pomimo, że nie zostały wprowadzone żadne zmiany w zakresie planowanej inwestycji, a jedynie zmienił się inwestor.

Artur Majczak, dyrektor biura Tebodin SAP Projekt w Katowicach, wskazuje na dwie najczęściej spotykane sytuacje, w których duże inwestycje są blokowane lub wstrzymywane z powodu uwarunkowań środowiskowych. Pierwsza jest wynikiem strachu inwestora przed możliwością utraty dofinansowania projektu w przypadku przejścia inwestycji przez obszary chronione (szczególnie Natura 2000).