Wprowadzenie

Te specyficzne właściwości determinujące szerokie zastosowanie miedzi powodują również szereg trudności związanych ze spawaniem zarówno czystego metalu, jak i jego stopów. I tak np. wyższa o ok. 7 - 11 razy od stali przewodność cieplna zdecydowanie utrudnia miejscowe stopienie brzegów materiału spawanego. Duża rozszerzalność cieplna i skurcz odpowiednio o ok. 1,5 i 2,4 - krotnie wyższe od stali powodują powstawanie znacznych naprężeń, odkształceń, a czasem pęknięć w trakcie spawania. Wyższa o ok. 10 - 12 razy od stali przewodność elektryczna jest przyczyną błądzenia łuku spawalniczego. Ponadto w wysokich temperaturach pewne właściwości miedzi ulegają diametralnym zmianom. Np. wytrzymałość i plastyczność miedzi ulegają znacznemu zmniejszeniu już w temperaturze 500 - 600 ^oC, a to z kolei w połączeniu z dużymi naprężeniami uwrażliwia miedź na powstawanie pęknięć w złączach spawanych. Dodatkowo metal po przekroczeniu temperatury topnienia zwiększa skokowo rozpuszczalność w sobie takich gazów, jak wodór i tlen, powodujących odpowiednio powstawanie porowatości i tworzenie kruchych eutektyk Cu-Cu2O. Ze względu na ww. właściwości miedzi oraz ich zmiany wraz ze wzrostem temperatury, spawanie tego metalu uznawane jest za proces zdecydowanie trudniejszy od spawania stali konstrukcyjnych. Wysoki koszt konstrukcji spawanych wykonywanych z miedzi związany z jej wysoką ceną na rynkach światowych (6050 USD za tonę - na dzień 2.09.2009) powoduje, że klienci często wymagają od wytwórców kwalifikowania technologii spawania konstrukcji miedzianych, co gwarantuje wysoką jakość połączeń spawanych w konstrukcji. Ponadto często zachodzi potrzeba kwalifikowania, gdy wytwórca posiada lub ubiega się o certyfikat systemu zarządzania jakością wg normy PN-EN ISO 9001:2009 i/lub systemu zarządzania jakością w spawalnictwie (wymagania pełne lub standardowe) wg norm PN-EN ISO 3834 lub gdy wytwarza odpowiedzialne wyroby z elementami miedzianymi, objęte normami przedmiotowymi, które wymagają stosowania kwalifikowanych technologii.

Arkusz szósty normy PN-EN ISO 15614-6:2008 pt.: "Specyfikacja i kwalifikowanie technologii spawania metali. Badanie technologii spawania. Część 6: Spawanie łukowe i gazowe miedzi i jej stopów" obejmuje swym zakresem spawanie łukowe (metody 111, 131, 141 i 15 wg PN-EN ISO 4063:2002) oraz gazowe (311 wg PN-EN ISO 4062:2002) miedzi i jej stopów. Norma przeznaczona jest do przeprowadzania kwalifikowania nowych technologii spawania miedzi i jej stopów i nie unieważnia kwalifikowania przeprowadzanego w oparciu o wcześniejsze, nieaktualne już normy krajowe.