Głównym źródłem finansowania inwestycji kolejowych do 2013 r. jest Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, z którego na projekty infrastruktury kolejowej przewidziano blisko 4,9 mld euro. W kolejnym, prawdopodobnie skromniejszym, unijnym budżecie możemy już nie znaleźć tak obfitych środków na modernizację polskich szlaków kolejowych.

Kolejarze nie mają wyjścia - muszą się spieszyć z wydawaniem pieniędzy. Potrzebę inwestycji na szlakach kolejowych najlepiej ilustrują prędkości, z jakimi w Polsce poruszają się pociągi. Na ponad 40 proc. odcinków składy osobowe nie mogą się rozpędzić do większej prędkości niż 80 km/h. Natomiast średnia prędkość pociągu towarowego w Polsce wynosi 23 km/h.

Dotychczas tempo realizacji inwestycji kolejowych nie zachwycało, zarówno w kontekście wcześniejszych zapowiedzi, jak i w porównaniu ze znacznie szybciej rozstrzyganymi przetargami na drogi i autostrady.

Do jego wyhamowania, w opinii ekspertów, miała się przyczynić konieczność zweryfikowania projektów. Niektóre z nich były niedoszacowane, natomiast inne zakładały nadmierną skalę nakładów w stosunku do ruchu występującego na tych trasach. Wadliwa była też duża część dokumentacji środowiskowej.

Wskazywano również mniej złożone powody, a mianowicie przerośniętą strukturę PKP Polskie Linie Kolejowe, która powoduje chaos kompetencyjny i rozmywa odpowiedzialność. Nawet jeśli stawiane zarzuty są słuszne, to trzeba przyznać, że administracyjna machina zaczyna działać coraz sprawniej.

Z danych PLK wynika, że do końca czerwca tego roku zarządca sieci kolejowej rozstrzygnął przetargi na łączną sumę ponad 2,3 mld zł. Dla porównania, w całym 2009 r. na modernizacje szlaków kolejowych wydano nieco ponad 2,8 mld zł. Ponadto ogłoszono (zatem było już w toku) ponad 60 następnych zadań o wartości prawie 13 mld zł. Do końca roku powinno zostać jeszcze rozpisanych około stu przetargów o wartości szacowanej na 10 mld zł. - Obecnie realizowanych jest 21 umów na modernizacje ponad 963 km torów.

Przygotowanych jest 20 projektów w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych o wartości ponad 1 mld zł - informuje wiceminister infrastruktury Juliusz Engelhardt.