Kolektory słoneczne służą do konwersji energii promieniowania słonecznego na ciepło, które jest transportowane za pomoc czynnika solarnego do wymiennika - zasobnika ciepła. Ważnym elementem decydującym o efektywności działania kolektora słonecznego jest jego sprawność oraz intensywność nasłonecznienia. Na terenie Polski nasłonecznienie jest zbliżone do północnej Francji i Niemiec. Średnia gęstość strumienia energii zawiera się w przedziale od 600 do 800 W/m². Przy założeniu, że w ciągu roku powierzchnia Polski jest naświetlana średnio przez 1500 godzin, odpowiada to 900-1200 kWh/m² energii padającej na powierzchnię płaską kolektora.

1. Kolektory słoneczne w Polsce na tle innych krajów Unii Europejskiej

W 2006 roku produkcja energii elektrycznej w Polsce wyniosła ogółem 160 848 GWh, w tym z odnawialnych Źródeł energii - około 70 GWh, co stanowiło 0,04% w całkowitym bilansie energetycznym (Bojanowicz 2007). Według danych europejskiego centrum informacyjnego EurObserv’ER, całkowita powierzchnia kolektorów słonecznych zamontowanych w Polsce do końca 2006 r. wynosiła około 164 tys. m², co odpowiadało 114,7 MW zainstalowanej mocy cieplnej lub 3,0 MW w przeliczeniu na 1000 mieszkańców (Eur-Observ’ER 2007). Wyniki badań przedstawione w maju 2008 r. na Forum Przemysłu Energetyki Słonecznej wskazują natomiast, że w 2007 r. ogólna powierzchnia zainstalowanych w Polsce kolektorów słonecznych sięgała około 235 tys. m², co w przeliczeniu na moc cieplną daje 164,5 MW, tj. 4,3 MW/1000 mieszkańców. Polska znalazła się na 12 miejscu wśród krajów Unii Europejskiej (UE) pod względem zainstalowanych powierzchni kolektorów słonecznych. Na rysunku 1 przedstawiono procentowy bilans wielkości zamontowanych kolektorów słonecznych w roku 2006 w 25-krajach UE z wyszczególnieniem Polski. Z rysunku 1 widać, że istnieje duża dysproporcja pomiędzy Polską a krajami, w których rynek jest już rozwinięty, a warunki klimatyczne podobne, jak np. Niemcy.

Zgodnie ze scenariuszem rozwoju technologii odnawialnych Źródeł energii (Ministerstwo Środowiska 2001), przy założeniu 7,5% ich udziału w bilansie energetycznym Kraju oraz wysokości niezbędnych dopłat ze środków publicznych, przewiduje się, że do 2010 roku ilość zainstalowanych słonecznych cieczowych kolektorów w Polsce będzie odpowiadać mocy 700 MW, co łącznie z już istniejącymi pozwoli na uzyskanie 0,9% udziału w całkowitym bilansie energetycznym. W tym samym czasie przewiduje się zainstalowanie systemów fotowoltaicznych o mocy około 2 MW.