Wprowadzenie

Spośród tych przedsięwzięć ważną pozycję zajmuje sprawdzenie umiejętności manualnych spawacza oraz sprawdzenie jego zdolności do postępowania zgodnie z ustną lub pisemną instrukcją. Sprawdzenia stanowią tzw. egzamin kwalifikacyjny spawacza, którego wynikiem jest wykonanie przez spawaczy złączy próbnych. Złącza próbne obowiązkowo podlegają badaniom.

Celem tych badań jest zidentyfikowanie i sklasyfikowanie nie akceptowalnych w złączach technologicznych niezgodności spawalniczych (niezgodności powstających podczas błędnie przeprowadzonej operacji technologicznej). Wykonywanie badań oraz interpretacja uzyskiwanych wyników, nie zawsze prowadzi do obiektywnej oceny umiejętności spawacza. Z tego powodu podjęto próbę krytycznej oceny proponowanych badań złączy próbnych i wyników tych badań. Jako podstawę oceny przyjęto wymagania obowiązujące dla złączy próbnych spawaczy stali przedstawione w normie PN-EN 287-1:2007.

Charakterystyka normy pn-en 287-1

W normie PN-EN 287-1 zdefiniowano zasady obowiązujące podczas egzaminu kwalifikacyjnego spawacza stali. Zasady te obejmują wyłącznie te procesy spawalnicze, które określono jako spawanie ręczne lub częściowo zmechanizowane (tablica1).
Tablica 1. Ręczne lub częściowo zmechanizowane procesy spawania objęte egzaminem kwalifikacyjnym spawaczy.

Podczas egzaminu kwalifikacyjnego główny nacisk położono na zdolność spawaczy do ręcznego prowadzenia elektrody lub palnika do spawania. W wyniku tego procesu następuje wykonanie spoiny o akceptowalnej jakości.

Zasadniczą cechą normy PN-EN 287-1 jest to że sprawdzanie umiejętności spawacza zależy od zastosowanych technik spawania, podczas których przestrzegane są jednolite zasady tego egzaminowania (jednolite kwalifikowanie - niezależnie od typu wyrobu, jego usytuowania oraz osoby lub jednostki egzaminującej) i stosowane są znormalizowane złącza próbne (rys.1).
Rys.1. Kształt i wymiary złączy próbnych stosowanych przy egzaminowaniu spawaczy

Z wymagań przedstawionych w normie PN-EN 287-1 wynika, że egzamin kwalifikuje spawacza nie tylko dla warunków zastosowanych podczas egzaminu, ale również dla wszystkich innych złączy, które uważane są za łatwiejsze do spawania pod warunkiem, że spawacz odbył odpowiednie szkolenie i posiada praktykę przemysłową w zakresie swoich kwalifikacji. Egzamin kwalifikacyjny może być również wykorzystany do kwalifikowania technologii spawania. W takim przypadku wszystkie odpowiednie wymagania (np. wymiary złącza próbnego) muszą być spełnione.