PARTNER PORTALU partner portalu wnp.pl
Menu

wnp.pl - portal gospodarczy

Szukaj

Wiara i rynek

Autor: wnp.pl
17-06-2016 12:26
Wiara i rynek

Przez setki lat ludzie wierzyli, że da się skonstruować maszynę, która raz wprawiona w ruch pracuje wiecznie. Wiara w przewagę centralnie sterowanej przez państwo gospodarki jest nawet silniejsza...

Próby skonstruowania urządzenia, które pracowałoby bez zasilania z zewnątrz, były sprzeczne z prawami fizyki i dlatego kończyły się porażką. Ale nawet gdy w połowie XIX wieku James Joule sformułował prawo zachowania energii, z którego w oczywisty sposób wynika niemożliwość istnienia perpetuum mobile, próby stworzenia wiecznie działającej maszyny były ponawiane przez rozmaitych szarlatanów.
Dlaczego perspektywa stworzenia perpetuum mobile jest tak fascynująca? Po pierwsze dlatego, że byłoby wspaniale, gdyby takie urządzenie jednak istniało. Po drugie, prawa fizyki nie zawsze są łatwe do intuicyjnego zrozumienia. Dlatego niektórzy dają się nabrać na skomplikowane konstrukcje kół, przekładni i dźwigni, wierząc, że da się z tego stworzyć upragnioną maszynę.

Na podobnej zasadzie opiera się wiara w skuteczność państwowej gospodarki. Jak by to było wspaniale, gdyby państwowe przedsiębiorstwa były równie efektywne i innowacyjne jak prywatne, gdyby działały bez rynku, wykonując polecenia mądrych głów, centralnie zarządzających gospodarką. Zniknęłyby kryzysy, nadprodukcja, bezrobocie, stresy wynikające z konieczności konkurowania na rynku. Mielibyśmy dobrobyt bez wysokich kosztów społecznych, które musimy dziś za niego płacić. Taka wizja wydaje się wielu ludziom możliwa, tak jak intuicja podpowiada nam, błędnie, że możliwe jest perpetuum mobile.

Wiara w gospodarcze cuda nasiliła się zwłaszcza po światowym kryzysie w 2008 roku. Jest coraz powszechniejsza w Polsce, mimo sukcesów, jakie odnosiliśmy przez 25 lat, rozwijając gospodarkę rynkową.

Nawet jeżeli prawa ekonomii nie są tak precyzyjne jak fizyki, to ich lekceważenie prowadzi donikąd. Naukowcy udowodnili dlaczego gospodarka rynkowa, w której prywatne przedsiębiorstwa ze sobą konkurują, jest efektywniejsza od państwowej, centralnie zarządzanej. Przyczyn jest wiele. Na pewną z nich zwrócił uwagę jeden z najwybitniejszych XX-wiecznych ekonomistów, Friedrich Hayek.

Stwierdził, że informacje, którymi dysponują podmioty gospodarcze - konsumenci, producenci, handlowcy - są po części niemożliwe do przekazania. Wiedza jest rozproszona i "uwięziona" w podmiotach, które nią dysponują. Mechanizm rynkowy - z pozoru chaotyczny i zdecentralizowany - spontanicznie reaguje na ową wiedzę. Jednak próba jej scalenia i scentralizowania musi prowadzić do zniekształcenia informacji. A zatem centralny planista, nawet gdyby dysponował nieograniczonymi możliwościami analitycznymi, nie będzie w stanie zastąpić rynku i uzyskać podobnej efektywności, bo informacje, które "włoży" do maszyn liczących, będą błędne i zubożone.

KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze komentarzy! Twój może być pierwszy. Wypowiedz się!



SUBSKRYBUJ WNP.PL

NEWSLETTER

Najważniejsze informacje portalu wnp.pl prosto do Twojej skrzynki pocztowej

Wnp.pl: polub nas na Facebooku


Wnp.pl: dołącz do nas na Google+


45 151 ofert w bazie

POLECANE OFERTY

1 048 524 ofert w bazie

POLECANE OFERTY

5 763 ofert w bazie

2 782 331 ofert w bazie


397 664 ofert w bazie

GORĄCE KOMUNIKATY

Wyszukiwanie zaawansowane
  • parking
  • bankiet
  • catering
  • spa
  • klub
  • usługi
  • rekreacja
  • restauracja
467 ofert w bazie

POLECAMY W SERWISACH GRUPY PTWP