Zintegrowane zarządzanie ryzykiem energetycznym wymaga efektywnego systemu kontroli ryzyka, co obejmuje uwzględnianie ryzyka w decyzjach podejmowanych przez kierownictwo organizacji, zdefiniowanie podziału kompetencji i odpowiedzialności w obszarze zarządzania ryzykiem oraz uwzględnienie ryzyka na wszystkich szczeblach działalności operacyjnej organizacji. Zintegrowane zarządzanie ryzykiem łączy się również z prognozowaniem ryzyka w różnych horyzontach czasowych oraz rozważaniem różnych scenariuszy. W związku z powyższym niezbędne jest zbieranie w czasie rzeczywistym szczegółowych informacji na temat działalności organizacji, wiążących ją umów z dostawcami paliw i energii, umów ubezpieczeniowych, a także danych eksploatacyjnych i operacyjnych. Olbrzymi zbiór informacji musi być sprawnie gromadzony, bezpiecznie przechowywany, intensywnie przetwarzany i szybko przesyłany do decydentów, by zmniejszać obszary niepewności oraz umożliwiać podejmowanie, mimo iż obarczonych ryzykiem, właściwych decyzji.

Podział ról w procesie zarządzania ryzykiem przedstawiony został na rys. 2. Opracowano go na podstawie podziału ról obowiązującego w spółce OGP Gaz-System SA.

Z przedstawionych w niniejszym artykule kilku uwag dotyczących bezpieczeństwa systemów energetycznych wynika, iż są one istotną częścią systemu bezpieczeństwa społeczeństwa informacyjnego. Ze względu na dostarczanie społeczeństwu paliw i ciepła, a przede wszystkim energii elektrycznej systemy energetyczne mogą w pierwszej kolejności, podobnie jak systemy teleinformatyczne, a także za ich pośrednictwem, stać się obiektem cyberataku. Rozmiar organizacji jest wówczas istotnym czynnikiem decydującym o rodzaju oraz sposobie rozmieszczenia stosowanych rozwiązań ochronnych. Choć cyberatakami zagrożone są głównie obiekty infrastruktury krytycznej na szczeblu państwa to najbardziej podatne na nie są małe i średnie przedsiębiorstwa oraz instytucje samorządowe. Znacznie częściej jednak występującym zagrożeniem dla sprawnego funkcjonowania społeczeństwa informacyjnego są przerwy w bieżących dostawach energii cieplnej, zwłaszcza w zimie, oraz energii elektrycznej, szczególnie w nocy. Ciągłość dostaw energii elektrycznej jest niejako wpisana w mechanizm funkcjonowania społeczeństwa informacyjnego, stąd zagwarantowanie pewności i ciągłości dostaw surowców energetycznych ma zasadnicze znaczenie.

Literatura:

1. Bałdys R, Leszczyński T., Cyberterroryzm zagrożeniem bezpieczeństwa energetycznego społeczeństwa informacyjnego, w: Jemioła T., Kisielnicki J., Rajchel K. (red.), Cyberterroryzm nowe wyzwania XXI wieku, WSPol, Warszawa 2009.

2. Bałdys R., Leszczyński T., Zagrożenia bezpieczeństwa europejskiego na początku XXI wieku, w: Ura E., Rajchel K., Pomykała M., Pieprzny S. (red.), Bezpieczeństwo wewnętrzne we współczesnym państwie, PR-UR, Rzeszów 2008.

3. Leszczyński T., Dywersyfikacja dostaw gazu ziemnego w Unii Europejskiej, Biuletyn URE Nr 4/2008.

4. Leszczyński T., Dywersyfikacja dostaw ropy naftowej w Unii Europejskiej, Biuletyn URE Nr 6/2008.

5. Leszczyński T., ILM - fikcja czy rzeczywistość?, Głos Akademicki WAT nr 5/2006.

6. Leszczyński T, Kierowanie reagowaniem kryzysowym w państwie, AON, Warszawa 2005.

7. Leszczyński T, Phishing a ochrona danych osobowych, w: Kosiński J., Szafrański J. (red.), Przestępczość teleinformatyczna, WSPol, Szczytno 2008.

8. Leszczyński T, Przestępczość teleinformatyczna IP -zagrożeniem bezpieczeństwa organizacji, w: Kosiński J. (red.), Przestępczość teleinformatyczna, WSPol, Szczytno 2006.

9. Leszczyński T, Węgiel nośnikiem energii w Unii Europejskiej, Biuletyn URE Nr 1/2009.

10. Leszczyński T, Zarządzanie strategiczne bezpieczeństwem państwa, w: Soroka P. (red.), Strategia elementem polityki obronnej, narzędzia przebudowy i rządzenia państwem, TWO, Warszawa 2007.

11. Radwanowicz-Wanczewska J., Leszczyński T, Bezpieczeństwo państwa a bezpieczeństwo narodowe, w: Jemioła T, Rajchel K. (red.), Bezpieczeństwo narodowe i zarządzanie kryzysowe w Polsce w XXI wieku - wyzwania i dylematy, WSIZA-AON, Warszawa 2008.