1. Obowiązki organów spółek w zakresie identyfikacji i zarządzenia ryzykiem

Jest oczywiste, że prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z ryzykiem. Jeżeli ryzyko takie podejmuje osoba fizyczna prowadząca działalność, to robi to we własnym imieniu i na własny rachunek. W wielu przypadkach mamy jednak do czynienia z sytuacją, że inwestorzy powierzają prowadzenie spraw spółki menedżerom (zarządom) oczekując określonego i stabilnego zwrotu z kapitału w postaci wzrostu majątku (akcji/udziałów) lub dywidendy.

Obecne regulacje nakładają na zarządy spółek obowiązek identyfikacji i zarządzania ryzykiem obciążającym spółki. Do kontroli realizacji tych czynności zobowiązana jest rada nadzorcza sprawując nadzór nad całokształtem działalności spółki.

W spółkach, których akcje znajdują się w publicznym obrocie ustawodawca nałożył obowiązek powołania komitetów audytu, jeżeli rada nadzorcza składa się z więcej niż 5 osób, natomiast w przypadku nie spełnienia tego warunku zadania komitetu audytu wykonywać powinna kolegialnie rada nadzorcza. Właśnie komitety audytu powinny w imieniu rady nadzorczej realizować czynności nadzoru nad zarządzaniem ryzykiem, kontrolą wewnętrzną, systemem sprawozdawczości.

Uszczelniając krąg regulacji od 1.01.2009 roku stworzono współodpowiedzialność rady nadzorczej za sprawozdawczość spółki. Konkludując, w odrębnych aktach prawnych tj.: kodeksie spółek handlowych, ustawie o rachunkowości, ustawie o biegłych rewidentach i ich samorządzie stworzono system regulacji tworzący razem spójny obraz obowiązków zarządów i rady nadzorczej w zakresie identyfikacji i nadzoru nad zarządzaniem ryzykiem.

2. Jakie kryteria należy stosować dla identyfikacji ryzyka?

Ogólnie ryzyka prowadzenia działalności dzielimy na dwie podstawowe grupy: systematyczne i niesystematyczne.

Ryzyko systematyczne (zewnętrzne, rynkowe, niedywersyfikowalne) pochodzi z zewnątrz i nie może być kontrolowane przez jednostkę gospodarczą. Źródłami tego ryzyka są warunki ekonomiczne oraz siły przyrody.

Ryzyko systematyczne można podzielić na:

• ryzyko stopy procentowej, które jest związane ze zmianami stóp procentowych na rynku i wpływa na poziom dochodów poszczególnych uczestników rynku oraz zmianę wartości instrumentów finansowych opartych na stopie procentowej,