Kolejny dylemat dotyczy charakteru rynku energii z OZE. Czy powinien być on rynkiem lokalnym, tak jak dotychczas, czy też winien być rynkiem paneuropejskim, tak jak inne rynki EU, zgodnie z ogólną tendencją, a w zasadzie zasadą. Niestety zasada ta jest łatwiejsza do zastosowania przez bogatych. System ogólnoeuropejski wymagałby wprowadzenia mechanizmu rekompensaty, jeśli okazałoby się, że bez niego główny ciężar ponosiłyby państwa biedniejsze. System wymagałby zastąpienia obowiązku fizycznego - certyfikacyjnym wyznaczonym w jednostkach fizycznych (toe/ kWh lub tCO2) z prawem do zakupu certyfikatów na dowolnym rynku europejskim przez lokalne giełdy energii.

Nie znam żadnej solidnej analizy takiego systemu. Być może wykazałaby ona, że to rozwiązanie byłoby korzystne zarówno dla EU-12 (inwestycje), jak i EU-15 (tańsza zielona energia), a na pewno dla EU-27, dzięki paneuropejskiej optymalizacji kosztów. Warto taką analizę przeprowadzić, najlepiej na skalę europejskie (z inicjatywy Polski).

Sugerowane rozwiązanie - europejski zielony certyfikat, mogłoby doprowadzić do ukształtowania się lokalnych (np. regionalnych) Specialities de la Maison.

Moje sugestie idą dalej. Sugerowałbym rozdzielenie certyfikatów na inwestycje (dla tych źródeł, w których barierą jest koszt inwestycyjny, np. farmy wiatrowe) i eksploatacyjne (dla tych, w których barierą jest koszt eksploatacji).

Certyfikaty inwestycyjne byłyby substytutem systemu feed-in-tariff i byłyby przyznawane na krótki okres post inwestycyjny. Prawa emisyjne można by przyznawać w trybie aukcyjnym, gdzie głównym kryterium byłaby długość okresu prawa do emisji. Zwyciężaliby oczekujący najkrótszego okresu wsparcia.

Najważniejszym problemem do rozwiązania jest sposób ustalania opłaty zastępczej (paneuropejskiej bazy odniesienia). Wydaje się, że opłata ta nie mogłaby być regulowana lokalnie, gdyż powinna być w miarę, jak nie całkiem, jednolita. Z drugiej strony, jeśli zauważyć, że obowiązek OZE jest nakładany przez EU na Państwa Członkowskie to opłata ta jest niczym innym jak ceną ofiarowaną przez te kraje za wywiązanie się z obowiązku. Oczywiście, jak w przypadku innych obowiązków, cenę tę płaci obywatel.