Wprowadzenie

Istnieje potrzeba wskazania takich struktur dla krajów UE, gdyż dla 12 emitentów dwutlenku węgla, w ramach "Programu Flagowego UE", planuje się zrealizowanie projektów demonstracyjnych obejmujących wychwytywanie i podziemne składowanie dwutlenku węgla. Jest to ważny problem również dla Polski - znaczącego emitenta dwutlenku węgla w Europie, kraju o wyjątkowo korzystnych warunkach do podziemnego składowania tego gazu. Na terenie Niżu Polskiego występuje gruby (kilka kilometrów miąższości) kompleks permo--mezozoicznych skał osadowych, w którym znajdują się struktury wyniesione, związane głównie z tektoniką salinarną (antykliny, słupy solne, poduszki solne, wały solne) o korzystnych parametrach zbiornikowych (Marek, Pajchlowa 1997; Dadlez 2001; Bojarski 1996).

W Polsce rozważa się podziemne składowanie dwutlenku węgla w głębokich solankowych poziomach, w złożach węglowodorów (ropy naftowej i gazu ziemnego) oraz w głębokich nie eksploatowanych pokładach węgla (Tarkowski 2005; Tarkowski, Uliasz-Misiak 2005, 2006; Wójcicki 2009). Ze względu na uwarunkowania geologiczno-złożowe, parametry zbiornikowe węgla oraz eksploatację w obszarach aglomeracji miejskiej, składowanie w głębokich nieeksploatowanych pokładach węgla jest mało prawdopodobne.

Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN od 2003 roku prowadzi badania mające na celu rozpoznanie możliwości podziemnego składowania dwutlenku węgla. Dotychczasowe wyniki badań wskazują, że największy potencjał składowania posiadają głębokie solankowe poziomy Niżu Polskiego. W publikacjach scharakteryzowano mezozoiczne (dolnokredowy, dolnojurajski oraz górno- i dolnotriasowy) głębokie solankowe poziomy jako najbardziej odpowiednie do składowania CO₂, zebrano dane dla wyznaczenia obszarów perspektywicznych składowania CO₂ wraz z oceną potencjału składowania CO₂ oraz rozpoczęto typowanie struktur geologicznych dla wybranych emitentów (Tarkowski 2005, 2008; Tarkowski, Uliasz-Misiak 2005, 2006; Uliasz-Misiak 2007, 2008). Wybór odpowiedniej struktury geologicznej, w której będzie prowadzone składowanie jest istotny, gdyż decyduje o powodzeniu całego procesu.