Materiał wydrukowany z portalu www.wnp.pl. © Polskie Towarzystwo Wspierania Przedsiębiorczości 1997-2017

Przybywa gazu, a ubywa węgla w bilansie energii w Polsce

Autor:  wnp.pl (Ireneusz Chojnacki)  |  07-08-2017 18:22
W latach 2000-2016 udział gazu ziemnego w bilansie energii pierwotnej w Polsce wzrósł z 10,94 proc. do 13,63 proc., a udział węgla w tymże bilansie spadł w tym samym okresie z 64,22 proc. do 52,06 proc. - m.in. wynika z monitoringu bezpieczeństwa dostaw paliw gazowych w 2016 roku.

Ministerstwo Energii opublikowało sprawozdanie z wyników monitorowania bezpieczeństwa dostaw paliw gazowych za okres za okres od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r.

Fot. mat. pras. PSG

Gaz coraz ważniejszy


Sprawozdanie wskazuje, że z roku na rok obserwowany jest wzrost znaczenia gazu ziemnego jako kluczowego paliwa w światowym bilansie energii. Przygotowana przez MAE (Międzynarodowa Agencja Energetyki) prognoza zużycia gazu ziemnego (New Policies Scenario) wskazuje że średnioroczne wykorzystanie gazu na świecie do 2040 roku wzrośnie o 1,5 proc. tj. z 3 502 mld m3 do 5 219 mld m3.

W odniesieniu do UE dane MAE są bardziej zachowawcze. Wynika z nich, że w perspektywie od roku 2014 do roku 2040 średnioroczne zużycie gazu w UE wzrośnie jedynie o 0,3 proc. (z 418 mld m3 do 452 mld m3). Na prognozy zużycia gazu w UE może mieć też wpływ polityka prowadzona w zakresie regulacji rynku energii elektrycznej i klimatu.

Sprawozdanie podkreśla, że ważnym czynnikiem, który wpłynie na konsumpcję gazu jest Polityka klimatyczno-energetyczna UE do 2030 r., bo m.in. zobowiązuje państwa członkowskie do osiągnięcia 27 proc. udziału energii ze źródeł odnawialnych w ogólnym bilansie zużycia energii w UE, a także nowy system EU ETS prowadzący do wzmocnienia ambicji redukcyjnych emisji CO2.

Na polskim rynku gaz rośnie w siłę


W Polsce obserwowany jest wzrost krajowego zużycia gazu, które w 2016 roku wyniosło 15,99 mld m3, czyli o 4,43 proc. więcej w stosunku do 2015 r. Krajowe zapotrzebowanie na gaz ziemny w 2016 r. w dalszym ciągu pokrywane było głównie z kierunku wschodniego (na podstawie długoterminowego kontraktu zawartego przez PGNiG i Gazprom Eksport) i uzupełniane nabyciem wewnątrzwspólnotowym z Niemiec i Czech oraz importem gazu LNG z Kataru i Norwegii.

Również udział gazu ziemnego w bilansie energii pierwotniej w Polsce stopniowo wzrasta. W 2016 r. wyniósł on około 13,63 proc. wobec 10,94 proc. w 2000 roku. Z opublikowanych danych wynika, że w tym samym okresie udział węgla w bilansie energii pierwotnej w Polsce spadł z 64,22 proc. do 52,06 proc., udział ropy naftowej w tymże bilansie wzrósł z 20,16 proc. do 24,44 proc., a udział nośników energii sklasyfikowanych jako „Inne, w tym odnawialne „ wzrósł z 4,68 proc. do 9,87 proc.

W 2016 r. w Polsce z gazu ziemnego wytworzono 5 776 GWh energii elektrycznej, co stanowiło ok. 3,55 proc. całkowitej jej produkcji. W 2015 roku w Polsce z gazu ziemnego wytworzono 4 193 GWh co stanowiło około 2,59 proc. jej całkowitej produkcji.

Coraz większe zapotrzebowanie na gaz


Jeśli chodzi o przyszłe zapotrzebowanie na gaz ziemny to sprawozdanie przywołuje prognozę zapotrzebowania na paliwa i energię do 2030 r. do dokumentu „Polityka energetyczna Polski do 2030 r.” z dnia 10 listopada 2009 r., która zakłada zwiększenie zapotrzebowania na gaz ziemny w Polsce do 20,2 mld m3 w 2030 r.

Z kolei także przywołana w sprawozdaniu prognoza krajowego zużycia gazu ziemnego, przygotowana przez operatora systemu przesyłowego Gaz-System na potrzeby Krajowego Planu Rozwoju na lata 2018-2027 (projekt) , zakłada dalszy wzrost zużycia gazu ziemnego, w zależności od przyjętego wariantu prognozy (Umiarkowanego Wzrostu czy Optymalnego Rozwoju) od 17,1 do 18,4 mld m3 w perspektywie do 2037 r. Największy przyrost zapotrzebowania na usługę przesyłową gazu spodziewany jest w sytuacji rozwoju elektroenergetyki (przede wszystkim kogeneracji) opartej o paliwo gazowe.

- Zużycie gazu w Polsce, a także jego eksport w przyszłości, będą determinowane przez szereg czynników. Przewiduje się, że zużycie będzie ulegało stopniowemu zwiększeniu m.in. poprzez wykorzystanie gazu w transporcie, gazyfikację terenów dotychczas niezgazyfikowanych, walkę z niską emisją, rezygnację z regulowania cen gazu ziemnego i dalsze zwiększanie konkurencyjności rynku gazu, projekty dywersyfikacyjne oraz powstanie w Polsce regionalnego centrum handlu gazem (hubu gazowego) czy ostatecznie możliwy rozwój elektroenergetyki opartej na paliwach niskoemisyjnych – czytamy w sprawozdaniu.

Coraz gęściej na polskim rynku gazu


Sprawozdanie zawiera również wiele informacji o sytuacji na polskim rynku gazu w ub.r. W segmencie obrotu gazem ziemnym w 2016 r. działało 196 podmiotów na podstawie udzielonych przez Prezesa URE koncesji na obrót paliwami gazowymi, a w 2015 r. koncesje na obrót paliwami gazowymi posiadało 172 podmioty.

W 2016 r. do 6,96 mln odbiorców końcowych sprzedane zostało ok. 14,67 mld m3 gazu ziemnego [160 917 GWh] (w przeliczeniu na gaz ziemny wysokometanowy). Najwięcej, bo ok. 61 proc. gazu ziemnego zostało sprzedane do odbiorców przemysłowych, natomiast ok. 28 proc. do odbiorców domowych.

W 2016 r. dominującą pozycję w sprzedaży gazu ziemnego do odbiorców końcowych na terytorium Polski utrzymywała Grupa Kapitałowa Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa (PGNiG i utworzona w 2014 r. PGNiG Obrót Detaliczny). Udział GK PGNiG w rynku wyniósł około 74 proc.

Pozostałe ok. 26 proc. udziału w sprzedaży gazu ziemnego do odbiorców końcowych na terytorium Polski posiadało kilkanaście podmiotów, sukcesywnie zwiększających swój udział w rynku (dla porównania w 2014 r. podmioty spoza GK PGNiG posiadały ok. 6 proc. udziału w sprzedaży gazu ziemnego od odbiorców końcowych, a w 2015 r. – 13 proc.)

Do największych podmiotów spoza GK PGNiG pod względem wolumenu sprzedaży gazu ziemnego do odbiorców końcowych w 2016 r. zaliczyć należy, jak stwierdza w sprawozdaniu Ministerstwo Energii, Hermes Energy Group, Duon Marketing and Trading, PGE Obrót, innogy Polska, Energia Obrót, Tauron Sprzedaż, Handen, Enea.

W 2016 r. podmioty spoza GK PGNiG sprzedały łącznie do odbiorców końcowych (w przeliczeniu na gaz ziemny wysokometanowy) ok. 2 985,5 mln m3 [32 754 GWh] gazu ziemnego (w 2015 r. wielkość ta wyniosła 1 813 mln m3 [19 901 GWh]).

Materiał wydrukowany z portalu www.wnp.pl. © Polskie Towarzystwo Wspierania Przedsiębiorczości 1997-2017