Strategia energetyczna dla Polski: strzał do sześciu celów
Dariusz Ciepiela - 2009-05-10
Ministerstwo Gospodarki przedstawiło projekt "Polityki energetycznej Polski do roku 2030". Zdaniem autorów, jest to najbardziej konkretny tego typu dokument, jaki powstał do tej pory w Polsce.
Naszą strategię energetyczną budowaliśmy tak, by jak najlepiej wykorzystać dostępny nam potencjał - przekonuje Waldemar Pawlak, wicepremier i minister gospodarki. - Ropy i gazu wystarczy na ok. 30-50 lat, dostępność węgla szacowana jest na 200- 300 lat, OZE są w zasadzie niewyczerpalne. Na podstawie tych danych skonstruowaliśmy przejrzystą strategię jakościową: po pierwsze efektywność energetyczna, po drugie więcej "czystego" węgla, po trzecie znacznie więcej odnawialnych źródeł energii.
Jak zaznaczono w projekcie dokumentu, podstawowymi kierunkami polskiej polityki energetycznej są: poprawa efektywności energetycznej, wzrost bezpieczeństwa dostaw paliw i energii, dywersyfikacja struktury wytwarzania energii elektrycznej poprzez wprowadzenie energetyki jądrowej, rozwój wykorzystania odnawialnych źródeł energii, w tym biopaliw, rozwój konkurencyjnych rynków paliw i energii oraz ograniczenie oddziaływania energetyki na środowisko.
Autorzy dokumentu przekonują, że kwestia efektywności energetycznej jest traktowana w polityce energetycznej w sposób priorytetowy, a postęp w tej dziedzinie będzie kluczowy dla realizacji wszystkich jej celów.
Główne cele polityki energetycznej w tym obszarze to dążenie do utrzymania zeroenergetycznego wzrostu gospodarczego, tj. rozwoju gospodarki następującego bez wzrostu zapotrzebowania na energię pierwotną oraz zmniejszanie energochłonności polskiej gospodarki do poziomu krajów UE-15.
Szczegółowymi celami w tym obszarze są zwiększenie sprawności wytwarzania energii elektrycznej poprzez budowę wysoko sprawnych jednostek wytwórczych, dwukrotny wzrost do roku 2020 produkcji energii elektrycznej wytwarzanej w technologii wysoko sprawnej kogeneracji. Planowane jest także zmniejszenie strat sieciowych w przesyle i dystrybucji, m.in. poprzez modernizację i budowę nowych sieci oraz rozwój generacji rozproszonej.
Równie ważnym celem w tej wersji "Polityki..." jest dywersyfikacja struktury wytwarzania energii elektrycznej poprzez wprowadzenie energetyki jądrowej. Zdaniem autorów dokumentu, jest ona jednym z najbardziej pożądanych źródeł wytwarzania energii. Oprócz braku emisji CO2, zapewnia niezależność od typowych kierunków pozyskiwania surowców energetycznych.
W dokumencie przypomniano, że Rada Ministrów uchwałą z 13 stycznia 2009 roku zobowiązała wszystkich uczestników procesu do podjęcia intensywnych działań w celu przygotowania warunków do wdrożenia programu energetyki jądrowej w Polsce.
Dotrzymanie zakładanego terminu uruchomienia pierwszych bloków jądrowych (2020 r.) wymaga zapewnienia szerokiego udziału organów państwa i zaangażowania środków budżetowych, posiadania wykwalifikowanej kadry i sprawnych instytucji zarówno w fazie przygotowawczej do podjęcia ostatecznej decyzji o realizacji programu rozwoju energetyki jądrowej, jak i w fazie przygotowań do przetargu.
Celami szczegółowymi w tym obszarze są: dostosowanie systemu prawnego dla sprawnego przeprowadzenia procesu rozwoju energetyki jądrowej w Polsce, wykształcenie kadr dla energetyki jądrowej, informacja i edukacja społeczna na temat energetyki jądrowej. Do kluczowych celów zaliczono także wybór lokalizacji dla pierwszych elektrowni jądrowych, wybór lokalizacji i wybudowanie składowiska odpadów promieniotwórczych. Konieczne jest również wzmocnienie kadrowe i kompetencyjne instytucji odpowiedzialnej za dozór jądrowy, utworzenie zaplecza badawczego dla programu energetyki jądrowej na bazie istniejących instytutów badawczych, a także przygotowanie rozwiązań cyklu paliwowego zapewniających Polsce trwały i bezpieczny dostęp do paliwa jądrowego.
W "Polityce..." sporo miejsca poświęcono także odnawialnym źródłom energii.
Główne cele polityki energetycznej w tym obszarze obejmują wzrost udziału odnawialnych źródeł energii w finalnym zużyciu energii do poziomu 15 proc. w 2020 roku oraz do 20 proc. w 2030 roku, osiągnięcie w 2020 roku 10-proc. udziału biopaliw w rynku paliw transportowych oraz zwiększenie wykorzystania biopaliw II generacji.
Przewidziano także zrównoważone wykorzystanie obszarów rolniczych na cele OZE, w tym biopaliw, tak aby nie doprowadzić do konkurencji pomiędzy energetyką odnawialną i rolnictwem.
Rozwój energetyki jądrowej oraz OZE ma doprowadzić do realizacji innego celu, czyli ograniczenia oddziaływania energetyki na środowisko. Najważniejszymi celami w tym obszarze są ograniczenie emisji CO2 w wielkości możliwej technicznie do osiągnięcia bez naruszania bezpieczeństwa energetycznego, a w szczególności zrównoważenia zapotrzebowania na energię z podażą, jednak bez konieczności takiej zmiany technologii wytwarzania, która powodowałaby zmniejszenie bezpieczeństwa poprzez zbytnie uzależnienie się od importu paliw i energii.
"Polityka" postuluje także zmianę struktury wytwarzania energii w kierunku technologii niskoemisyjnych oraz zwiększenie znaczenia źródeł skojarzonych i rozproszonych.
Wśród celów szczegółowych znalazło się wprowadzenie standardów budowy nowych elektrowni w systemie przygotowania do wychwytywania CO2 oraz określenie krajowych możliwości geologicznego magazynowania dwutlenku węgla. Deklarowany jest aktywny udział w realizacji inicjatywy Komisji Europejskiej, dotyczącej budowy obiektów demonstracyjnych dużej skali, w zakresie technologii wychwytywania i magazynowania dwutlenku węgla (CCS). Planowane jest wykorzystanie technologii CCS do wspomagania wydobycia ropy naftowej i gazu ziemnego oraz zintensyfikowanie badań naukowych i prac rozwojowych nad technologią CCS oraz nowymi technologiami pozwalającymi wykorzystać wychwycony CO2 jako surowiec w innych gałęziach przemysłu.
Cele "Polityki energetycznej Polski do roku 2030"
1. Poprawa efektywności energetycznej
2. Wzrost bezpieczeństwa dostaw paliw i energii
3. Dywersyfikacja struktury wytwarzania energii elektrycznej (wprowadzenie energetyki jądrowej)
4. Rozwój wykorzystania odnawialnych źródeł energii (biopaliwa)
5. Rozwój konkurencyjnych rynków paliw i energii
6. Ograniczenie oddziaływania energetyki na środowisko
Jak zaznaczono w projekcie dokumentu, podstawowymi kierunkami polskiej polityki energetycznej są: poprawa efektywności energetycznej, wzrost bezpieczeństwa dostaw paliw i energii, dywersyfikacja struktury wytwarzania energii elektrycznej poprzez wprowadzenie energetyki jądrowej, rozwój wykorzystania odnawialnych źródeł energii, w tym biopaliw, rozwój konkurencyjnych rynków paliw i energii oraz ograniczenie oddziaływania energetyki na środowisko.
Autorzy dokumentu przekonują, że kwestia efektywności energetycznej jest traktowana w polityce energetycznej w sposób priorytetowy, a postęp w tej dziedzinie będzie kluczowy dla realizacji wszystkich jej celów.
Główne cele polityki energetycznej w tym obszarze to dążenie do utrzymania zeroenergetycznego wzrostu gospodarczego, tj. rozwoju gospodarki następującego bez wzrostu zapotrzebowania na energię pierwotną oraz zmniejszanie energochłonności polskiej gospodarki do poziomu krajów UE-15.
Szczegółowymi celami w tym obszarze są zwiększenie sprawności wytwarzania energii elektrycznej poprzez budowę wysoko sprawnych jednostek wytwórczych, dwukrotny wzrost do roku 2020 produkcji energii elektrycznej wytwarzanej w technologii wysoko sprawnej kogeneracji. Planowane jest także zmniejszenie strat sieciowych w przesyle i dystrybucji, m.in. poprzez modernizację i budowę nowych sieci oraz rozwój generacji rozproszonej.
Równie ważnym celem w tej wersji "Polityki..." jest dywersyfikacja struktury wytwarzania energii elektrycznej poprzez wprowadzenie energetyki jądrowej. Zdaniem autorów dokumentu, jest ona jednym z najbardziej pożądanych źródeł wytwarzania energii. Oprócz braku emisji CO2, zapewnia niezależność od typowych kierunków pozyskiwania surowców energetycznych.
W dokumencie przypomniano, że Rada Ministrów uchwałą z 13 stycznia 2009 roku zobowiązała wszystkich uczestników procesu do podjęcia intensywnych działań w celu przygotowania warunków do wdrożenia programu energetyki jądrowej w Polsce.
Dotrzymanie zakładanego terminu uruchomienia pierwszych bloków jądrowych (2020 r.) wymaga zapewnienia szerokiego udziału organów państwa i zaangażowania środków budżetowych, posiadania wykwalifikowanej kadry i sprawnych instytucji zarówno w fazie przygotowawczej do podjęcia ostatecznej decyzji o realizacji programu rozwoju energetyki jądrowej, jak i w fazie przygotowań do przetargu.
Celami szczegółowymi w tym obszarze są: dostosowanie systemu prawnego dla sprawnego przeprowadzenia procesu rozwoju energetyki jądrowej w Polsce, wykształcenie kadr dla energetyki jądrowej, informacja i edukacja społeczna na temat energetyki jądrowej. Do kluczowych celów zaliczono także wybór lokalizacji dla pierwszych elektrowni jądrowych, wybór lokalizacji i wybudowanie składowiska odpadów promieniotwórczych. Konieczne jest również wzmocnienie kadrowe i kompetencyjne instytucji odpowiedzialnej za dozór jądrowy, utworzenie zaplecza badawczego dla programu energetyki jądrowej na bazie istniejących instytutów badawczych, a także przygotowanie rozwiązań cyklu paliwowego zapewniających Polsce trwały i bezpieczny dostęp do paliwa jądrowego.
W "Polityce..." sporo miejsca poświęcono także odnawialnym źródłom energii.
Główne cele polityki energetycznej w tym obszarze obejmują wzrost udziału odnawialnych źródeł energii w finalnym zużyciu energii do poziomu 15 proc. w 2020 roku oraz do 20 proc. w 2030 roku, osiągnięcie w 2020 roku 10-proc. udziału biopaliw w rynku paliw transportowych oraz zwiększenie wykorzystania biopaliw II generacji.
Przewidziano także zrównoważone wykorzystanie obszarów rolniczych na cele OZE, w tym biopaliw, tak aby nie doprowadzić do konkurencji pomiędzy energetyką odnawialną i rolnictwem.
Rozwój energetyki jądrowej oraz OZE ma doprowadzić do realizacji innego celu, czyli ograniczenia oddziaływania energetyki na środowisko. Najważniejszymi celami w tym obszarze są ograniczenie emisji CO2 w wielkości możliwej technicznie do osiągnięcia bez naruszania bezpieczeństwa energetycznego, a w szczególności zrównoważenia zapotrzebowania na energię z podażą, jednak bez konieczności takiej zmiany technologii wytwarzania, która powodowałaby zmniejszenie bezpieczeństwa poprzez zbytnie uzależnienie się od importu paliw i energii.
"Polityka" postuluje także zmianę struktury wytwarzania energii w kierunku technologii niskoemisyjnych oraz zwiększenie znaczenia źródeł skojarzonych i rozproszonych.
Wśród celów szczegółowych znalazło się wprowadzenie standardów budowy nowych elektrowni w systemie przygotowania do wychwytywania CO2 oraz określenie krajowych możliwości geologicznego magazynowania dwutlenku węgla. Deklarowany jest aktywny udział w realizacji inicjatywy Komisji Europejskiej, dotyczącej budowy obiektów demonstracyjnych dużej skali, w zakresie technologii wychwytywania i magazynowania dwutlenku węgla (CCS). Planowane jest wykorzystanie technologii CCS do wspomagania wydobycia ropy naftowej i gazu ziemnego oraz zintensyfikowanie badań naukowych i prac rozwojowych nad technologią CCS oraz nowymi technologiami pozwalającymi wykorzystać wychwycony CO2 jako surowiec w innych gałęziach przemysłu.
Cele "Polityki energetycznej Polski do roku 2030"
1. Poprawa efektywności energetycznej
2. Wzrost bezpieczeństwa dostaw paliw i energii
3. Dywersyfikacja struktury wytwarzania energii elektrycznej (wprowadzenie energetyki jądrowej)
4. Rozwój wykorzystania odnawialnych źródeł energii (biopaliwa)
5. Rozwój konkurencyjnych rynków paliw i energii
6. Ograniczenie oddziaływania energetyki na środowisko