• 1 Pn Maj
  • 2 Wt Maj
  • 3 Śr Maj
  • 4 Cz Maj
  • 5 Pt Maj
  • 6 So Maj
  • 7 Nie Maj
  • 8 Pn Maj
  • 9 Wt Maj
  • 10 Śr Maj
  • 11 Cz Maj
  • 12 Pt Maj
  • 13 So Maj
  • 14 Nie Maj
  • 15 Pn Maj
  • 16 Wt Maj
  • 17 Śr Maj
  • 18 Cz Maj
  • 19 Pt Maj
  • 20 So Maj
  • 21 Nie Maj
  • 22 Pn Maj
  • 23 Wt Maj
  • 24 Śr Maj

    BGK dla JST: Strategie finansowe projektów rozwojowych

    Bank Gospodarstwa Krajowego zaprasza na XIII ogólnopolską konferencję organizowaną dla jednostek samorządu terytorialnego. Celem tegorocznej edycji będzie wymiana doświadczeń na temat wyzwań samorządowych, planów rozwoju opartych na efektywnych, dopasowanych do indywidualnych potrzeb strategiach finansowania przedsięwzięć. Główne sesje wydarzenia, z udziałem członków rządu RP, poświęcone będą problemowi smogu, mieszkalnictwa i energetyki.

  • 25 Cz Maj
  • 26 Pt Maj
  • 27 So Maj
  • 28 Nie Maj
  • 29 Pn Maj
  • 30 Wt Maj
  • 31 Śr Maj
  •  

Property Forum 2013

24-25 września 2013 Warszawa

Strona główna

 

Polska na długo pozostanie liderem rynku nieruchomości komercyjnych w regionie CEE, a deweloperzy z mocną pozycją nie będą mieli problemów z finansowanie swoich przedsięwzięć. Z kolei słabsze projekty, a także starsze obiekty komercyjne staną się celem dla graczy z dużym doświadczeniem i pomysłem na biznes - podkreślał w sesji inauguracyjnej konferencji Property Forum 2013 Michał Sternicki, dyrektor generalny, Aareal Bank AG Oddział w Polsce.

Deweloperzy, banki i eksperci rynku nie mają wątpliwości, iż pozycja polskiego rynku nieruchomości komercyjnych na tle innych państw w Europie Środkowo-Wschodniej jest bardzo mocna. - Musimy jednak walczyć o utrzymanie tego miejsca, a jednocześnie szukać innych europejskich rynków do dalszego rozwoju. Wielkie pole do popisu mają w tym względzie polscy politycy, którzy powinni być nam pomocni w ekspansji naszego biznesu do takich krajów jak Rosja, Ukraina czy Rumunia - zaznacza Waldemar Lesiak, wiceprezes Echo Investment.

Przemysław Krych, prezes Griffin Real Estate, także uważa, iż nie można „ignorować demografii" państw sąsiednich w planowaniu rozwoju działalności deweloperskiej na rynku nieruchomości komercyjnych, ale przyznaje, iż jego spółka sprzedała swoje ostatnie aktywa na Ukrainie i długo nie zamierza wracać na ten rynek. - Jesteśmy przekonani, że w Polsce nie zabraknie nam okazji inwestycyjnych - uważa.

Działalność deweloperów, niezależnie od segmentu rynku, nie może się jednak ograniczać tylko do kopiowania projektów. - Błędem deweloperów jest działalność typu „copy mashine". Trzeba dogłębnie znać sytuację w kraju i na poszczególnych rynkach regionalnych i nie lekceważyć oczekiwań klientów - zwraca uwagę Elio Szmawonian, członek zarządu Mayland Real Estate.

Jan Mroczka, prezes Rank Progress, podkreśla, że deweloperzy muszą się pogodzić z tym, iż rentowność ich projektów jest mniejsza niż kilka lat temu. - Trzeba mieć nowe pomysły, słuchać najemców i potencjalnych klientów. Przykładem jest chociażby wprowadzanie najemców kinowych do mniejszych miast - mówi.

Handel - zadyszka czy nowa szansa?

Sytuacja gospodarcza w regionie Europy Środkowo-Wschodniej i w Polsce ulega poprawie. W Polsce PKB zaczyna rosnąć, w górę idzie również sprzedaż detaliczna. Czy poprawa wskaźników gospodarczych jest odczuwalna na rynku nieruchomości komercyjnych - pyta Tonny Pinnel, dyrektor ds. finansowania nieruchomości, Colliers International.

- Kondycja gospodarki odbija się na m.in. na czynszach najmu w obiektach komercyjnych - zaznacza Sean Briggs, dyrektor zarządzający na rejon Europy Wschodniej, Dział Powierzchni Handlowych, Colliers International. - W przypadku powierzchni handlowej najemcy nadal chcą od deweloperów obniżenia stawek, ale trzeba przyznać, że dla dużych sieci handlowych, z dobrą pozycją na rynku, nadeszła prawdziwa hossa w tym zakresie i jest to świetny czas na rozwój działalności. Mali najemcy wciąż mogą mieć jednak problemy - dodaje.

Elio Szmawonian uważa, iż rozwój rynku nieruchomości handlowych to „niekończąca się historia". - Mimo różnych opinii, obecny stan to nie kres rozwoju sektora centrów handlowych w Polsce. Segment ten należy oceniać poprzez wskaźnik mkw. przypadający na 1 tys. mieszkańców. Jest więc wiele miejsce na budowę kolejnych obiektów. Mamy już do czynienia z 5. generacją centrów handlowych i na pewno będę kolejne - zapowiada.

Z przedstawicielem spółki Mayland zgadza się Michał Sternicki. - 70 proc. portfela finansowanych przez nas projektów komercyjnych to nieruchomości handlowe. Rzeczywiście handel to niekończąca się historia, ale oczywiście musimy być nadal ostrożni - wyjaśnia.

W rynek centrów handlowych ciągle wierzy także prezes Rank Progress. - Nasza firma rozwija nowe działalności, ale budujemy i będziemy budować nowe obiekty handlowe. Obecnie mamy rozpoczęte trzy inwestycje i być może w tym roku wystartujemy z kolejną. W przyszłym roku chcemy ruszyć z czterema przedsięwzięciami - mówi.

Dziś Rank Progress celuje głównie w mniejsze miasta, ale ma też plany realizacji projektów deweloperskich w największych aglomeracjach. - Mamy pracy na wiele kolejnych lat i mamy dla kogo budować - są najemcy chętni do otwierania sklepów w naszych centrach. Pod uwagę bierzemy też takie miasta jak Warszawa czy Kielce - zdradza Jan Mroczka.

Deweloperzy i eksperci widzą ogromny potencjał w rozbudowie i remodelingu starszych centrów handlowych. - Na tym rynku jest naprawdę wiele do zrobienia - zaznacza Sean Briggs. Zgadza się z nim Elio Szmawonian, który wylicza, iż w Polsce jest ok. 130 starszych centrów handlowych, które nadają się do „odświeżenia". - Polski rynek handlowy to 10 mln mkw. 42 proc. tej powierzchni istnieje na rynku ponad 10 lat. Można ją zmieniać, powiększać czy relokować na niej najemców - podkreśla.

Bardziej sceptyczny w ocenie kondycji rynku centrów handlowych jest Waldemar Lesiak, wiceprezes zarządu, Echo Investment. - Z jednej strony najemcy wyrażają chęć wejścia w kolejne projekty, ale należy wziąć pod uwagę, iż ich sytuacja jest znacznie trudniejsza niż miało to miejsce 6-7 lat temu. Warto przyjrzeć się liczbom i zastanowić się, jaka ilość powierzchni ma szansę pracować efektywnie - zwraca uwagę.

Wiceprezesowi Echo Investment rację przyznaje Sean Briggs. Jego zdaniem w Polsce są miasta przesycone powierzchnią handlową, m.in. Wrocław i Poznań. - Jest za mało badań dotyczących rynku handlowego w Polsce. Dziwię się, że banki finansują niektóre obecne projekty - mówi.

Biurowe eldorado

Waldemar Lesiak widzi jednak ogromny potencjał przed warszawskim rynkiem biurowym. - Warszawa nie uzyska nigdy statusu Paryża czy Londynu na europejskiej mapie nieruchomości biurowych, ale należy wierzyć w ten sektor - podkreśla wiceprezes Echo Investment i dodaje, iż obecnie jest bardzo dobry czas na realizację projektów biurowych w stolicy.

Tonny Pinnel zaznacza, że polski sektor biurowy napędza w głównej mierze popyt ze strony branży BPO, szczególnie na ośmiu głównych rynkach regionalnych, do których dołączają kolejne, mniejsze miasta. - Deweloperzy powierzchni biurowych mają duże pole do popisu. Znaczące inwestycje powstają nie tylko w Warszawie. Miasta takie jak Wrocław czy Poznań skutecznie przyciągają inwestorów i stwarzają nam możliwości realizacji kolejnych projektów. Te osiem rynków to ogromna przewaga Polski na światowej mapie inwestycji BPO - mówi Lesiak.

Do dalszego dynamicznego rozwoju rynku biurowego w Polsce jest potrzebna lepsza współpraca na linii deweloperzy-samorządy. - Władze części ośrodków nie rozumieją tego, że nowe biurowce, to kolejne miejsca pracy dla mieszkańców - zaznacza Waldemar Lesiak. Dodaje, że biura to bezpieczny i dający zarobić sektor nieruchomości. - Potwierdza to podejście banków. Podchodzą do finansowania biurowców w regionach na dokładnie takich samych zasadach jak w Warszawie. Nie ma żadnych problemów z pozyskaniem kredytu na nowe inwestycje biurowe w regionach - wyjaśnia.

Z kolei Georg Blaschke z banku Helaba zwraca uwagę na dużą aktywność deweloperów powierzchni biurowych w Warszawie, np. na Mokotowie. - To stwarza pewne zagrożenie nadmuchania bańki, która w końcu może pęknąć - zaznacza.

Finansowanie i prawo

Cały czas ograniczeniem w rozwoju rynku nieruchomości komercyjnych jest utrudniony dostęp do finansowania. Georg Blaschke, CEE Specialist, Helaba, podkreśla, że banki będą ostrożne w udzielaniu kredytów na projekty z tego sektora.

Przemysław Krych, Founder & CEO, Griffin Real Estate, jako barierę w rozwoju rynku podaje także jakość administracji w Polsce i niedokształceniu urzędników, co stwarza problemy w realizacji przedsięwzięć.

Deweloperzy zwracają również uwagę na problemy wynikające z braku planów przestrzennych.

Zobacz relacje z paneli Property Forum 2013:

Planowanie przestrzenne motorem rozwoju miast i regionów

Czas stworzyć polskie certyfikaty

BPO to polska specjalność, ale musimy się liczyć z silną konkurencją

Rozwój e-handlu postępuje, ale ważna jest przemyślana strategia - relacja z sesji e-commerce na Property Forum

Jakość i doświadczenie niezbędne w walce o gości - relacja z sesji hotelowej na Property Forum

Warszawskie biurowce pozostaną magnesem dla inwestorów

Każdy chce być deweloperem, a centra handlowe muszą powstawać z „głową"

Sukces najemców to sukces deweloperów

Polskie miasta walczą o zagranicznych inwestorów

Powiew optymizmu na rynku magazynów - relacja z sesji na Property Forum 2013

POPRZEDNIE EDYCJE

CENTRUM MULTIMEDIALNE

PARTNERZY I SPONSORZY KONFERENCJI

Partner merytoryczny

Partner

Partner Instytucjonalny

Patronat medialny

Organizator

POLECAMY W SERWISACH