Jak poinformował dyrektor departamentu warunków pracy WUG, Janusz Malinga, najnowsze dane potwierdzają utrzymujące się od lat zagrożenie pylicami. W ub. roku w górnictwie węgla kamiennego zachorowało na nie 390 osób, we wszystkich działach górnictwa - 409 osób. To ok. 75 proc. wszystkich stwierdzanych przypadków chorób zawodowych w tej branży.

Pylica objawia się najczęściej przewlekłym zapaleniem oskrzeli i postępującą rozedmą płuc (pękaniem nadmiernie ukrwionych pęcherzyków płucnych), z czasem dochodzi do przerostu prawej komory serca i niewydolności krążenia. Choć choroba może dotykać wszystkich narażonych na częsty kontakt z unoszącymi się pyłami, najbardziej narażeni są górnicy.

Choroba zwykle zaczyna dawać objawy po co najmniej kilku latach narażenia na częste wdychanie pyłów. Stąd skutki wszelkich podejmowanych właśnie działań profilaktycznych mogą być widoczne w statystykach dopiero po 5-10 latach. Bezpośrednio zagrożenie pyłowe dotyczy w polskim górnictwie ok. 40 tys. pracowników.

Poziom stwierdzonych u górników kopalń węgla zachorowań na pylicę od lat utrzymuje się na podobnym poziomie - od 380 do 530 rocznie. Najbardziej zagrożone pod tym względem są kopalnie "Halemba", "Polska-Wirek", "Knurów", i "Zofiówka".

Aby zapobiegać zapyleniu powietrza, przy części podziemnych urządzeń montuje się m.in. urządzenia zraszające i specjalne odpylacze. Stosowane są też środki chemiczne zmniejszające napięcie powierzchniowe używanej do zraszania wody.

Według Malingi w zakładach górniczych nie ma rażących zaniedbań w tej kwestii. Najczęstsze wykrywane przez inspektorów WUG nieprawidłowości związane są z niesprawnością urządzeń zraszających czy złym stanem zapór przeciwwybuchowych. Często niewystarczające okazują się działania zapobiegające przekroczeniom dopuszczalnych stężeń pyłów w powietrzu już wpływającym do wyrobisk górniczych.

Górnicy pracujący w takich warunkach powinni używać odpowiednio dobranych do stopnia zapylenia maseczek przeciwpyłowych. Fachowcy WUG od niedawna zalecają m.in. stosowanie w kopalniach maseczek o skuteczności wyższej, niż wynikałoby to z przepisów. Problemem nadal jest jednak częsta nieznajomość przepisów ochrony przeciwpyłowej oraz uznaniowe używanie masek przez górników - jak się okazuje, czasem tylko podczas kontroli.