Będziemy mieli gaz łupkowy, czy potrzebny będzie nam gazoport?

- Jako jeden z wielu elementów pejzażu rynkowego tak, mimo tego, że jego budowa jest kosztowna. Może on posłużyć również jako hub czyli port pośredni, w którym gaz z większych jednostek będzie przeładowywany na mniejsze i dystrybuowany w basenie morza bałtyckiego. Podobne pomysły biznesowe mają również inne porty europejskie..

Czy umowa długoterminowa z Rosją została zerwana, bo polskie władze już liczą na gaz łupkowy?

- Umowa nie została zerwana, Wstępnie uzgodniono jej treść, ale nie podpisano jej ostatecznie. W świetle prawa międzynarodowego umowa jeszcze nie obowiązuje. Są w stosunku do niej liczne zastrzeżenia w tym również natury prawnej. Główne zastrzeżenia wynikają z prawa Unii Europejskiej. W chwili obecnej trwa wyjaśnianie wątpliwości zgłoszonych przez Komisję Europejską.

Główne problemy dotyczą funkcjonowania zasady TPA, wyznaczania operatora systemu przesyłowego oraz sposobu ustalania taryf. Znamienne jest, że opinia o zgodności z prawem Unii Europejskiej przedstawiona przez dawny Urząd Komitetu Integracji Europejskiej (obecnie od 1 stycznia 2010 r. wchłonięty przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych) została utajniona. Podnoszone są również wątpliwości natury konstytucyjnej dotyczące tego, czy umowa ta nie powinna być przypadkiem ratyfikowana w procedurze tzw. dużej ratyfikacji, a nie tylko przyjęta jako umowa międzyrządowa.

Jakie znaczenie ma przejmowanie przez Gazprom gazociągów na Białorusi i Ukrainie? Jakie znaczenie ma umowa graniczna z Norwegią?

- Dzięki przejęciom na Ukrainie i Białorusi Gazprom będzie kontrolował dostęp do sieci przesyłowej a tym samym do rynków poszczególnych państw. To sposób na kontrolę rynku przez kontrolę dostępu do sieci przesyłowych. Z kolei w Norwegii ustalenie granicy wpływów na Morzu Północnym daje kontrolę nad nowymi potencjalnymi zasobami.

Czy umowa Rosji z Ukrainą, w której za obniżkę ceny gazu Ukraina zezwala na stacjonowanie Floty Czarnomorskiej ma realne czy jedynie symboliczne znaczenie?

- Za chwilowe korzyści ekonomiczne Ukraina umożliwiła Rosji dalszą kontrolę nad basenem Morza Czarnego. Znaczenie geopolityczne tej decyzji jest istotne. Pytaniem otwartym jest na ile ta decyzja ograniczyła możliwości dywersyfikacji dostaw dla Ukrainy w przyszłości.

Rozmawiał: Marcin Matuzik