Czy można rozliczyć stratę spółki przejmowanej?

  • Ten tekst jest częścią STREFY PREMIUM WNP.PL
  • Autor: Michał Dachowski
  • Dodano: 16-10-2007 00:00

Strat podatkowych przedsiębiorców przejmowanych nie rozlicza się w dochodach (stratach) podmiotów przejmujących. Reguła ta wynika bezpośrednio z ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Istnieje jednak "furtka" pozwalająca spółce przejmującej na rozliczenie straty spółki przejmowanej.

Zgodnie z art. 8 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (updop), jeżeli z odrębnych przepisów wynika obowiązek zamknięcia ksiąg rachunkowych (sporządzenia bilansu) przed upływem przyjętego przez podatnika roku podatkowego, za rok podatkowy uważa się okres od pierwszego dnia miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do dnia zamknięcia ksiąg rachunkowych (tzw. skrócony rok podatkowy). Odrębnymi przepisami są natomiast przede wszystkim przepisy ustawy o rachunkowości (urach). Zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 4 urach księgi rachunkowe zamyka się w jednostce przejmowanej na dzień połączenia związanego z przejęciem jednostki przez inną jednostkę, w szczególności na dzień wpisu do rejestru tego połączenia. Zatem dzień wpisu połączenia do rejestru będzie dniem zamknięcia ksiąg rachunkowych, a tym samym końcem roku podatkowego podatnika (spółki przejmowanej). Konieczne więc będzie złożenie zeznania podatkowego, a jeżeli spółka przejmowana uzyskała nadwyżkę kosztów nad przychodami w zeznaniu tym zostanie wykazana strata. Przy czym należy zauważyć, że w skutek połączenia przez przejęcie spółka przejmowana przestaje istnieć.

Czy zatem spółka przejmująca, będąca następcą prawnym spółki przejmowanej, ma prawo rozliczyć stratę spółki przejmowanej przy okazji ustalania własnego dochodu (straty)?

Zgodnie z art. 7 ust. 3 pkt 4 updop przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się strat przedsiębiorców przekształcanych, łączonych, przejmowanych lub dzielonych - w razie przekształcenia formy prawnej, łączenia lub podziału przedsiębiorców, z wyjątkiem przekształcenia spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową. Tak samo, przy ustalaniu straty nie uwzględnia się w razie przekształcenia formy prawnej, łączenia lub podziału przedsiębiorców, straty przedsiębiorców przekształcanych, łączonych, przejmowanych lub dzielonych, z wyjątkiem przekształconych spółek kapitałowych w inne spółki kapitałowe (art. 7 ust. 4 updop).

Reasumując, należy dojść do wniosku, że strata powstała w podmiocie przejmowanym (tj. spółce przejmowanej) nie podlega rozliczeniu w podmiocie przejmującym (tj. spółce przejmującej). Przy czym mówiąc o stracie należy mieć na myśli stratę, o której mowa w art. 7 ust. 2 updop, czyli nadwyżkę kosztów uzyskania przychodów nad przychodami, osiągniętą w roku podatkowym. Strata w powyższym rozumieniu dotyczy więc tylko sytuacji, gdy spółka przejmowana ma obowiązek zamknąć księgi rachunkowe, a zatem ma obowiązek zakończyć rok podatkowy.

Należy jednak zauważyć, że w przypadku łączenia przez przejęcie istnieje możliwość, aby księgi rachunkowe spółki przejmowanej nie zostały zamknięte. Zgodnie z art. 12 ust. 3 urach można nie zamykać i nie otwierać ksiąg rachunkowych w przypadku przekształcenia spółki osobowej oraz spółki cywilnej w inną spółkę osobową, jak również w przypadku połączenia jednostek, gdy w myśl ustawy rozliczenie przejęcia jednostki następuje metodą łączenia udziałów i nie powoduje powstania nowej jednostki.

O ile oczywiste jest, że w razie łączenia przez przejęcie nie powstaje nowy podmiot prawny, to należy wskazać, kiedy jest możliwe zgodnie z ustawą o rachunkowości zastosowanie rozliczenia połączenia metodą łączenia udziałów.

Metoda łączenia udziałów została określona w art. 44c ust. 3 urach. Polega ona generalnie na zsumowaniu poszczególnych pozycji odpowiednich aktywów i pasywów oraz przychodów i kosztów połączonych spółek, według stanu na dzień połączenia.

Metodę łączenia udziałów stosujemy w dwóch przypadku:
- gdy żadna z łączących się spółek nie może być uznana za spółkę przejmującą;
- gdy łączące się spółki pozostają pod wspólną kontrolą tej samej jednostki dominującej.

Żadna ze spółek nie jest spółką przejmującą w sytuacji, gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

    • udziałowcy którejkolwiek z łączących się spółek nie uzyskują więcej niż 60% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu udziałowców spółki powstałej w wyniku połączenia,

    • wartość godziwa aktywów netto jednej z łączących się spółek nie różni się o więcej niż 10% od wartości godziwej aktywów netto drugiej łączącej się spółki,

    • dotychczasowi członkowie zarządu lub organów nadzoru albo wspólnicy prowadzący sprawy spółki którejkolwiek łączącej się spółki nie stanowią większości członków zarządu lub organów nadzoru spółki, na którą przechodzi majątek łączących się spółek lub nowej spółki powstałej w wyniku połączenia,

    • w ciągu ostatnich 2 lat przed połączeniem żadna z łączących się spółek niebyła spółką zależną lub współzależną od innej łączącej się spółki lub od spółki dominującej wobec innej łączącej się spółki,

    • na dzień połączenia wszystkie łączące się spółki oraz spółki wobec nich dominujące, spółki od nich zależne, współzależne oraz z nimi stowarzyszone nie posiadają łącznie udziałów uprawniających do więcej niż 10% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu udziałowców którejkolwiek z łączących się spółek,

    • łączenie następuje w drodze pojedynczej transakcji lub kilku transakcji, zgodnie z przyjętym planem, w ciągu 12 miesięcy od daty ogłoszenia wszystkich istotnych warunków połączenia,

    • w procesie łączenia spółek następuje podwyższenie kapitału jednej z łączących się spółek w ten sposób, że spółka podwyższająca swój kapitał wydaje (emituje) tylko udziały, do których przypisane są takie same prawa, jak do większości udziałów tworzących jej dotychczasowy kapitał,

    • połączenie spółek zostało dokonane bez możliwości nabycia w celu realizacji połączenia swoich własnych udziałów przez którąkolwiek z łączących się spółek,

    • połączenie spółek zostało dokonane bez możliwości dopłat do udziałów wydawanych przez jedną z łączących się spółek,

    • prawa głosu, które uzyskał udziałowiec z udziałów otrzymanych w wyniku łączenia, nie są umownie ani faktycznie ograniczone,

    • w okresie 2 lat od dnia połączenia spółka, na którą przechodzi majątek łączących się spółek, lub nowa spółka powstała w wyniku połączenia nie zamierza sprzedać lub zlikwidować znaczącej części aktywów, z wyjątkiem przypadku, gdy taka sprzedaż lub likwidacja wynikałaby z faktu, iż w wyniku połączenia wystąpiły nadmierne zasoby.



Możliwość zastosowania metody łączenia udziałów pojawia się także (drugi przypadek), gdy zostanie spełniony jeden z poniższych warunków:

- następuje połączenia spółek będących jednostkami zależnymi od tej samej jednostki dominującej, jeżeli na dzień połączenia jednostka dominująca lub jednostki od niej zależne posiadają 100% udziałów łączących się spółek,

- następuje połączenia spółek będących wobec siebie jednostką dominującą i jednostką zależną, jeżeli na dzień połączenia łącząca się jednostka dominująca lub jednostki od niej zależne posiadają 100% udziałów w łączącej się jednostce zależnej i jest jednocześnie jednostką zależną od jednostki dominującej wyższego szczebla, która to jednostka dominująca wyższego szczebla posiada samodzielnie lub wraz z jednostkami od siebie zależnymi 100% udziałów w łączącej się jednostce dominującej niższego szczebla.

Podsumowując, jeżeli zgodnie z ustawą o rachunkowości rozliczenie połączenia spółek nastąpi według metody łączenia udziałów oraz połączenie nastąpi poprzez przejęcie spółki przejmowanej przez spółkę przejmującą, to rok podatkowy spółki przejmowanej nie zostanie skrócony.

Jeżeli z powyższego wynika, że rok podatkowy spółki przejmowanej nie zostanie skrócony, a zatem to spółka przejmująca będzie – jako następca prawna – zobowiązana będzie do ujęcie przychodów i kosztów uzyskania przychodów osiągniętych do dnia połączenia przez spółkę przejmowaną, w rozliczeniu rocznym. Tym samym, różnica między przychodami, a kosztami ich uzyskania, uzyskana przez spółkę przejmowaną do dnia połączenia, będzie uwzględniana przy ustalaniu dochodu (straty) spółki przejmującej. Faktycznie więc, jeżeli spółka przejmowana na dzień połączenia osiągnęła stratę (rozumianą jako nadwyżkę kosztów uzyskania przychodów nad kosztami ich uzyskania), taka strata będzie pośrednio rozliczona przez spółkę przejmującą. Istnieje więc jednak sposób na pośrednie rozliczanie strat spółek przejmowanych przez spółki przejmujące.

Michał Dachowski

Jeżeli chcesz się dowiedzieć więcej zapytaj eksperta Europejskiego Centrum Doradztwa i Dokumentacji Podatkowej

 

×

DALSZA CZĘŚĆ ARTYKUŁU JEST DOSTĘPNA DLA SUBSKRYBENTÓW STREFY PREMIUM PORTALU WNP.PL

lub poznaj nasze plany abonamentowe i wybierz odpowiedni dla siebie. Nie masz konta? Kliknij i załóż konto!

SŁOWA KLUCZOWE I ALERTY

KOMENTARZE (0)

Do artykułu: Czy można rozliczyć stratę spółki przejmowanej?

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 44.201.94.72
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!