PARTNERZY PORTALU

Mamy kolejny wielki plan. Ale najbardziej rewolucyjny był ten pierwszy

Leszek Balcerowicz, Jerzy Buzek, Jerzy Hausner Fot. NP
  • Autor: Adam Sofuł (NOWY PRZEMYSŁ)
  • Dodano: 12-04-2019 06:02

Żyjemy dziś Strategią na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju. Śmiały plan. Ale nie jedyny. Można rzec: przez ostatnie trzy dekady nie takie plany widzieliśmy... Co z nich wynikło?

  • Trzydzieści lat polskiej transformacji to historia wielkiego sukcesu (fakt, nie każdy mógł korzystać z jego owoców), ale też zwrotów i zaniechań. Różnie też bywało z realizacją.
  • Każdy z planów gospodarczych stanowił jednak mniejszy lub większy krok w stronę silniejszej gospodarki, sprawniejszego państwa (z tym bywało najtrudniej) i dobrobytu obywateli.
  • Każdy kolejny plan czy strategia był niewątpliwie impulsem rozwojowym i korzystał z fundamentów zbudowanych przez poprzedników.

Skok w nieznane

Najbardziej rewolucyjny był pierwszy z tych planów. Autorów było wielu - m.in. Stefan Kawalec czy Stanisław Gomułka. Ale to Leszek Balcerowicz przyjął zań odpowiedzialność.

Pod koniec lat 80. socjalizm doszedł do ściany, również jako doktryna gospodarcza. Powstało pytanie: naprawiać system ekonomiczny, który z rynkiem i elementarną logiką nie miał wiele wspólnego, czy przestawić gospodarkę na zupełnie nowe tory?

Drugie rozwiązanie podpowiadał prof. Jeffrey Sachs z Uniwersytetu Harvarda: bezlitośnie zerwać z gospodarką centralnie sterowaną. I przekonał do tego tworzący się właśnie pierwszy solidarnościowy rząd. 6 października 1989 r. Leszek Balcerowicz, wicepremier w rządzie Tadeusza Mazowieckiego, przedstawił publicznie zarys tego projektu. A potem jego zespół zabrał się do ostrej pracy.

Plan Balcerowicza był radykalną i błyskawiczną reformą ustrojową. Pośpiech wydawał się uzasadniony: gospodarka gasła w oczach, sklepy pustoszały, ceny szybowały. Fakt, Balcerowicz miał szczęście - od końca 1988 r. obowiązywała tzw. ustawa Wilczka, uwalniająca prywatną przedsiębiorczość, co w jakimś stopniu złagodziło upadek absolutnego hegemona, czyli sektora państwowego.

Główne założenia planu to zerwanie z gospodarką centralnie sterowaną, zduszenie inflacji (w 1989 r. - ok. 640 proc., z czego większość przypadła na II połowę roku, co było efektem uwolnienia cen od 1 sierpnia) oraz ustabilizowanie finansów państwa. Zadłużenie zagraniczne wynosiło 42,3 mld dol. (64,8 proc. PKB), a możliwości spłaty czy nawet obsługi długu były iluzoryczne.

Po kilku tygodniach morderczej pracy, 17 grudnia 1989 r. zaprezentowano Sejmowi pakiet 10 ustaw. A ekipa Balcerowicza nie tylko snuła reformatorskie koncepcje, ale na bieżąco zmagała się z rozpadającymi się finansami państwa; powstały m.in. trzy projekty budżetu - na październik, na listopad i grudzień 1989 r. i na rok 1990…

- Najbliższe dni mogą zdecydować o latach - mówił wtedy posłom wicepremier i minister finansów Leszek Balcerowicz. W ekspresowym tempie Sejm do 28 grudnia przyjął wszystkie ustawy, a w sylwestra podpisał je prezydent Wojciech Jaruzelski.
×

DALSZA CZĘŚĆ ARTYKUŁU JEST DOSTĘPNA DLA SUBSKRYBENTÓW STREFY PREMIUM PORTALU WNP.PL

lub poznaj nasze plany abonamentowe i wybierz odpowiedni dla siebie. Nie masz konta? Kliknij i załóż konto!

KOMENTARZE (14)

  • Do suweren 2019-04-16 09:42:29
    Zgadzam się górnictwo niesie ze sobą wady : związki zawodowe, biurokracje, centralizacja itp. Choć związki od dawna są na garnuszku prezesów Wynika to z właściciela jakim jest Skarb Państwa. Chodzi o to ,że reforma górnictwa nie polegała na naprawianiu tylko działaniu politycznym. W ciągu roku stosując politykę odgórną można było dana kopalnie doprowadzić do stanu upadłości . Po prostu za premiera Buzka nie było prawdziwego nadzoru właścicielskiego nad ta branża. Prywatyzacja kopalń wbrew obowiązującym poglądom zapewnia by istnienie kopalń na kolejne dziesiatki lat.
  • Racjonalista 2019-04-16 09:34:35
    Reformy Pana Buzka : OFE wszyscy zarabiali tylko nie przyszły emeryt, w sumie to dobrze że POPIS to znacjonalizował bo był to haracz dla wybranych. Kasy chory zlikwidowała SLD (kierunek był dobry konkurencja na rynku ubezpieczeń). Gimnazja nie wyszły likwidacja PIS. Górnictwo zamykanie wbrew rachunkowi ekonomicznemu. Stworzenie powiatów tu sukces w rozwoju biurokracji. Ja chyba bym się wstydził. Boże chroń przed takim ludźmi dobrej woli.
  • Sierszanin 2019-04-16 09:29:20
    Kopalnia Siersza zamknięta przez premiera Buzka. Taśma z dołu sypała węgiel do pieca w elektrowni. Zero kosztów transportu ale "nie opłacało się". Zasoby na kilkadziesiąt lat. Premier jednak chciał się wykazać bankowi Światowemu i zamykał. Za tym szła kasa. Siersza kopalnia w woj. małopolskim nikt nie stanął w jej obronie. Teraz jest plac zrównany z terenem. Premier Buzek to nie budowniczy tylko likwidator
  • Daniel 2019-04-15 09:39:14
    Plan Balcerowicza dla mnie to czas nędzy i rozpaczy, głodu i chłodu. Mogę go przyrównać do wojny w Syrii skótki dla państwa są podobne wielka emigracja, kraj zniszczony. Dalej to brzmiało tak "Wojna w Syrii to historia wielkiego sukcesu (fakt, nie każdy mógł korzystać z jego owoców), ale też zwrotów i zaniechań. Różnie też bywało z realizacją. Każda z bitew stanowił jednak mniejszy lub większy krok w stronę silniejszej gospodarki, sprawniejszego państwa (z tym bywało najtrudniej) i dobrobytu obywateli. Każda kolejna bitwa czy strategia był niewątpliwie impulsem rozwojowym i korzystała z fundamentów zbudowanych przez poprzedników.
  • Piast 2019-04-15 06:13:38
    Oni powinni wszyscy 25 lat odsiadywać. Zniszczyli górnictwo, perspektywistyczne kopalnie i zniszczyli cały przemysł który mieliśmy, złodzieje!!!

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 34.204.173.45
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum
WNP - Portal gospodarczy

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!