PARTNERZY PORTALU

Tylko 20 proc. polskich firm wdraża innowacje

Tylko 20 proc. polskich firm wdraża innowacje
  • Ten tekst jest częścią STREFY PREMIUM WNP.PL
  • Autor: Jarosław Maślanek
  • Dodano: 02-06-2011 00:00

Z badań European Technology Scoreboard wynika, że w zeszłym roku technologiczną, organizacyjną lub marketingową innowację wdrożyło tylko nieco ponad 20 proc. firm działających w Polsce. A przecież nasza nauka oferuje znacznie więcej.

Statystyki pogarsza kryzys ekonomiczny i cięcia kosztów dokonywane przez biznes tam, gdzie nie ma natychmiastowych zysków. Które więc tematy, podejmowane przez jednostki naukowo-badawcze, mogą wzbudzić jego zainteresowanie?

- Można wskazać kilka obszarów, w których prowadzenie prac badawczych rodzi nadzieję na komercjalizację i wdrożenie ich wyników w gospodarce - mówi Jakub Wojnarowski, dyrektor do spraw działalności programowej Fundacji Nauki Polskiej. Wskazuje zwłaszcza na projekty ekologiczne, czyli te związane z czystą energią, ze zwiększaniem efektywności energetycznej oraz ograniczaniem emisji spalin.

Drugim obszarem może się stać fizyka jądrowa, co związane jest z planem zbudowania w Polsce elektrowni atomowej.

- W Polsce brakuje specjalistów z tej dziedziny, dlatego realizowane tu przedsięwzięcia badawcze będą miały szanse na finansowanie i ewentualne wdrożenie - uważa Jakub Wojnarowski.

Trzeci obszar, na który zwraca uwagę, to coraz lepiej poznane różnego rodzaju mikrostruktury. Potencjalne źródło zysków dla instytutów badawczych mogą więc stanowić nanotechnologie, na przykład te wykorzystywane w medycynie. Wysoki potencjał komercjalizacji mają też projekty z obszarów tradycyjnie silnych: chemii, astronomii, technik kosmicznych i lotniczych.

- Niedocenianym, a coraz ważniejszym obszarem innowacji są wszelkie systemy wspierania decyzji - uważa Wojnarowski.

Duże szanse na komercjalizację mają również rozwiązania przeznaczone dla silnych, konkurencyjnych sektorów gospodarczych.

- Na pewno należy do nich energetyka i przemysł surowcowy - uważa prof. Mirosław Miller, prezes zarządu Wrocławskiego Centrum Badań EIT+. - Problem w tym, że sektory te są dość zachowawcze i mało innowacyjne.

Wyjaśnia, że dla energetyki ważny jest rozwój nowych źródeł energii, przede wszystkim tych odnawialnych, zmniejszanie emisji CO2 i przekształcanie go w użyteczne produkty oraz tak zwane czyste technologie węglowe i technologie związane z gazem łupkowym.

- Tymczasem badania technologiczne w tych dziedzinach z trudem przebijają się przez konserwatywne myślenie - twierdzi prof. Miller.

Wskazuje też, że w obliczu groźby pojawienia się rynkowych niedoborów tak zwanych metali krytycznych, przed dużą szansą staje przemysł surowcowy. Polska jest w uprzywilejowanej sytuacji, ponieważ zachowała know-how w zakresie wydobycia, odzysku i przerobu takich metali, jak miedź, srebro, ren czy lantanowce.

- Mogę sobie wyobrazić sytuację, w której Grupa Kapitałowa KGHM staje się motorem rozwoju tej gałęzi przemysłu, a Polska liderem co najmniej na naszym kontynencie - prognozuje prof. Miller.

Kolejnym obszarem, w którym Polska może się pochwalić innowacyjnymi dokonaniami, jest informatyka. Tu, zdaniem prof. Millera, sytuacja jest o tyle lepsza, że dzięki zagranicznym inwestycjom mamy w kraju nowoczesne i konkurencyjne przedsiębiorstwa, które potrzebują nowych rozwiązań w tej dziedzinie. Nie należy również zapominać o przemyśle lotniczym, który dzięki amerykańskim i włoskim inwestycjom, zaczął się liczyć na światowej mapie gospodarczej.

- Trudno się natomiast spodziewać przełomowych odkryć w dziedzinach, które na świecie rozwijają się najszybciej, takich jak medycyna, biotechnologia czy nanotechnologia - diagnozuje prof. Miller.

- Jednak i tu mogą się pojawić w Polsce bardzo ciekawe i konkurencyjne rozwiązania na światowym poziomie, choć stanie się to raczej w dziedzinach niszowych i nie będzie szczególnie spektakularne.

Trendy, koncepcje, konkrety

Prof. dr inż. Zbigniew Śmieszek, dyrektor Instytutu Metali Nieżelaznych w Gliwicach, uważa, że pomimo ogólnie dobrej sytuacji przemysłu metali nieżelaznych, trzeba intensywniej unowocześniać produkcję, a zwłaszcza w obliczu rosnących cen energii obniżać jej koszty.

- Ważnym trendem jest także recykling metali, którego rola wyraźnie wzrasta - wskazuje. - Dotyczy to przerobu surowców wtórnych, zużytych baterii, złomów elektronicznych i elektrotechnicznych.

Dla współczesnego przemysłu wydobywczego ważnym wyzwaniem są problemy środowiskowe. Ich skuteczne rozwiązywanie jest warunkiem uzyskania społecznej akceptacji dla dalszej działalności górniczej. Jednym z zagadnień badawczych związanych z tą dziedziną jest problem wykorzystania węgla jako paliwa w różnych sektorach gospodarki, a zwłaszcza w energetyce, oraz kwestia ograniczania emisji dwutlenku węgla i innych gazów oraz pyłów.

- Stąd rozwój czystych technologii węglowych i ich znaczenie dla przyszłości węgla - mówi prof. Józef Dubiński, naczelny dyrektor Głównego Instytutu Górnictwa. - Jesteśmy przekonani, że będą one jednym z kluczowych obszarów działalności naszego instytutu w kolejnych dziesięcioleciach.

W przemyśle naftowym najbliższe lata należą do tych, którzy wprowadzać będą nowe technologie i techniki poszukiwań oraz udostępniania złóż niekonwencjonalnych, sekwestracji i magazynowania pod ziemią CO2, jak również wytwarzania biopaliw.

Instytut Nafty i Gazu przeprowadził w latach 2006-07 rozpoznanie systemu naftowego rejonu Jasła, Krosna i Sanoka. Zastępca dyrektora instytutu doc. dr hab. Piotr Such opisuje to przedsięwzięcie, przeprowadzone wspólnie z Polskim Górnictwem Naftowym i Gazownictwem, jako ciekawy przykład współpracy nauki i przemysłu.

Szansę na wykorzystanie w telekomunikacji mają wyniki badań nad rozwojem aplikacji teleinformatycznych i technik telekomunikacyjnych dotyczące budowy sieci nowych generacji (NGN) i internetu przyszłości (Future Internet).

- Ciekawe perspektywy wiążą się także z migracją obecnych aplikacji do nowego środowiska sieciowego - mówi Wojciech Hałka, dyrektor Instytut Łączności - Państwowego Instytutu Badawczego.

- Instytut Łączności uczestniczy już w projektach badawczych w tym zakresie, planujemy ich rozwinięcie w kierunku badań stosowanych.

Zdaniem dr. inż. Piotra Wojtasa, dyrektora Instytutu Technik Innowacyjnych EMAG, siłę napędową innowacji stanowią i będą stanowić systemy informatyczne. Ich rozwój spowoduje pojawienie się nowych produktów i usług, które trafią do przemysłu, a także do sektora usług czy ochrony zdrowia.

- Od kilku lat rozszerzamy więc zakres naszych zainteresowań naukowo-badawczych i wdrożeniowych - mówi Piotr Wojtas. - Naszą ambicją jest zdobycie znaczącej pozycji w dziedzinie nowoczesnych technologii informacyjnych i informatycznych wykorzystywanych w energetyce cieplnej, termomodernizacji, a także w medycynie.

Prof. Mirosław Miller wskazuje, że większość najbardziej znaczących polskich osiągnięć naukowych ostatnich lat dotyczy akurat dziedzin nie nadających się do biznesowego zagospodarowania: astronomii, fizyki teoretycznej czy badań przeszłości naszej planety. Ale nie wszystkie.

- Przykładem takiego osiągnięcia może być przeprowadzenie na Uniwersytecie Warszawskim, w zespole dr. hab. Wojciecha Grochali,

syntezy niezwykle obiecujących związków chemicznych - mówi prof. Miller. - Na przykład silne właściwości utleniające jednego z nich mogą się okazać przydatne w farmacji oraz w oczyszczaniu ścieków. Innym związkiem odkrytym przez ten zespół jest oparta na niklu substancja, która prawdopodobnie umożliwi dokonanie przełomu w zakresie magazynowania wodoru w ciałach stałych.

Probierzem innowacyjności osiągnięcia badawczego jest także uhonorowanie jego autora nagrodą Fundacji Nauki Polskiej, najbardziej prestiżowym wyróżnieniem naukowym zwanym polskim Noblem. Tu warto wskazać prof. Leona Gradonia z Politechniki Warszawskiej, którego nagrodzono za opracowanie teorii procesów powstawania i transportu aerozoli oraz mikrocząsteczek w gazach i cieczach, a także jej wykorzystanie w urządzeniach technicznych i medycznych. Jego hipotezy doprowadziły do powstania, wdrożonych już do produkcji, innowacyjnych konstrukcji filtrów do oczyszczania wody, powietrza i spalin. Prof. Gradoń zainicjował ponadto nowy obszar badań nad tworzeniem cząstek nanostrukturalnych do zastosowań w medycynie i różnych obszarach techniki.

Natomiast jednym z laureatów programu Innowator jest dr Michał Bieniek z Instytutu Chemii Organicznej PAN, założyciel firmy Apeiron Synthesis produkującej katalizatory metatezy, czyli związki chemiczne używane między innymi do produkcji leków nowej generacji. Leczy się nimi na przykład wirusowe zapalenie wątroby typu C. Odbiorcą produktów firmy dr. Bieńka są między innymi renomowane, zagraniczne koncerny chemiczne i farmaceutyczne.

 

×

DALSZA CZĘŚĆ ARTYKUŁU JEST DOSTĘPNA DLA SUBSKRYBENTÓW STREFY PREMIUM PORTALU WNP.PL

lub poznaj nasze plany abonamentowe i wybierz odpowiedni dla siebie. Nie masz konta? Kliknij i załóż konto!

KOMENTARZE (0)

Do artykułu: Tylko 20 proc. polskich firm wdraża innowacje

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.229.124.74
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!