W energetyce nadchodzi rewolucja. I całkiem nowy rynek

W energetyce nadchodzi rewolucja. I całkiem nowy rynek
shutterstock
  • Ten tekst jest częścią STREFY PREMIUM WNP.PL
  • Ireneusz Chojnacki
    Ireneusz Chojnacki
  • Dodano: 14-10-2021 11:13

Za trzy lata wymiana informacji na rynku energii elektrycznej, niezbędnych chociażby do wystawiania faktur, będzie wyglądała całkiem inaczej niż obecnie. Stanie się tak za sprawą Centralnego Systemu Informacji Rynku Energii (CSIRE). Regulacje mające uprawnić energetykę pchnęły ją na drogę digitalizacji, z której nie ma już odwrotu.

W Polsce są branże, które dopiero wchodzą w proces digitalizacji i zaczynają patrzeć na siebie w sposób bardziej cyfrowy. Sektorem ważnym dla całej gospodarki, który długo się nie zmieniał, jest elektroenergetyka.

– Czeka ją rewolucja cyfrowa porównywalna z tą, którą sektor telekomunikacji czy banki mają za sobą – powiedział Bartłomiej Nieścierowicz, wiceprezes odpowiedzialny za Polskę i kraje bałtyckie w CGI Polska.

Czas na system


Mówiąc o cyfryzacji elektroenergetyki, mówimy o transformacji cyfrowej nie pojedynczych dostawców czy sprzedawców energii, ale o całym rynku energii. Wśród dużych przetargów, które świadczą o tym, jakie zmiany czekają rynek energii elektrycznej, trzeba zwrócić uwagę na przetarg na utworzenie Centralnego Systemu Informacji Rynku Energii (CSIRE).

Na początku lipca 2021 r. weszła w życie ustawa zwana potocznie licznikową, bo nakłada na operatorów obowiązek instalacji liczników zdalnego odczytu energii u co najmniej 80 proc. odbiorców. Ta sama ustawa przewiduje utworzenie CSIRE. Zarządzać nim będą Polskie Sieci Elektroenergetyczne, które będą pełniły funkcję Operatora Informacji Rynku Energii (OIRE). Utworzenie CSIRE ma nastąpić ostatecznie w 2024 roku.

Do wskazanych przed chwilą regulacji władze w Polsce przymierzały się od lat – koncepcyjnie to nie nowość. Tworzenie CSIRE to jednak duża zmiana jakościowa na rynku energii elektrycznej i ogromne wyzwanie dla wszystkich uczestników rynku, ponieważ zmienia sposób wymiany informacji i realizacji procesów detalicznego rynku energii elektrycznej.

– Z modelu wymiany informacji na zasadzie „peer to peer” pomiędzy sprzedawcami i operatorami systemów dystrybucyjnych (OSD), przechodzimy na model z centralnym systemem datahub dla rynku energii elektrycznej – wyjaśniał Grzegorz Furgał, doradca zarządu Tauron Polska Energia ds. komunikacji i PR. 

CSIRE będzie systemem teleinformatycznym służącym do przetwarzania informacji na potrzeby procesów rynku energii elektrycznej oraz wymiany informacji pomiędzy odbiorcami energii, sprzedawcami energii i operatorami systemów dystrybucyjnych. Pomysł ten ma wspierać realizację procesów detalicznego rynku energii (w tym przede wszystkim procesu zmiany sprzedawcy).

Będzie on miejscem rejestracji i udostępniania danych pomiarowych pochodzących z liczników energii elektrycznej, pozyskiwanych oraz przekazywanych do CSIRE przez operatorów systemów elektroenergetycznych.

PSE od dawna przygotowują się do wdrożenia CSIRE. Operator pod koniec 2020 roku ogłosił przetarg w trybie negocjacji na opracowanie, implementację i wdrożenie CSIRE wraz z usługami wspierającymi. 

Wnioski o dopuszczenie do postępowania zgłosiło siedmiu wykonawców, a według informacji uzyskanych w PSE w sierpniu 2021 r. do etapu składania ofert zakwalifikowano pięciu – wszyscy to konsorcja firm z udziałem m.in. Atende, Asseco, CGI i DXC Technology.

Jednak tak się złożyło, że jeden z podmiotów (konsorcjum, którego liderem jest Asseco Poland) złożył odwołanie od oceny wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. W związku z tym niewykluczone było, że ostateczna lista podmiotów, do których zostanie skierowane przez PSE zaproszenie do udziału w przetargu, może się zmienić w wyniku postępowania odwoławczego. Tak czy inaczej, według harmonogramu aktualnego w sierpniu 2021 r., zakończenie postępowania na wybór wykonawcy CSIRE planowano w II połowie 2022 r.

Architektura do przebudowy


Ustawa licznikowa zakłada m.in., że po wdrożeniu CSIRE wszelkie rozliczenia za energię elektryczną będą prowadzone wyłącznie na podstawie danych z tego systemu – z wyjątkiem sytuacji, w których w przypadku awarii tego rozwiązania nie byłoby możliwe dokonywanie rozliczeń z jego pomocą.

Utworzenie CSIRE jest niewątpliwie ważnym projektem z punktu widzenia PSE, ale jest też wyzwaniem dla sprzedawców energii elektrycznej i dystrybutorów energii elektrycznej.

Tomasz Bendlewski, dyrektor Pionu Energetyki i Gazownictwa w Asseco Poland, uważa, że w związku z wdrażaniem CSIRE w przypadku przedsiębiorstw energetycznych konieczna będzie przebudowa lub reorganizacja dużej części aktualnych procesów biznesowych. 

Zmiany dotkną, zdaniem Bendlewskiego, całą architekturę IT tych przedsiębiorstw, systemów związanych z komunikacją oraz obsługą klienta, systemów pomiarowych i części systemów dotyczących obsługi sieci energetycznej. Zakres tych zmian wymusi wymianę lub gruntowną przebudową części systemów IT. 

– Można zgodzić się z często przytaczanym stwierdzeniem, że w wyniku powstania CSIRE zmniejszy się liczba interfejsów pomiędzy systemami IT, ale te, które powstaną, będą o wiele bardziej złożone i zaawansowane technologicznie – uważa Bendlewski.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska – informując w czerwcu 2021 r., że przekazało do konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych pakiet rozporządzeń wykonawczych do tzw. ustawy licznikowej, zaznaczyło – iż teraz wymiana informacji między sprzedawcami, dystrybutorami i odbiorcami (prosumentami) energii jest skomplikowana i przebiega wolno, a proces zmiany sprzedawcy pozostaje dość skomplikowany i trwa nawet do trzech tygodni.

– CSIRE pozwoli skrócić proces zmiany sprzedawcy do zaledwie 24 godzin. Bezpłatnie i w prosty sposób udostępni nam informacje o posiadanych przez nas umowach i zużyciu energii, co pozwoli na bieżącą weryfikację tego zużycia i sprawdzanie rozliczeń ze sprzedawcami. Dzięki temu korzystanie z energii będzie efektywniejsze i tańsze. Wszystkie informacje będą na bieżąco aktualizowane, a system CSIRE i zgromadzone tam dane pozostaną dobrze chronione i udostępniane na przejrzystych zasadach tylko uprawnionym i wskazanym przez odbiorców podmiotom – stwierdził Michał Kurtyka, minister klimatu i środowiska.

Czy w efekcie wyłonienia OIRE i powstania CSIRE w przedsiębiorstwach energetycznych pojawią się nowe produkty i usługi? 

– To zależy m.in. od podejścia uczestników rynku, w jakim stopniu będą chcieli dostosować się do zmian, a w jakim zechcą rzeczywiście wykorzystać pojawienie się OIRE do wykreowania nowego biznesu. Takich produktów czy usług możemy wyobrazić sobie sporo, a ich potencjalne powstanie również wpłynie na rozwój systemów IT – prognozuje Bendlewski.

Co mówi minister Kurtyka?


– CSIRE pozwoli skrócić proces zmiany sprzedawcy do zaledwie 24 godzin. Bezpłatnie i w prosty sposób udostępni nam informacje o posiadanych przez nas umowach i zużyciu energii, co pozwoli na bieżącą weryfikację tego zużycia i sprawdzanie rozliczeń ze sprzedawcami. Dzięki temu korzystanie z energii będzie efektywniejsze i tańsze – deklaruje Michał Kurtyka, minister klimatu i środowiska.

 

×

DALSZA CZĘŚĆ ARTYKUŁU JEST DOSTĘPNA DLA SUBSKRYBENTÓW STREFY PREMIUM PORTALU WNP.PL

lub poznaj nasze plany abonamentowe i wybierz odpowiedni dla siebie. Nie masz konta? Kliknij i załóż konto!

SPÓŁKI

KOMENTARZE (0)

Do artykułu: W energetyce nadchodzi rewolucja. I całkiem nowy rynek

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 18.232.56.9
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!