Materiał wydrukowany z portalu www.wnp.pl. © Polskie Towarzystwo Wspierania Przedsiębiorczości 1997-2019

Zrównoważony rozwój w natarciu, także w odlewnictwie

Autor:  MARIUSZ HOLTZER  |  20-04-2019 12:38  |  aktualizacja: 19-04-2019 15:05
Szybko rozwijająca się gospodarka przemysłowa nie tylko przyniosła ludzkości wysoko rozwiniętą cywilizację materialną, ale także stała się przyczyną wielu problemów środowiskowych, takich jak: globalne ocieplenie, zubożenie warstwy ozonowej, zanieczyszczenie wody i powietrza, wzrost ilości odpadów i ograniczenie zasobów naturalnych, które negatywnie wpłynęły na życie ludzkie. Przemysł odlewniczy zużywa duże ilości zasobów naturalnych, energii, metali oraz generuje duże ilości gazów i odpadów stałych, które maja istotny wpływ na środowisko. Dlatego wdrożenie polityki zrównoważonego rozwoju do przemysłu odlewniczego jest konieczne i stanowi ważną część zrównoważonego rozwoju dla ludzkości.

Ważne jest, aby odlewnie zdawały sobie sprawę, że odpowiedzialność za środowisko i wyniki finansowe nie wykluczają się wzajemnie. Dbałość o środowisko i wprowadzanie zmian bardziej przyjaznych dla środowiska może spowodować wyższy wzrost produkcji i obniżenie kosztów, poprawić rozpoznawalność marki, wzmocnić relacje z klientami firmy oraz zwiększyć jej rentowność. Poprzez wdrażanie systemów zarządzania środowiskowego oraz odpowiednie zarzadzanie materiałami i odpadami, stosując recykling odlewnie mogą odegrać istotną rolę w zakresie zrównoważonego korzystana z zasobów naturalnych.

fot. PTWP

Przemysł odlewniczy stanowi potężny i złożony system, który ma wpływ na rozwój gospodarczy, rozwój społeczny, wykorzystanie zasobów naturalnych, stosowanie recyklingu, ponowne wykorzystanie odpadów, poprawę stanu środowiska [3, 4, 5]. Dlatego warunkiem rozwoju przemysłu odlewniczego jest dostosowanie odlewni do strategii zrównoważonego rozwoju. Czyli konieczność uwzględnienia w strategicznych procesach decyzyjnych oraz w działalności produkcyjnej wzajemnej zależności pomiędzy środowiskiem, aspektami socjalnymi i ekonomicznymi. Zrównoważony rozwój opiera się na innowacyjności będącej efektem działalności badawczej, czyli nauki. [6].

Oznacza to, że nauka odgrywa bardzo ważną rolę w procesie wdrażania zasad zrównoważonego rozwoju. Dotyczy to głównie opracowania nowych innowacyjnych zrównoważonych technologii, które przyczyniają się do oszczędności materiałów oraz efektywnego wykorzystania energii, a tym samym wpływają korzystnie na środowisko.

Aby wdrożyć koncepcje zrównoważonego rozwoju w przemyśle odlewniczym należy zdefiniować, co to jest zrównoważony rozwój w przemyśle odlewniczym, jakie są czynniki ograniczające zrównoważony rozwój w przemyśle odlewniczym oraz sposób oceny zrównoważonego rozwoju. Umiejętność oceny zrównoważonego rozwoju jest podstawą jego wdrożenia w przemyśle odlewniczym [5]

W 2010 roku American Foundry Society (AFS) utworzyło podkomisję techniczną w celu zbadania, jak należy rozumieć słowo „green” w odniesieniu do odlewni. W efekcie powstał projekt pt. „The Green Foundry Project”, który zawiera bazę danych obejmującą procesy odlewnicze przyjazne dla środowiska oraz pewną liczbę dokładnie opisanych przykładów. [7]. Praktyki ujęte w „The Green Foundry Project” zostały podzielone na 5 kategorii, obejmujących następujące grupy zagadnień:

  • Systemy zarządzania i wskaźniki;
  • Emisje do powietrza;
  • Zużycie wody i oczyszczanie ścieków;
  • Materiały i ochrona zasobów;
  • Zarzadzanie odpadami i ich korzystne ponowne wykorzystanie.

Systemy zarządzania środowiskowego i wskaźniki
zostały opracowane dla wytypowania tych procesów, które umożliwiają zmniejszenie negatywnego wpływu na środowisko i dają możliwość oceny ilościowej (przykład: wspólny zakup oraz gospodarka materiałami i surowcami w ramach całej odlewni, a nie przez kilka działów - możliwa jest wówczas kontrola zapasów i zakład nie ponosi zbędnych koszów magazynowania).

Emisje do powietrza obejmują zarówno procesy spalania, opary i dymy wydzielane z substancji chemicznych lub zachodzących reakcji chemicznych oraz pyły. Dotyczy to potencjalnie takich zanieczyszczeń jak: CO, CO2, NO, LZO, SO2, cząstki stałe PM 10. Przykład: zastąpienie farb na bazie rozpuszczalników organicznych przez farby wodne. Pozwala to ograniczyć m.in. ilość LZO.

Zużycie wody i oczyszczanie ścieków - dotyczy zmniejszenia zużycia wody poprzez stosowanie obiegów zamkniętych chłodzenia maszyn i urządzeń. Poddawanie ścieków z terenu odlewni oczyszczaniu we własnej oczyszczani pozwala na uzyskanie dodatkowych ilości wody w ramach recyklingu.

Ochrona zasobów ma na celu optymalne wykorzystanie stosowanych materiałów oraz generowanych odpadów, aby zmniejszyć koszty operacyjne, zwiększyć wydajność i promować ochronę środowiska. Przykładem może być wykorzystywanie ciepła odpadowego z żeliwiaka do ogrzewania budynków (w zimie) oraz do ogrzewania wody dla celów gospodarczych, a w lecie do wytwarzania tzw. wody lodowej dla klimatyzacji. Takie rozwiązanie daje znaczą oszczędność energii, a ponadto zmniejsza emisję CO2 .

Zarzadzanie odpadami i korzystne ich ponowne wykorzystanie - obejmuje ponowne wykorzystanie produktów ubocznych pochodzących z odlewni takich jak żużle, zgary, szlamy i zużyta masa, dzięki czemu oszczędza się powierzchnię na ich składowanie, chroni zasoby naturalne, zmniejsza emisję CO2 oraz oszczędza pieniądze. Istotną rolę odgrywa tu proces regeneracji masy zużytej, która stanowi nawet do 80-90% wszystkich odpadów generowanych w odlewni. Niektóre produkty uboczne z procesów odlewniczych stanowią cenny surowiec dla innych dziedzin gospodarki.

Jak wynika z tego krótkiego przeglądu, wiele krajowych odlewni realizuje identyczne lub podobne przedsięwzięcia na rzecz ochrony środowiska, chociaż nie zawsze są one identyfikowane z działaniami w zakresie zrównoważonego rozwoju.

Jednak niektóre polskie odlewnie już uwzględniają w swojej strategii rozwoju zasady zrównoważonego rozwoju (np. Metalodlew S.A., Krakodlew S.A., Odlewnie Polskie, BREMBO, Polska Grupa Odlewnicza, Odlewnia Elzamech, FANSULD).

Dlatego korzystne byłoby stworzenie (np. w ramach STOP Sekcji Ochrony Środowiska i Bezpieczeństwa Pracy) płaszczyzny wymiany pomiędzy odlewniami zastosowanych rozwiązań i pomysłów na rzecz zrównoważonego rozwoju..

Promowanie zasad zrównoważonego rozwoju w przemyśle odlewniczym nie tylko daje oszczędności zasobów naturalnych dla przyszłych pokoleń, ale również poprawia wyniki finansowe odlewni.

Artykuł opracowany w ramach realizacji pracy statutowej nr 11.11170.318/7 w roku 2017, finansowanej przez MNiSW. (Skróty pochodzą od redakcji WNP.PL)

Literatura

3. PATANGEL G.S., KHOND M.P., CHAUDHARI N.V.: Some Studies and Investigations of Foundry Wastes for Sustainable Development. International Journal of Industrial Engineering Research and Development. December 2012, v. 3, iss. 2, 51-57
4. WADHWA R.: Sustainable manufacturing in SMEs: Technology options. International Journal of Computer Scienc. November 2015, v. 12, Iss. 6, 107-112;
5. GUANGKUO A.: The establishment of sustainable development capacity of the foundry industry index evaluation system. 71st World Foundry Congress, 19-21 May 2014, Bilbao, Proceed. Mat.
6. GARBARZ B.: Postęp technologiczny w hutnictwie zgodny z zasadą zrównoważonego rozwoju. Prace Instytutu Metalurgii Żelaza 2008, nr 3, 1-7
7. Sustainability in Metalcasting: The Green Foundry Project. Modern Casting, December 2017, v. 107, No 12, 31-34; www.afsinc.org/sustainability

Materiał wydrukowany z portalu www.wnp.pl. © Polskie Towarzystwo Wspierania Przedsiębiorczości 1997-2019