Materiał wydrukowany z portalu www.wnp.pl. © Polskie Towarzystwo Wspierania Przedsiębiorczości 1997-2022

Prezes BOŚ Bank: Wyzwania środowiskowe wymuszają zmiany w sposobie zarządzania miastami

Autor: Piotr Toborek
Dodano: 11-08-2021 16:02 | Aktualizacja: 22-10-2021 16:06

Zielona transformacja to proces globalny, ale istotne, pozytywne zmiany dokonują się w wymiarze lokalnym. Miasta podejmują wiele działań związanych z łagodzeniem zmian klimatu.  Wyzwaniami dla polskich miast są między innymi zanieczyszczenia powietrza i walka ze smogiem, rozwój elektromobilności i to, jak zazieleniać betonowe powierzchnie - mówi Wojciech Hann, prezes BOŚ Banku, który będzie jednym z uczestników Europejskiego Kongresu Gospodarczego (EEC), którego 13. edycja odbędzie się w dniach 20-22 września w Katowicach.

Jak pan ocenia przygotowanie polskich samorządów do zmian klimatycznych, których skutki obserwujemy właściwie na co dzień?

Wojciech Hann, prezes BOŚ Banku: Zmiany klimatu mają ogromny wpływ na dynamikę rozwoju miast i jakość życia ich mieszkańców. Wyzwania środowiskowe wymuszają zmiany w sposobie zarządzania miastami i ich rozwój w kierunku równoważenia trzech sfer – społecznej, gospodarczej oraz środowiskowej. I ma to coraz większe znaczenie.

Zielona transformacja to proces globalny, ale istotne, pozytywne zmiany dokonują się w wymiarze lokalnym. Miasta podejmują wiele działań związanych z łagodzeniem  zmian klimatu. Cały czas też uczą się, jak radzić sobie z konsekwencjami tych zmian. Wyzwaniami dla polskich miast są między innymi zanieczyszczenia powietrza i walka ze smogiem, rozwój elektromobilności i to, jak zazieleniać betonowe powierzchnie. Miasta inwestują np. w niskoemisyjny transport, zachęcając mieszkańców do korzystania z transportu miejskiego, dbają o termomodernizację budynków, o oszczędność energetyczną.

Ważnym elementem są inwestycje w odnawialne źródła energii, na przykład instalacje fotowoltaiczne – również w infrastrukturze miejskiej i bezpośrednio dla mieszkańców. BOŚ wspiera takie inwestycje, jak i działania termomodernizacyjne, które zwiększają efektywność energetyczną budynków. Każde, nawet najdrobniejsze inwestycje, czynią miasta i okolice bardziej przyjaznymi dla środowiska i mieszkańców.

W ostatnich latach do samorządów skierowanych zostało wiele programów i inicjatyw wspierających miasta w transformacji ekologiczno-klimatycznej, ale też promujących społeczne działania proekologiczne. Programy rządowe, takie jak Czyste powietrze, Mój prąd czy Moja woda, skierowane są do obywateli, ale w wielu miejscowościach samorządowcy pobudzają społeczność lokalną do wprowadzania nowych rozwiązań wpływających na poprawę jakości życia mieszkańców.

Czytaj: Fokus na człowieka po pandemii. Znamy główne nurty Europejskiego Kongresu Gospodarczego

Bank Ochrony Środowiska bierze udział m.in. w rządowym programie Czyste powietrze. To ważna inicjatywa, która ma przyspieszyć termomodernizację domów jednorodzinnych i wymianę nieefektywnych i szkodliwych dla środowiska źródeł ciepła. Nawiązujemy współpracę z gminami, tak by mogły lepiej wspierać mieszkańców w wymianie systemów ogrzewania na ekologiczne, realizować projekty termomodernizacyjne i inne, komplementarne z rządowym programem.

Znaleźliśmy się w sytuacji, gdy w każdej dziedzinie dotyczącej ochrony środowiska trzeba zrobić skok do przodu – walka ze smogiem, retencja wody, odpady, elektromobilność itd. Jakie są priorytety BOŚ, co oferujecie samorządom, a jakie programy będą wdrażane w najbliższym czasie?

- Zielona transformacja wpłynie na wszystkie segmenty, również na segment publiczny. Zgodnie z naszą nową strategią kładziemy jeszcze większy nacisk na coraz lepsze, efektywniejsze doradzanie naszym klientom i specjalizację w proekologicznych produktach finansowych. Chcemy kompleksowo wspierać zieloną transformację nie tylko polskich firm, ale i samorządów.

Wspieramy polskie miasta w zielonej transformacji w ramach pełnego cyklu inwestycyjnego: od wsparcia w zdefiniowaniu celów w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych, poprzez przedstawienie możliwych technologii, przygotowanie studium wykonalności, zaaranżowanie i dostarczenie finansowania, wsparcie na etapie wyboru dostawcy i realizacji projektu, aż po analizę efektów transformacji. Na każdym z tych etapów chcemy być blisko samorządów, szukając wspólnie optymalnych dla nich rozwiązań, dzieląc się naszym doświadczeniem i podchodząc do ich potrzeb w sposób elastyczny i zindywidualizowany.

Jako bank odgrywamy ważną rolę w finansowaniu inwestycji związanych z zieloną transformacją polskich miast. Nasze działania wpisują się w założenia Europejskiego Zielonego Ładu. W najbliższym czasie aktywność inwestycyjna samorządów zostanie znacznie pobudzona poprzez Program Inwestycji Strategicznych, realizowanych z Rządowego Funduszu Polski Ład.

Miasta, aby się rozwijać, potrzebują rozwiązań skrojonych na miarę - rozwiązań, które przynoszą wymierne efekty i sprawiają, że mieszkańcom żyje się łatwiej. Budujemy atrakcyjną ofertę Zielonych Obligacji, jako alternatywy dla kredytów. Wspieramy inwestycje związane z termomodernizacją, budownictwem wielorodzinnym i jednorodzinnym, OZE.

Oferujemy finansowanie na rozwój infrastruktury, np. na ścieżki rowerowe, place zabaw, tereny zielone czy rewitalizacje parków. Ważny jest dla nas również zrównoważony transport miejski, gospodarka wodna i gospodarka odpadami.

Wspieramy zarządzanie lokalnymi systemami energetycznymi. Mamy ofertę dla ciepłowni miejskich, które chcą realizować programy inwestycyjne wpisujące się w zieloną transformację. Oczywiście zapraszamy samorządy i ich partnerów komercyjnych do rozmów na temat Programu Inwestycji Strategicznych BGK.

Ostatnio kilka gmin nawiązało bezpośrednią współpracę z bankiem.

- Poza naszym zaangażowaniem w program Czyste powietrze, podpisaliśmy umowy o współpracy z gminami – pierwszą z gminą Nowy Sącz, a w kolejnych miesiącach dołączyły do niej gminy: Skała, Elbląg, Nowy Targ, Zielonki na Podkarpaciu. Mieszkańcy gmin mogą skorzystać z przejrzystych pożyczek na pokrycie kosztów wymiany starych, szkodliwych dla środowiska kotłów grzewczych na nowe, ekologiczne urządzenia gazowe czy olejowe.

Pozyskane od banku środki mogą również sfinansować prace związane z demontażem starego kotła i montażem nowego, zakup i montaż wewnętrznych instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej, budowę węzłów cieplnych oraz podłączenie do sieci ciepłowniczych i gazowych czy zakupu i montażu instalacji odzysku ciepła, rekuperatorów, modułów fotowoltaicznych, kolektorów słonecznych, pomp ciepła lub przydomowych wiatraków.

Również Fundacja Banku Ochrony Środowiska ma programy skierowane do mieszkańców miast, np. projekt Zielona Ławeczka. To ogólnopolski, prospołeczny projekt, adresowany do mieszkańców otwartych osiedli, zarządzanych przez spółdzielnie i wspólnoty, w miastach powyżej 10 tys. mieszkańców. Granty z projektu pomagają zmienić zaniedbane tereny na osiedlach w zielone zakątki, miniogrody z ławeczką. Miejsca wokół bloków ożywają, powstaje przestrzeń do odpoczynku oraz spotkań i to wszystko dzięki wspólnej pracy sąsiedzkiej.

Wierzę, że nasza oferta zielonych produktów dla samorządów skutecznie pomoże w realizacji zielonej transformacji.

Na poziomie gmin duże emocje budzi gospodarka odpadami. Ciągle kontrowersyjne i dyskusyjne są plany budowy spalarni odpadów. Czy pańskim zdaniem dzisiaj jest jeszcze czas na budowę instalacji do termicznej przeróbki opadów i czy takie inwestycje mogą liczyć na wsparcie finansowe?

- Gospodarka odpadami to obszar wielkich wyzwań w ochronie środowiska. Odpady są też potencjalnym zasobem, a sposób postępowania z nimi według ustawy o odpadach to w pierwszej kolejności zapobieganie temu, by powstawały, następnie przygotowywanie do ponownego użycia, potem recykling, w dalszej kolejności inne procesy odzysku i na samym końcu - unieszkodliwianie. Odzysk energii z odpadów powinien być stosowany do tych grup odpadów, które poddane były wcześniej recyklingowi lub dla których recykling jest ze względów technicznych czy ekonomicznych nieuzasadniony. 

Wsłuchując się branżę, zdajemy sobie sprawę, że obecnie funkcjonujące rozwiązania techniczno-technologiczne nie są w stanie poddać recyklingowi wielu frakcji materiałowych z tzw. frakcji kalorycznej, wytworzonej z odpadów komunalnych oraz odpadów przemysłowych. Jednym z rozwiązań dla tego rodzaju problematycznych odpadów są spalarnie, gdzie odzyskana energia może stanowić źródło ciepła i energii elektrycznej, gdzie emisja CO2 jest stanowczo ograniczana.

W Polsce funkcjonuje 8 spalarni odpadów, a już niebawem będzie ich 10. BOŚ bierze udział w finansowaniu spalarni w Olsztynie. Jest to jedna z najnowocześniejszych ekociepłowni w Europie. Zgodnie z założeniami inwestycyjnymi, nowa instalacja pozwoli na odzyskanie energii z ponad 110 tys. ton paliwa alternatywnego rocznie oraz zapewni ciągłość dostaw ciepła dla mieszkańców.

W zakresie produkcji dobrej, zielonej energii projekt przyniesie korzyści dla miasta, wynikające z ograniczenia o około 150 tys. ton rocznie emisji CO2 związanej z produkcją ciepła. Dziś jest jeszcze miejsce na budowę nowych spalani, pod warunkiem, że powstają w najlepszej dostępnej technologii, ze znacznie ograniczoną emisją CO2. Jednocześnie wytwarzają prąd i ciepło dla mieszkańców danego regionu. BOŚ jest przygotowany do finansowania tego typu zakładów.

Coraz więcej mówimy o gospodarce obiegu zamkniętego, ale praktyka to co innego. Jak z pańskiego punktu widzenia wygląda wdrażanie GOZ w Polsce, czy macie już klientów, którzy przychodzą z projektami i jak sam bank patrzy na tego typu inwestycje?

- Gospodarka obiegu zamkniętego łączy się z ideą zero waste, z dążeniem, by wartość i żywotność wyprodukowanych surowców i materiałów była zachowana jak najdłużej. Z kolei surowce z odpadów powinny być używane ponownie. Ważne jest, by zasady GOZ stosować na każdym etapie życia produktu: od projektowania, przez produkcję, dystrybucję, konsumpcję, aż do momentu, kiedy przedmiot ostatecznie staje się odpadem. Nawet wtedy trzeba zadbać, by jak najlepiej go zagospodarować, np. do odzysku energii czy recyklingu organicznego (kompostowanie odpadów kuchennych, wytwarzanie kompostu).

Sukces zależy od projektantów, twórców technologii, wprowadzających legislacje, ale przede wszystkim od nas samych, bo to my wybieramy w sklepie dany produkt lub podejmujemy decyzję, że jednak nie potrzebujemy niczego nowego, bo możemy przerobić coś, co już mamy.

Obserwujemy rynek i widzimy, jak samorządy przygotowują się do działań związanych z GOZ. Kilka miast już podjęło decyzję, że każdy większy sklep, oprócz nowych produktów, powinien oferować również produkty używane, a nadmiar żywności powinien trafiać do lodówek dostępnych dla mieszkańców. Dodatkowo mają powstać centra napraw i skupy. Bardzo ważna jest edukacja ekologiczna i zachęcanie ludzi do działania. Przekonywanie, że nawet drobne działania pojedynczych osób mają sens.

BOŚ wspiera rozwiązania związane z gospodarką obiegu zamkniętego i jest gotowy do finansowania tego typu rozwiązań. Doradzimy, wesprzemy i udzielimy kredytu samorządom na innowacyjne rozwiązania, które wpisują się w GOZ.

BOŚ nie jest wielkim, ale wyspecjalizowanym bankiem. Czy zmiana modelu gospodarki na bardziej zielony, sprawia, że jego znaczenie rośnie?

- Od początku istnienia misją BOŚ jest wspieranie inwestycji przyjaznych środowisku. Dziś, gdy zielona transformacja stanowi jeden z priorytetów gospodarczych, doświadczenie i kompetencje BOŚ są cenne, jak nigdy. Chcemy i możemy towarzyszyć naszym klientom na każdym etapie projektu.

Jesteśmy wiodącym bankiem na rynku zielonej transformacji. Mamy doświadczenie, mamy know-how i ambicje, by dla środowiska robić więcej, dlatego stale rozwijamy naszą ofertę. Prawie 40 proc. kredytów w portfelu naszego banku to kredyty proekologiczne – to na dziś jedyny taki bank na rynku. A zakładamy, że ta wartość jeszcze wzrośnie.

W sumie bank sfinansował już ponad 85 tys. proekologicznych inwestycji o wartości ponad 52 mld zł (finansowanie banku wyniosło ok. 23 mld zł). Jedna czwarta aktywów energii odnawialnych zbudowanych w Polsce została sfinansowana przy udziale BOŚ. Mamy dobre, wypracowane przez wiele lat relacje z kluczowymi instytucjami zaangażowanymi w transformację ekologiczną, a w przyszłości chcemy rozszerzać ekosystem partnerów poprzez budowanie trwałych relacji zarówno z partnerami prywatnymi, jak i publicznymi, a także poprzez współpracę z wiodącymi ośrodkami naukowymi w Polsce.

Pomimo że nie dysponujemy największym bilansem w kraju pośród banków, jesteśmy obecni w wielu projektach dotyczących szeroko rozumianej ekologii. Nie ścigamy się na wielkość zaangażowania,  stawiamy na umiejętność strukturyzowania transakcji w obszarze, który ma związek z tym, co nazywamy europejskim Zielonym Ładem. Tak też widzimy naszą przyszłość.

Materiał wydrukowany z portalu www.wnp.pl. © Polskie Towarzystwo Wspierania Przedsiębiorczości 1997-2022