Materiał wydrukowany z portalu www.wnp.pl. © Polskie Towarzystwo Wspierania Przedsiębiorczości 1997-2022

Ogrzewać można się nawet ciepłem z serwerów

Autor: Kalina Olejniczak
Dodano: 29-12-2021 06:00

Dekarbonizacja przyczyni się do zwiększenia zainteresowania ciepłem odpadowym także w sieciach ciepłowniczych - przewiduje  Bartłomiej Pawluk, członek zarządu i dyrektor ds. rozwoju w firmie Veolia Energia Poznań.

Ciepło odpadowe to produkt uboczny wielu procesów produkcyjnych. Gdzie można je pozyskać i co z nim można zrobić?

- Ciepło odpadowe stanowi ważny element gospodarki obiegu zamkniętego, ponieważ podnosi ono efektywność całego systemu ciepłowniczego. Występuje jako produkt uboczny wielu procesów produkcyjnych, ale także komunalnych. Duży potencjał dla odzyskiwania ciepła jest w szczególności w przemyśle - na przykład z pieców piekarniczych, komór lakierniczych, oczyszczalni ścieków czy serwerowni.

Zobacz także: Komu w Europie zimą zabraknie gazu? Minister: sytuacja może być napięta

Ważnym źródłem ciepła odpadowego mogą być również w przyszłości centra handlowe i biurowce oraz sami prosumenci, np. systemy wentylacji w budynkach wielorodzinnych.

Na jakim poziomie obecnie w Polsce jest zagospodarowanie ciepła odpadowego?

- Zagospodarowanie ciepła odpadowego staje się coraz bardziej popularne, zwłaszcza jeżeli mówimy o odzyskiwaniu ciepła lokalnie, na potrzeby własne.
Natomiast wykorzystanie ciepła odpadowego w systemach ciepłowniczych nie jest jeszcze mocno rozpowszechnione w polskich miastach i w większości wypadków inicjatorami takich rozwiązań są "producenci" nadwyżek ciepła. Myślę jednak, że będzie się to zmieniało wraz z rozwojem strategii dekarbonizacyjnych firm ciepłowniczych.

Zatem zagospodarowanie ciepła odpadowego powoli się rozwija, ale jeszcze za wcześnie, by mówić o trendzie.

Jakie przykłady ze świata są najciekawsze, a co udało się wdrożyć w Polsce?

- Na świecie mamy coraz więcej rozwiązań w zakresie wykorzystania ciepła odpadowego. Przykładowo, w Szwecji stanowi ono około 10 proc. energii w całej sieci ciepłowniczej. Instalacją wykorzystującą najnowszą technologię jest np. spalanie gazu resztkowego z huty stali w Luleå, ciepło odpadowe z fabryki papieru Stora Enso oraz z huty stali SSAB.

Włoska miejscowość Brescia może pochwalić się wykorzystaniem ciepła odpadowego do produkcji pary, dostarczanej do lokalnej ciepłowni w sezonie zimowym lub do produkcji energii elektrycznej w sezonie letnim.

Ciekawym przykładem jest wykorzystanie ciepła z serwerów. Główna siedziba Amazona w Seattle ogrzewana jest ciepłem z aż 34 lokalnych serwerowni, a centrum danych IBM w Szwajcarii zaopatruje w ciepło pływalnię w lokalnym miasteczku Utikon.

Veolia Energia Poznań również ma swój wkład w odzysk ciepła odpadowego. To nowatorskie rozwiązanie zastosowano po raz pierwszy w Polsce. System kogeneracji w Szlachęcinie produkuje zarówno ciepło, jak i energię elektryczną. Przyczynia się to do zmniejszenia o 2 tys. ton rocznie emisji dwutlenku węgla, znaczącej redukcji emisji związków siarki oraz pyłów do atmosfery i obniżenia temperatury ścieków, które po oczyszczeniu trafiają do Warty. Ciepło wygenerowane w Szlachęcinie ogrzewa 5000 mieszkańców tej okolicy.

Czytaj też: Ciepło odpadowe ze ścieków ogrzeje mieszkania. To pierwsza tego typu instalacja w Polsce

4 lata temu zrealizowaliśmy natomiast wspólny projekt z odlewnią Volkswagena w Poznaniu. Jest to pionierska inwestycja w Europie Środkowo-Wschodniej, która pozwala na odzysk ciepła z procesów przemysłowych i jego dalsze wykorzystanie do ogrzewania budynków za pośrednictwem miejskiej sieci ciepłowniczej. W ten sposób ciepło dociera do ponad 30 budynków w okolicy fabryki, w tym szpitala.

Wdrożone rozwiązanie obniżyło rocznie produkcję dwutlenku węgla o 2014 ton, a także pozwoliło zaoszczędzić 17 mln litrów wody (tyle w ciągu roku zużywa 8 czteroosobowych rodzin) oraz blisko 40 000 GJ energii, co oznacza mniejsze zapotrzebowanie na spalanie paliwa w Elektrociepłowni Karolin oraz zmniejszenie lokalnej emisji dwutlenku węgla o ponad 1000 t rocznie. W ramach projektu powstały m.in. dwa węzły ciepłownicze oraz blisko 2 km rurociągów.

Co powinno się zmienić, byśmy odzyskiwali więcej ciepła odpadowego?

- Myślę, że jest kilka możliwych zmian. Po pierwsze uznanie od strony prawnej ciepła odpadowego jako energii odnawialnej, pozwalającej na "zazielenianie" systemów ciepłowniczych. Po drugie możliwość kształtowania relacji pomiędzy dostawcą ciepła systemowego a operatorem sieci w układzie biznesowym i pozataryfowym, aby zapewnić opłacalność inwestycji dla obu stron.

Od strony technologicznej - ale to raczej kwestia dalszej przyszłości - na pewno pomogłoby obniżenie temperatury wody sieciowej, ponieważ źródła ciepła odpadowego rzadko osiągają parametry potrzebne do dostaw ciepła w okresie zimowym. Wprowadzenie niskotemperaturowych sieci 4G i 5G na pewno będzie sprzyjało zwiększonemu odzyskowi ciepła odpadowego do systemów ciepłowniczych.

Wyzwaniem jest na pewno zmiana podejścia do wykorzystywania ciepła odpadowego. Należy dostrzec jego potencjał, szukać rozwiązań, także tych międzysektorowych. Oddolne inicjatywy biznesu mogą zatem stać się w niedalekiej przyszłości impulsem do ważnych i  potrzebnych zmian w branży ciepłowniczej.

Czytaj też: Veolia Energia Poznań zainstaluje na poznańskich osiedlach urządzenia do odzysku ciepła

Materiał wydrukowany z portalu www.wnp.pl. © Polskie Towarzystwo Wspierania Przedsiębiorczości 1997-2022