PARTNERZY PORTALU

Racjonalna gospodarka odpadami i udostępnianie wód termalnych – nowe możliwości dla samorządów w programach NFOŚiGW w roku 2022

  • Autor: Artykuł dostarczony przez NFOSiGW
  • Dodano: 05-01-2022 11:22

Ochrona powierzchni ziemi przed jej degradacją poprzez racjonalne gospodarowanie odpadami i zarazem nowoczesne wykorzystywanie dla celów energetycznych rezerwuaru z wnętrza ziemi, czyli złóż wód geotermalnych – to wspólny mianownik działań Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej związanych z ekologicznym podejściem do ziemi jako jednego z zasobów ludzkości. Nie tylko bowiem ochrona powietrza jest warunkiem sukcesu nowej polityki środowiskowej, która przewiduje dążenie do gospodarki neutralnej klimatycznie.

Tak samo ważne jest  wdrażanie gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ) oraz zwiększenie wykorzystania odnawialnego źródła energii (OZE), jakim jest geotermia.  Tak nakreślone priorytety mają odzwierciedlenie w ofercie NFOŚiGW dla jednostek samorządu terytorialnego m.in.  w zakresie gospodarki „odpadowej” oraz rozwoju geotermii. 

Nadchodzący rok 2022 będzie pierwszym tak wyraźnie zarysowanym okresem, w którym Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej faktycznie zacznie funkcjonować jako fundusz „klimatyczny”, a nie „środowiskowy”, czyli oparty na tradycyjnej, dotychczasowej polityce ekologicznej . Obecnie polityka środowiskowa musi być widziana w szerszym kontekście polityki klimatycznej i transformacji energetyki. Finansowanie przez NFOŚiGW przedsięwzięć w tym kierunku – obok takich przedsięwzięć jak budowa i modernizacja źródeł energii elektrycznej i ciepła czy elektryfikacja i wodoryzacja transportu – obejmie także szerokie upowszechnianie odnawialnych źródeł energii (OZE), w tym energii gorących wód z wnętrza ziemi oraz rozwiązań wdrażających gospodarkę o obiegu zamkniętym (GOZ ) na poziomie gospodarstw domowych, przedsiębiorstw, gmin i województw.

I. GEOTERMIA: Gminy stawiające na wody termalne dzięki wsparciu z NFOŚiGW dostaną darmową opinię na temat swoich złóż – muszą tylko złożyć wniosek do PIG-PIB    

W najbliższych latach Polska, podobnie jak cała Unia Europejska, będzie musiała przejść transformację energetyczną w kierunku źródeł odnawialnych. W naszym kraju jest o tyle trudne, że obecnie ponad 70 proc. naszej energetyki opiera się jeszcze na węglu. Z tradycyjnego miksu energetycznego trzeba będzie w sposób kontrolowany usuwać węgiel, ale na samych OZE nie da się zbudować bezpieczeństwa energetycznego kraju. Tym bardziej, że jest to źródło niestabilne, zależne od natężenia słońca (fotowoltaika) czy siły wiatru (tzw. wiatraki, czyli farmy wiatrowe).   

Na tym tle wyróżnia się geotermia, która należy do najbardziej stabilnych, ekonomicznych i efektywnych OZE. Szacuje się tymczasem, że niemal połowa Polski zawiera potencjał geotermalny. Wstępem do wykorzystania tego rodzimego, naturalnego zasobu są przedsięwzięcia w zakresie poszukiwania i rozpoznawania złóż wód termalnych, które finansowo wspiera Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej poprzez program „Udostępnianie wód termalnych w Polsce”. Jego realizacja to element ogólniejszej strategii rozwijania w Polsce odnawialnych źródeł energii i przekształcania naszej gospodarki w neutralną klimatycznie.

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej  pomaga dodatkowo tym samorządom, które zamierzają skorzystać ze wspomnianego programu. Za pieniądze z NFOŚiGW Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie sporządzi dla gmin bezpłatną opinię na temat występowania i możliwości zagospodarowania wód termalnych na ich terenie. Pozwali to ominąć koszty związane z komercyjnymi ekspertyzami, ale czasu jest niewiele. Wnioski w tej sprawie warto składać do PIG-PIB jak najszybciej.   

Wykorzystaniem energii cieplnej z podziemnych złóż geotermalnych jest zainteresowanych coraz więcej polskich samorządów. Właśnie z myślą o nich Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej uruchomił wzmiankowany wyżej program priorytetowy  „Udostępnianie wód termalnych w Polsce”, w ramach którego od 3 stycznia do 30 czerwca 2022 r. będzie prowadzony nowy, konkursowy nabór wniosków.  Założeniem tego programu jest wsparcie finansowe samorządów w wykonaniu prac i robót geologicznych związanych z poszukiwaniem i rozpoznawaniem złóż wód termalnych w celu ich udostępnienia. Jednak gminy chcące skorzystać z dofinansowania, zanim złożą stosowne wnioski i dokumenty w NFOŚiGW,  najpierw starają się ustalić, czy na ich terenie zasoby wód termalnych mogą być rzeczywiście na tyle duże i wydajne, by był sens podejmowania wierceń i badań.

W celu uzyskania takiej wstępnej wiedzy nie trzeba teraz inwestować w odpłatne ekspertyzy i dokumentacje. Profesjonalne opinie samorządy mogą uzyskać z  Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego, który przygotowuje je nieodpłatnie dzięki dotacji z NFOŚiGW.  Warunkiem jest tylko złożenie wniosku do PIG-PIB w wymaganym terminie, czyli do końca trwania naboru (między 3 stycznia a 30 czerwca 2022 r.) Biorąc jednak pod uwagę czas potrzebny ekspertom na wykonanie ocen, warto wystąpić o opinię już w najbliższym czasie.

Dysponując fachowymi danymi z PIG-PIB o występowaniu na wskazanej lokalizacji wód termalnych,  orientacyjnej zasobności oraz szansach na ich opłacalną eksploatację, samorządom łatwiej będzie podjąć decyzję, czy składać wnioski do NFOŚiGW o dofinansowanie odwiertów rozpoznawczych. Oznacza to nie tylko oszczędność na komercyjnych ekspertyzach szacujących potencjał złóż geotermalnych, ale także znacznie niższe ryzyko ponoszenia innych kosztów, w tym przygotowania projektu robót geologicznych.    

Samo korzystanie z programu „Udostępnianie wód termalnych w Polsce” to już etap bardziej zaawansowany finansowo i technicznie, w czasie którego – dzięki dofinansowaniu z NFOŚiGW – wykonywany jest pierwszy otwór badawczy i następuje dokładniejsze geologiczne rozpoznanie potencjału złóż termalnych na danym terenie oraz ocena ekonomicznej zasadności wykorzystania gorących wód w ciepłownictwie, a także w ewentualnej produkcji energii elektrycznej.     

Beneficjentami mogą być jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki. Dofinansowanie z Narodowego Funduszu w wysokości do 100 procent kosztów kwalifikowanych ma formę dotacji. Budżet na realizację całego programu wynosi 300 mln zł, a w nowym, drugim naborze, który będzie trwał przez pierwsze sześć miesięcy 2022 r. – 70 mln zł.

II. ODPADY: NFOŚiGW w nowych naborach oferuje duże wsparcie dla inwestycji w zakresie gospodarowania odpadami

Jest szansa na znaczny postęp w kwestii gospodarowania odpadami w całej Polsce. Do końca 2022 r. potrwają nabory, które Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ogłosił w ramach programu „Racjonalna gospodarka odpadami”. Samorządy, przedsiębiorstwa i inne podmioty mogą ubiegać się o dofinansowanie inwestycji związanych z selektywnym zbieraniem odpadów, budową instalacji do gospodarowania nimi oraz wykorzystaniem odpadowych paliw w energetyce. Głównym celem naborów uruchomionych 6 grudnia 2021 r.  przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest udzielanie finansowego wsparcia –  zależnie od poszczególnych części programu – jednostkom samorządu terytorialnego i ich związkom, firmom, spółkom i przedsiębiorstwom oraz niektórym instytucjom państwowym i organizacjom pożytku publicznego – na podejmowane przez nie rozmaite projekty związane z gospodarowaniem odpadami i zapobieganiem powstawaniu odpadów.

– W Polsce w ciągu roku wytwarza się średnio 14,5 mln ton odpadów komunalnych, a od niemal dekady ilość ta systematycznie wzrasta  o około 0,5 mln ton rocznie, co sprawia, że racjonalna gospodarka odpadami jest jednym z naszych priorytetów – podkreśla prof. Maciej Chorowski, prezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.  – Nowe propozycje dofinansowania inwestycji w tej sferze powinny sprawić, że w naszym kraju powstanie w najbliższych latach szereg kolejnych obiektów i systemów gospodarowania odpadami, przy wykorzystaniu najnowocześniejszych i najbardziej ekologicznych technologii. Nowe projekty, w połączeniu z postępami we wdrażaniu gospodarki o obiegu zamkniętym oraz ze zmianami demograficznymi i legislacyjnymi, pozwolą ustabilizować ilość wytwarzanych odpadów na poziomie 15 mln ton rocznie, a przede wszystkim wzmocnić krajową gospodarkę odpadową  – dodaje szef NFOŚiGW.


Nabór w części 1: Selektywne zbieranie i zapobieganie powstawaniu odpadów (finansowane ze środków krajowych NFOŚiGW)

Nabór wniosków w ramach tej części odbywa się w trybie ciągłym. Wśród przedsięwzięć, które mogą podlegać dofinansowaniu z NFOŚiGW poprzez dotacje i pożyczki jest m.in.  budowa i rozbudowa stacjonarnych punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK)  czy rozwój infrastruktury technicznej procesów logistycznych związanych z pozyskaniem, magazynowaniem i dystrybucją niesprzedanych lub niespożytych artykułów żywnościowych.

Beneficjentami mogą być jednostki samorządu terytorialnego, przedsiębiorcy, ale także – dla niektórych zadań – organizacje non profit pełniące funkcje „banków żywności” oraz Państwowe Gospodarstwo Leśne „Lasy Państwowe” i Polski Związek Łowiecki.

Nabór w części 2: Instalacje gospodarowania odpadami (finansowane ze środków krajowych NFOŚiGW)

Tu także nabór wniosków odbywa się w trybie ciągłym. Wśród przedsięwzięć przewidzianych do finansowego wsparcia należą m.in.: budowa, rozbudowa lub modernizacja już istniejących instalacji do odzysku oraz recyklingu selektywnie zebranych odpadów komunalnych łącznie z bioodpadami oraz  odzysku i recyklingu odpadów innych niż komunalne. Ważnym komponentem programu, szczególnie w dobie trwającej pandemii, jest wsparcie budowy, rozbudowy lub modernizacji instalacji unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych (w tym medycznych i weterynaryjnych) poprzez ich termiczne przekształcenie. Brak tych instalacji jest jedną z głównych przesłanek porzucania odpadów niebezpiecznych, których nie ma gdzie zagospodarować.  Dofinansowanie obejmuje także systemy mające na celu zmniejszenie ilości wytwarzanych odpadów innych niż komunalne wraz z infrastrukturą służącą ich selektywnej zbiórce. W grę wchodzi także wsparcie rozbudowy lub modernizacji istniejących stacji demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz części biologicznej funkcjonujących instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów.

Z dofinansowania w formie dotacji i pożyczek korzystać mogą trzy kategorie beneficjentów: jednostki samorządu terytorialnego i ich związki, przedsiębiorcy, a ponadto (w odniesieniu do  instalacji termicznego zagospodarowania odpadów medycznych) samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej.

– Poprzez realizację programu „Racjonalna gospodarka odpadami”  wdrażamy szerszą ideę ekologicznego modelu produkcyjno-konsumpcyjnego, który polega na ograniczeniu ilości odpadów do   minimum oraz na  możliwie szerokim, ponownym wykorzystaniu odpadowych surowców – wyjaśnia  wiceprezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Dominik Bąk.  –  W przypadku odpadów nie nadających się do powtórnego spożytkowania czy recyklingu, stawiamy na ich energetyczne  wykorzystanie w instalacjach termicznego przekształcania jako paliwa. Liczymy, że nabory, które niedawno uruchomiliśmy spotkają się z dużym zainteresowaniem ze strony samorządów i przedsiębiorstw, przez co będą silnym impulsem do rozwoju w Polsce gospodarki odpadami, zwłaszcza w zakresie zapobiegania ich powstawaniu, selektywnej zbiórki oraz budowy instalacji wykorzystania odpadów na cele energetyczne – dodaje wiceszef NFOŚiGW.

Nabór w części 3: Wykorzystanie paliw alternatywnych na cele energetyczne (finansowane z unijnego Funduszu Modernizacyjnego)

Celem tej części programu jest realizacja (w latach 2020-2030) zasad racjonalnej gospodarki odpadami poprzez tworzenie i utrzymanie wystarczającej sieci instalacji termicznego zagospodarowania odpadów. Drugim z kluczowych założeń programu jest wspieranie modernizacji systemów energetycznych i poprawy efektywności energetycznej. Nabór wniosków odbywa się w trybie ciągłym.

Pieniądze otrzymane z NFOŚiGW mogą być przeznaczone na budowę nowych, rozbudowę lub modernizację istniejących instalacji termicznego przekształcania odpadów wytworzonych z odpadów komunalnych z wytwarzaniem energii w warunkach wysokosprawnej kogeneracji. Wsparcie kierowane jest do jednostek samorządu terytorialnego i ich związków oraz przedsiębiorców w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Limit środków przeznaczonych na dofinansowanie w tej części programu wynosi 1 mld zł, a wsparcie może być udzielone w formie dotacji i pożyczki.

Na marginesie warto zaznaczyć, że w Polsce odpady po selektywnej zbiórce (tzw. odpady resztkowe) kierowane są głównie do 179 instalacji MBP (mechaniczno-biologiczne przetwarzanie), a także do spalarni odpadów, których w kraju funkcjonuje obecnie 9 (kolejne powstają w Gdańsku, Olsztynie, Warszawie, Krośnie i Nysie) oraz jako paliwo alternatywne do spalenia w cementowniach. Szacuje się, że dla domknięcia systemu gospodarki odpadami w Polsce, roczna wydajność spalarni powinna być dość szybko zwiększona przynajmniej o około 2 mln ton. Przy czym termiczne przekształcanie odpadów z odzyskiem energii (jako część systemu ciepłowniczego) jest i pozostanie tylko komplementarnym do recyklingu komponentem systemu zagospodarowania odpadów komunalnych. Instalacje spalania stanowią dopełnienie szeroko rozumianego systemu gospodarki o obiegu zamkniętym. Należy pamiętać, że brak możliwości wykorzystania tzw. frakcji palnej jest z jednej strony marnotrawstwem źródła energii mogącego zaspokoić nawet do 10 proc.  zapotrzebowania na ciepło sieciowe, a jednocześnie przyczyną wzrostu opłat ponoszonych przez mieszkańców.

Nabory wniosków w wymienionych wyżej trzech częściach programu zakończą się 30 grudnia 2022 r. Łączny budżet wszystkich części programu wynosi 2,5 mld zł, w tym połowa tej alokacji, czyli 1 mld 250 mln zł, przeznaczona jest na dotacje, a druga połowa – na zwrotne formy dofinansowania (pożyczki). W ogólnej kwocie wspomnianego budżetu 1 mld zł stanowią środki z Funduszu Modernizacyjnego.

 
×

KOMENTARZE (0)

Do artykułu: Racjonalna gospodarka odpadami i udostępnianie wód termalnych – nowe możliwości dla samorządów w programach NFOŚiGW w roku 2022

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.224.133.198
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum
PARTNERZY SERWISU
  • partner serwisu
  • partner serwisu
  • partner serwisu
  • partner serwisu
  • partner serwisu
  • partner serwisu
  • partner serwisu
  • partner serwisu
WNP - Portal gospodarczy

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!