PARTNERZY PORTALU

Mija 35 lat od strajków w kopalniach Piast i Ziemowit

Fot. PTWP (Tomasz Elżbieciak)

Przez dwa tygodnie stanu wojennego, 650 metrów pod ziemią, istniała oaza wolności, stworzona przez strajkujących górników kopalni Piast w Bieruniu. Przez 9 dni podobny protest prowadzili górnicy z sąsiedniej kopalni Ziemowit w Lędzinach. Właśnie mija 35 lat od tych wydarzeń.

"Strajki w kopalniach Piast i Ziemowit fenomenalnie charakteryzują to, co często określa się jako śląską specyfikę: upór, determinację, dyscyplinę i umiejętność zakończenia sporu w odpowiednim momencie" - mówi dyrektor katowickiego oddziału IPN dr Andrzej Sznajder, który wraz dr Jarosławem Neją napisał książkę dokumentującą tamte strajki.

O wyjątkowości obu protestów przesądza nie tylko ich podziemny charakter, ale też wiele niezwykłych epizodów i postaci, dzięki którym pamięć o strajkach z grudnia 1981 r. pozostaje żywa.

Na obraz strajków składają się m.in. przejmująca podziemna Wigilia, spędzona przy gasnących górniczych lampach, o chlebie, wodzie i jabłkach, historie wzajemnej pomocy i solidarności, próby złamania strajkujących, ale i nieoczywiste postawy ludzi - także tych z drugiej strony barykady, jak dyrektor kopalni Ziemowit Antoni Piszczek i komisarz wojskowy w tej kopalni płk Jerzy Szewełło, którzy - choć formalnie byli po przeciwnej stronie - zasłużyli na szacunek górników. Ewenementem w okresie stanu wojennego było też uniewinnienie przez sąd przywódców strajku w kopalni Piast.

W kopalni Piast podziemny strajk rozpoczął się 14 grudnia, w Ziemowicie dzień później. W obu protestach początkowo uczestniczyło po ok. 2 tys. górników. Do końca wytrwało około tysiąca w każdej z kopalń - były to dwie najdłużej strajkujące w stanie wojennym kopalnie.

"Trwając w strajku mieliśmy poczucie bycia razem, wspólnoty. Powstała swoista mikrospołeczność. To wspólne przebywanie, organizowane sobie codziennego życia, dawało nam wrażenie, że w kraju ogarniętym wojną żyjemy w ostatniej oazie wolności" - wspominał przed 10 laty Stanisław Trybuś, jeden z przywódców strajku w kopalni Piast, zatrudniony wówczas jako elektryk w Przedsiębiorstwie Robót Górniczych (PRG) Mysłowice.

To właśnie Trybuś 14 grudnia, gdy górnicy otrzymali informację o internowaniu zarządu Solidarności we współpracującym z kopalnią PRG, wszedł na ławkę i zaapelował do czekających na podszybiu na wyjazd z dołu górników o przeciwstawienie się tym - jak mówił - haniebnym i bezprawnym działaniom. Zdecydowano, aby nie wyjeżdżać z dołu.

Wcześniej do górników dotarła informacja, że wiceprzewodniczący zakładowej Solidarności Eugeniusz Szelągowski został zatrzymany przez milicję. Zgromadzona wówczas przy ołtarzu św. Barbary załoga zażądała jego uwolnienia. Pierwsza zmiana górników zjechała pod ziemię, ale tylko pozorowała pracę. Mówiono o strajku; na drugiej zmianie protest stał się faktem.

Do strajku przyłączyli się kolejni górnicy. Tym, którzy pracowali na poziomie 500 metrów, dyrekcja uniemożliwiła zjazd na niższy poziom. Nie mogąc zjechać klatką szybową, schodzili prawie 40 minut po drabinach 150 m niżej. Także kolejna zmiana dołączyła do strajku. Górnicy zażądali zniesienia stanu wojennego, uwolnienia działaczy Solidarności z kopalni i PRG Mysłowice oraz respektowania porozumień jastrzębskich.

Mimo presji i dezinformacji ze strony władz, strajk trwał. Rozpuszczano pogłoski o planowanym zalaniu kopalni lub użyciu gazu. Dyr. Andrzej Sznajder z IPN potwierdza, że władze faktycznie rozważały pacyfikację zakładu. Ze względu na podziemny charakter strajku nie był możliwy szturm, jak stało się to w kopalniach Wujek i Manifest Lipcowy, rozważano jednak np. zjazd oddziałów ZOMO pod ziemię lub użycie gazów.
×

SŁOWA KLUCZOWE I ALERTY

KOMENTARZE (0)

Do artykułu: Mija 35 lat od strajków w kopalniach Piast i Ziemowit

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 18.207.255.49
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum
WNP - Portal gospodarczy

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!