PARTNERZY PORTALU

70 lat temu zmarł Tadeusz Borowski, pisarz i poeta, więzień KL Auschwitz

Trumnę okrytą czerwonym sztandarem spuszczono do grobu przy dźwiękach „Międzynarodówki”. Partia żegnała swego najbardziej obiecującego pisarza – napisał Czesław Miłosz. 3 lipca 1951 r. zmarł śmiercią samobójczą pisarz i poeta Tadeusz Borowski, więzień KL Auschwitz.

W dzieciństwie przeżył kolektywizację i głód, urodził się bowiem w Żytomierzu na sowieckiej Ukrainie 12 listopada 1922 roku. Ojciec, Stanisław Borowski, księgowy w spółdzielni pszczelarsko-ogrodniczej, został w 1926 r. - prawdopodobnie za przynależność do Polskiej Organizacji Wojskowej - wywieziony na budowę kanału białomorskiego; matkę - Teofilę - w 1930 r. zesłano na Syberię. Tadeusza i jego starszego brata Juliusza wychowywała rodzina w Marchlewsku.

Po repatriacji (wymianie więźniów między Związkiem Sowieckim a Polską) Stanisława Borowskiego do kraju w 1932 r. 10-letni Tadeusz i 14-letni Juliusz wyruszyli samodzielnie przez Kijów i Moskwę do Polski. Matka powróciła - dzięki pomocy Czerwonego Krzyża - w 1934 r.

Tadeusz Borowski uczęszczał do gimnazjum im. Tadeusza Czackiego w Warszawie. Maturę zdał już w podziemiu, w 1940 r., a jesienią zaczął studiować polonistykę na tajnym komplecie uniwersyteckim, zorganizowanym przez prof. Juliana Krzyżanowskiego. Pracował w prywatnej firmie budowlanej i współpracował z lewicującym miesięcznikiem "Droga" ukazującym się w stolicy.

Na pierwszym roku studiów poznał Marię Rundo, z którą niebawem zaręczył się. Od 1941 r. zaczął uczestniczyć w podziemnym ruchu kulturalnym.

Na początku 1942 r. przeprowadził się na Skaryszewską 4 na Kamionek. "Pracował jako nocny stróż i magazynier w Składzie Materiałów Opałowych i Budowlanych Inżynierów Jana i Stanisława Pędzichów. Zamieszkał przy kantorku w nieistniejącym dziś, należącym do firmy baraku" - przypomniano na stronie Muzeum Warszawy.

"W pokoiku Borowskiego na Skaryszewskiej odbywały się konspiracyjne wykłady, spotykała się młodzież, która zawiązała nieformalną przyjacielsko-artystyczną grupę +esencjalistów+. Dyskutowali, czytali wiersze i prezentowali swoje własne próby literackie. Do grupy należeli m.in. Edmund Kujawski, Piotr Słonimski, Tadeusz Sołtan, Stanisław Marczak-Oborski. Na Skaryszewskiej Borowski odkrywał literaturę, spotykał się z przyjaciółmi i narzeczoną, Marią Rundo. Tutaj też stawiał pierwsze kroki jako poeta. W końcu 1942 r. odbyło się w tym miejscu wesele przyjaciół poety - Zofii Neugebauer i Jerzego Kreutza, upamiętnione w +Pożegnaniu z Marią+" - napisano.

"Niepozorny lokalik wykorzystywano do działań konspiracyjnych. Pod bokiem okupanta - bo po sąsiedzku, w dawnej szkole, działał niemiecki obóz przejściowy, Dulag nr 1, z którego wysyłano ludzi na przymusowe roboty do Niemiec - powielano tajny +Biuletyn Informacyjny+" - dodano. Na tym samym powielaczu Tadeusz Borowski ręcznie odbił w grudniu 1942 r. 165 egzemplarzy cyklu swoich debiutanckich wierszy "Gdziekolwiek ziemia".

25 lutego 1943 r. został aresztowany przez gestapo w kotle w mieszkaniu Marii i Czesława Mankiewiczów przy ul. Puławskiej, gdzie znalazł się, szukając zatrzymanej dzień wcześniej przez Niemców narzeczonej. Oboje po pobycie na Pawiaku zostali deportowani do Auschwitz.

Wczesną jesienią 1943 r. więzień nr 119198 trafił do obozowego szpitala, a po wyjściu z niego został zatrudniony w baraku szpitalnym jako nachtwacha (stróż nocny). Z tego okresu pochodzą wiersze oświęcimskie Borowskiego.

12 sierpnia 1944 r. został wywieziony z Oświęcimia do obozu koncentracyjnego Dautmergen-Natzweiler koło Stuttgartu, gdzie ledwo przetrwał straszną zimę na przełomie 1944 i 1945 r. Wiosną 1945 r. przewieziono go do KL Dachau.

×

KOMENTARZE (0)

Do artykułu: 70 lat temu zmarł Tadeusz Borowski, pisarz i poeta, więzień KL Auschwitz

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 34.204.180.1
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum
WNP - Portal gospodarczy

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!