PARTNERZY PORTALU

Album o karykaturze z prasy żydowskiej w międzywojniu

200 karykatur z prasy żydowskiej z międzywojnia, uzupełnionych o teksty satyryków tworzących w jidysz i po polsku, znalazło się w albumie "Wolny ptak. Der Frajer Fojgl". Rysunki pokazują od wewnątrz złożony, wielobarwny świat żydowski i stosunki polsko-żydowskie.

"Ten album jest rozszerzoną wersją wystawy, którą pokazywaliśmy w Żydowskim Instytucie Historycznym w ubiegłym roku z okazji stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości. Na ekspozycji przedstawiliśmy w obrazach, w rysunkach panoramiczną historię Żydów w Polsce od odzyskania niepodległości po wybuch II wojny" - opowiadała PAP dr Agnieszka Żółkiewska, redaktorka albumu "Wolny ptak. Der Frajer Fojgl. Humor z prasy żydowskiej w Polsce niepodległej".

Jak zaznaczyła, zgromadzony bogaty materiał został utrwalony w postaci albumu. "W sumie zawiera on 200 karykatur, głównie pochodzących z prasy w języku jidysz. Stąd unikatowość tej publikacji, ponieważ niewielu czytelników w Polsce i nie tylko ma dostęp do tej prasy, powstałej w języku, w którym mówiło przed wojną ok. 80 proc. Żydów polskich. To był ich język - jak mówili - macierzysty, ten pierwszy język, który wynosili z domu. I ta prasa bardzo się bujnie w tym okresie rozwijała, także jej gałąź zwana humorystyczno-satyryczną" - relacjonowała.

"Udało mi się dotrzeć do ok. 180 czasopism w tym języku wydawanych w Polsce, w większości niestety efemeryd, co wynikało też z dużych wahań na rynku prasy, który był kapryśny. Jest to jednak imponująca liczba. W Polsce, z czego mało kto sobie zdaje sprawę, istniało prawdziwe zagłębie talentów satyrycznych, także jeżeli chodzi o rysowników, tekściarzy, zawodowo parających się rozśmieszaniem czytelników żydowskich. Taką mekką karykatury żydowskiej, która szczególnie obrodziła w talenty, jeżeli chodzi o rysowników satyrycznych był Lwów. Natomiast jeżeli chodzi o talenty tekściarskie, czyli różnego rodzaju humorystów i satyryków, silną pozycję miała Warszawa" - mówiła Żółkiewska.

Jej zdaniem obecnie ta część literatury żydowskiej jest kompletnie nieznana. "W tym albumie obok rysunków, co jest niespodzianką dla tych, którzy są zainteresowani humorem żydowskim, znalazły się także teksty. Teksty wysokiej próby literackiej, napisane przez satyryków tworzących w języku jidysz i po polsku" - powiedziała dodając, że nazwiska wielu z nich niewiele jednak obecnie mówią czytelnikom. "Do tego grona zaliczyć trzeba także znanego dobrze w Polsce Romana Brandstaettera. On miał przed wojną prawdziwą eksplozję twórczości satyrycznej i okazał się naprawdę wybitnym satyrykiem, tworzącym wówczas wyłącznie dla prasy żydowskiej" - podkreśliła.

"Są to więc teksty nieznane, niezwykłe, nowe i odkrywcze, uwieczniające również kawałek historii polskiej i polsko-żydowskiej. Są takim wyjątkowo atrakcyjnym komentarzem do ówczesnej rzeczywistości politycznej, obyczajowej, religijnej. Widzimy tu życie żydowskie w różnych odsłonach, ale także stosunki polsko-żydowskie. To rysunki, które przede wszystkim pokazują świat żydowski od środka, ten nieznany świat, podzielony wewnętrznie, złożony, wielobarwny. I pokazują jak się ten świat w ciągu tego dwudziestolecia zmienia. Rejestrują zmiany obyczajowe, pewnego rodzaju nawet rewolucję obyczajową, która nastąpiła" - zauważyła Żółkiewska.

W jej ocenie ciekawymi rysunkami dla polskich czytelników są na pewno te nawiązujące do stosunków polsko-żydowskich, a także dedykowane postaci Józefa Piłsudskiego. "To fantastyczne, nieznane rysunki ukazujące pewne cechy charakterystyczne marszałka jako wodza, ojca narodu, ale także jako pewnego rodzaju obrońcy Żydów przed Endecją. To album dwujęzyczny, polsko-angielski, chcieliśmy w ten sposób dotrzeć też do diaspory żydowskiej, zwłaszcza Żydów mających polskie pochodzenie, którzy jednak nie znają już języka polskiego, a chcieliby się czegoś więcej dowiedzieć o swoich korzeniach. To próba pokazania im nieznanej części dziedzictwa żydowskiego i polsko-żydowskiego" - dodała redaktorka albumu.

×

KOMENTARZE (0)

Do artykułu: Album o karykaturze z prasy żydowskiej w międzywojniu

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 18.206.12.79
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum
WNP - Portal gospodarczy

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!