PARTNERZY PORTALU

Białystok: Upamiętniono ofiary spalenia przez Niemców 80 lat temu Wielkiej Synagogi

W niedzielę w Białymstoku upamiętniono ofiary spalenia przez Niemców 80 lat temu Wielkiej Synagogi. Według różnych przekazów niemieckie oddziały spędziły do Synagogi od 600, do 1 tys. Żydów i podłożyły ogień. Przy pomniku przypominającym o tragedii składano wieńce i zapalono znicze.

W związku rocznicą tragicznych wydarzeń w Białymstoku, premier Mateusz Morawiecki napisał w liście, że pamięć o ofiarach Holocaustu jest "częścią naszej wspólnej historii i wspólnego cierpienia".

Wielka Synagoga, która znajdowała się przy ul. Bożniczej (obecnie Suraskiej) została wzniesiona w centrum Białegostoku w latach 1909-1913. W okresie międzywojennym była najokazalszą synagogą białostocką i cieszyła się największym prestiżem wśród wszystkich bożnic tego miasta.

W ocenie historyków dramat, który rozegrał się tam 27 czerwca 1941 roku (data zwana jest "czarnym piątkiem"), był początkiem eksterminacji ludności żydowskiej w Białymstoku. Według różnych przekazów (dokładnych danych brak) niemieckie oddziały spędziły do Wielkiej Synagogi od ok. 600-700 do tysiąca Żydów, uwięziły tych ludzi w środku i podłożyły ogień.

Z pożaru ocalało tylko kilkanaście osób. Ludziom tym udało się uciec, bo tylne okno otworzył - narażając własne życie - polski dozorca Józef Bartoszko. Jego relacja znajduje się w Żydowskim Instytucie Historycznym. Niemcy przeprowadzili też wtedy obławę na ulicach i podpalili żydowską dzielnicę, gdzie zginęło kolejnych ok. tysiąca osób.

"Pragniemy dziś wspólnie oddać hołd ofiarom tej zbrodni, jak również wszystkim żydowskim obywatelom naszego miasta zamordowanym przez niemieckich oprawców" - mówił w czasie miejskich uroczystości prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski.

Przypomniał, że podpalenie Wielkiej Synagogi stanowiło początek Holocaustu w mieście, którego ostatnim, tragicznym epizodem było powstanie w getcie z sierpnia 1943 r. "Z woli zbrodniarzy zginęła niemal cała społeczność żydowska naszego miasta, stanowiąca integralną jego część, bez której nie sposób wyobrazić sobie dziejów białostockiej kultury, oświaty czy gospodarki" - mówił Truskolaski.

Podkreślał, że hołd oddawany ofiarom powinien być też "wołaniem o pamięć o wielkiej tradycji unicestwionej przez nienawiść".

"Naszym obowiązkiem jest przypominanie wszystkim, do jakich konsekwencji może owa nienawiść prowadzić. Dzisiejsza uroczystość musi być więc zatem wołaniem o wyrzeczenie się wrogości, o życie publiczne wolne od agresji (...) Bezrozumna nienawiść wymierzona w drugiego człowieka zawsze wiedzie do zbrodni" - powiedział prezydent Białegostoku. Apelował, by stale o tym przypominać. "Jesteśmy to winni cieniom tysięcy białostoczan, których ofiarę dziś wspólnie czcimy" - dodał prezydent.

Kwiaty przy pomniku składali m.in. przedstawiciele gmin żydowskich, Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska-Izrael, Towarzystwa Kultury Żydowskiej.

Wcześniej, rano w tym samym miejscu kwiaty złożyli również: wojewoda podlaski Bohdan Paszkowski i marszałek województwa Artur Kosicki. W liście wystosowanym w związku z 80. rocznicą tragicznych wydarzeń w Białymstoku, premier Mateusz Morawiecki napisał, że pamięć o ofiarach Holocaustu jest "częścią naszej wspólnej historii i wspólnego cierpienia".

"Musimy pamiętać i ciągle przypominać o tej niewyobrażalnej wprost tragedii. Dlatego dziś, w rocznicę "czarnego piątku" składamy hołd tym wszystkim, którzy zostali tutaj zamordowani, pokazując w ten sposób, że o nich pamiętamy" - mówił marszałek Artur Kosicki.

Wojewoda Paszkowski podkreślił, że pamięć o dramacie sprzed 80. lat powinna przypominać o tym, że takie ideologie nie mogą "znaleźć swojego odzwierciedlenia w rzeczywistości". Do tragicznej rocznicy nawiązał też w Supraślu k. Białegostoku, gdzie w niedzielę odbyła się - po 37 latach odbudowy i prac wykończeniowych - konsekracja głównej cerkwi supraskiego monasteru.

"Myślę, że dla nas wszystkich jest to też takie przesłanie, że ludzie, którzy albo się stawiają powyżej Boga, albo o nim zapominają, albo go zwalczają, są właśnie do takich czynów zdolni" - mówił tam Paszkowski o spaleniu Wielkiej Synagogi z ludźmi w środku.

Przed wojną w Białymstoku żyło około 50 tys. Żydów, miasto było znaczącym ośrodkiem kultury i religii żydowskiej. Z tej społeczności, po powstaniu i wywózkach do obozów, ocalało kilkaset osób.

×

KOMENTARZE (0)

Do artykułu: Białystok: Upamiętniono ofiary spalenia przez Niemców 80 lat temu Wielkiej Synagogi

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.236.50.201
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum
WNP - Portal gospodarczy

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!