REKLAMA

Kiedy w Polsce skończył się komunizm? Zdania Polaków są podzielone

  • Autor: PAP/rs
  • 01 lutego 2019 12:40

Nieco ponad jedna trzecia respondentów (37 proc.) pozytywnie ocenia porozumienia zawarte przy Okrągłym Stole. Niemal tyle samo osób (36 proc.) ma do nich stosunek obojętny, a 15 proc. badanych negatywnie odnosi się do tych uzgodnień – wynika z sondażu CBOS.

  • Obecnie jedynie 22 proc. badanych uważa rozmowy okrągłego stołu za moment wyznaczający koniec komunizmu w Polsce. Dla porównania, dziesięć lat temu odsetek ten wynosił 40 proc.
  • Wzrosło z kolei znaczenie przypisywane wyborom parlamentarnym z roku 1991. W 2009 r. za koniec komunizmu w Polsce skłonne było uznać je 9 proc. respondentów, a dziś - aż 25 proc.
  • Zwolennicy lewicy znacząco częściej niż inni jako moment końca komunizmu wskazywali powołanie rządu Tadeusza Mazowieckiego (18 proc.)

W związku ze zbliżającą się 30. rocznicą rozpoczęcia Obrad Okrągłego Stołu CBOS zapytał Polaków, jak pamiętają to wydarzenie i jak oceniają je z perspektywy tych lat.

Jak wykazało badanie, postrzeganie symbolicznej wagi rozmów prowadzonych między stroną rządową a opozycyjną w pierwszych miesiącach 1989 r. zmienia się.

Obecnie jedynie 22 proc. badanych uważa je za moment wyznaczający koniec komunizmu w Polsce. Dla porównania, dziesięć lat temu odsetek ten wynosił 40 proc.

"Wzrosło z kolei znaczenie przypisywane wyborom parlamentarnym z roku 1991. W 2009 r. za koniec komunizmu w Polsce skłonne było uznać je 9 proc. respondentów, a dziś - aż 25 proc. W tegorocznym badaniu była to najczęściej wybiera odpowiedź spośród wszystkich" - podano w komunikacie.

Jak dodano, 11 proc. badanych jako moment kluczowy wskazało wybór Lecha Wałęsy na prezydenta w 1990 r., a 9 proc. - powołanie rządu Tadeusza Mazowieckiego we wrześniu 1989 r. Najrzadziej wybierano wybory z 4 czerwca 1989 r. (7 proc.), rozwiązanie PZPR w styczniu 1990 r. (4 proc.) i przyjęcie "planu Balcerowicza" w grudniu 1989 r. (1 proc.).

Według CBOS, istnieje związek między znaczeniem przypisywanym konkretnym wydarzeniom a pozycją światopoglądową badanych. Zwolennicy lewicy znacząco częściej niż inni jako moment końca komunizmu wskazywali powołanie rządu Tadeusza Mazowieckiego (18 proc.). Natomiast respondenci deklarujący poglądy prawicowe częściej niż inni ankietowani wybierali wybory parlamentarne z 1991 r. (39 proc.). Jak zaznaczono, deklarowane poglądy polityczne nie wpływają znacząco na częstość wskazań obrad Okrągłego Stołu.

Sondaż CBOS wykazał, że deklarowany przez respondentów stosunek do porozumień zawartych przy Okrągłym Stole nie odbiega znacząco od tego sprzed dziesięciu lat. Obecnie nieco ponad jedna trzecia respondentów (37 proc.) pozytywnie ocenia te ustalenia. Niemal tyle samo osób (36 proc.) ma do nich stosunek obojętny, a 15 proc. badanych - negatywny. "Warto zauważyć, że respondenci rzadko deklarują zdecydowanie pozytywny lub zdecydowanie negatywny stosunek (po 6 proc.) - przeważają oceny bardziej umiarkowane" - czytamy w komunikacie.

CBOS sprawdził również, na jakiej podstawie badani wyrabiają sobie opinię o tych wydarzeniach. Jak wynika z badania, największa część respondentów podaje, że wiedzę dotyczącą obrad Okrągłego Stołu czerpie z mediów - telewizji, radia i gazet (30 proc.) albo z własnych wspomnień z tego czasu (28 proc.). 21 proc. ankietowanych twierdzi, że informacje na ten temat pozyskała w szkole. Dla 8 proc. badanych głównym źródłem wiedzy w tym zakresie są opowieści rodziny lub znajomych, dla 4 proc. - internet i dla 4 proc. - opracowania historyczne.

CBOS zwrócił uwagę, że stosunek do obrad Okrągłego Stołu jest "do pewnego stopnia powiązany z rodzajem źródeł, z których pochodzi wiedza badanych o tych wydarzeniach". "Najwyraźniej jest to widoczne w przypadku respondentów deklarujących stosunek obojętny, których odsetek wśród osób posiadających własne wspomnienia z tego okresu jest wyraźnie niższy od średniej (wynosi 24 proc., przy średniej 36 proc.), a wśród czerpiących wiedzę ze szkoły, mediów lub Internetu - wyższy (odpowiednio 47 proc., 41 proc. i 46 proc.)" - czytamy w komentarzu do badania.

Jak podkreślono, niezależnie od źródła wiedzy oceny pozytywne wyraźnie przeważają nad negatywnymi - z wyjątkiem respondentów czerpiących wiedzę z opracowań historycznych. Natomiast oceny negatywne najrzadziej występują wśród ankietowanych, którzy pozyskują informacje na ten temat w szkole.

Badanie CBOS wykazało także, że najbardziej pozytywnie do obrad Okrągłego Stołu nastawieni są zwolennicy lewicy, a ankietowani o poglądach centrowych najczęściej deklarują stosunek obojętny. Z kolei najbardziej krytyczni wobec obrad Okrągłego Stołu są zwolennicy prawej strony sceny politycznej, choć - jak zauważa CBOS - nawet wśród nich opinie pozytywne nieznacznie przeważają nad negatywnymi.

Sondaż został przeprowadzony w dniach 10-17 stycznia na liczącej 928 osób reprezentatywnej próbie losowej dorosłych mieszkańców Polski.

Okrągły Stół - to negocjacje prowadzone od 6 lutego do 5 kwietnia 1989 r. przez przedstawicieli władz PRL, opozycji solidarnościowej oraz strony kościelnej. Prowadzone były w kilku miejscach, a ich rozpoczęcie i zakończenie odbyło się w siedzibie Urzędu Rady Ministrów PRL w Pałacu Namiestnikowskim (obecnie Pałac Prezydencki) w Warszawie. W obradach wszystkich zespołów brały udział 452 osoby. Okrągły Stół uważany jest za jedno z najważniejszych wydarzeń w najnowszej historii Polski, od którego rozpoczęły się zmiany ustrojowe Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, w tym częściowo wolne wybory do Sejmu, tzw. wybory czerwcowe (4 czerwca 1989 r.).

Podobał się artykuł? Podziel się!

Skomentuj (3 komentarzy)

  • Urodzona w Polsce 1935 r. 2019-02-07 16:14:17
    Do wolność przed nami: Ma Pan rację, tylko czy PiS tego wysłucha? Wołanie na puszczy???
  • wolność przed nami 2019-02-01 18:46:19
    Komunizm to się dopiero skończy w 2019 roku jeśli do sejmu w silnych pozycjach dojdą do głosu partie jak Kukiz'15, Wolność oraz Ruch Narodowy - bez tych trzech partii sejm jest cyrkiem i teatrzykiem przed ludźmi. Obiektywną rzeczywistość i prawdę mówią ugrupowania, które w sondażach są gnębione, a są nimi Wolność i Ruch Narodowy. PIS jest w porządku, ale w wielu kwestiach było sporo błędów. Jednakże wolałbym aby to oni zostali przy władzy, ale jest jeden warunek - kontrolę nad nimi mają Kukiz'15, Wolność oraz Ruch Narodowy. Inaczej nie ma to sensu bo nie może być tak, że jest tylko jedna partia, mająca monopol na rację, zdroworozsądkowa opozycja musi być, która i pochwali i czasem mocno skrytykuje. PO, PSL, SLD, Nowoczesna, Razem, Teraz!, Zieloni, Biedroń - wszystko to jest siebie warte. Niby programy ich różnią, bo jedni są liberałami inni zaś lewicą, jeszcze inni centrystami to oni pomimo różnic mogą się połączyć byle tylko odzyskać władzę i stołki, a tak na prawdę nie mają wizji dla Polski i Polaków, ca najwyżej mogą zaoferować im podziały poglądowe(PO, PSL, Nowoczesna), moralne zepsucie( SLD, Razem, Biedroń) w postaci aborcji, LGBTQ+, gender, feminizmu, laicyzacji i walkę z religią i kościołem. Zrobili już co swoje, a Polacy nie dadzą się im po raz wtóry nabrać, absolutnie nie wykażą się pod tym względem naiwnością na jaką liczy totalna opozycja. Jako społeczeństwo dojrzewamy i mądrzejemy, to się po prostu czuje, media nie mają już na nas tak dużego wpływu jak dawniej.
  • podatnik 2019-02-01 14:07:45
    W górnictwie komunizm się jeszcze nie skończył i dopóki będzie rządził pis i Tchórzewski to tak będzie dalej.



REKLAMA

Znajdź swojego posła i senatora

LUB
Polityka rozbudza emocje, jakich dawno nie było? Oceniaj i komentuj działania i wypowiedzi posłów i senatorów z podziałem na okręgi i komitety. Twój głos zawsze się liczy!
REKLAMA

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.