PARTNERZY PORTALU

Powstał film o Janie Wnęku - "Ikarze z Odporyszowa"

"Człowiek z powietrza" - taki tytuł ma film dokumentalny o pochodzącym z małopolskiego Odporyszowa rzeźbiarzu Janie Wnęku, któremu przypisuje się, że wcześniej niż uznawany za ojca lotnictwa Otto Lilienthal skonstruował aparat latający i dokonał kilku lotów ślizgowych.

Film został zaprezentowany na pokazie zamkniętym dla dziennikarzy i osób współuczestniczących w realizacji produkcji.

"Postanowiliśmy przyjrzeć się tej postaci i zweryfikować, czy przypisywane Janowi Wnękowi dokonania w dziedzinie awiacji były możliwe w drugiej połowie XIX wieku" - mówił PAP autor scenariusza i reżyser filmu Marek Kołdras. "Wszystko to, co mówiło się czy pisano o Wnęku, dziś zapewne określalibyśmy mianem fake newsa, bo to informacje wielokrotnie powielane, ale nie potwierdzone w źródłach" - dodał.

Urodzony w 1828 r. Jan Wnęk był cieślą i utalentowanym rzeźbiarzem, jego wielkim marzeniem było wzniesienie się w powietrze. W 1865 r. zbudował z drewna, lnianego płótna i rzemieni aparat, który nazwał "loty" i jeszcze w tym samym roku dokonał pierwszego próbnego lotu wykorzystując prądy wznoszące powietrza. Później dokonywał tego, odbijając się z pomostu zainstalowanego na wieży kościoła w Odporyszowie.

Według przekazów mieszkańców wsi loty Wnęka były długie, nawet 2-3-kilometrowe. Z czasem do Odporyszowa zaczęło przyjeżdżać coraz więcej osób, by obserwować wyczyny wiejskiego wynalazcy. Jan Wnęk zmarł w 1869 r., w wieku 41 lat, w wyniku obrażeń, jakie odniósł spadając na ziemię po nieudanym locie.

Film dokumentalny jest zapisem dziennikarskiego śledztwa prowadzonego przez Dorotę Kunc z Radia RDN. Jego twórcy badali m.in. dokumenty z Archiwum Państwowego w Tarnowie i Krakowie oraz z Archiwum Diecezjalnego w Tarnowie.

"Tytuł +Człowiek z powietrza+, choć znamy miarę i nie chcemy się porównywać, nawiązuje oczywiście do innych filmów zatytułowanych +Człowiek z ....+, w których bohaterowie także prowadzili dziennikarskie śledztwa, by ustalić prawdę. Jednocześnie tytułowe powietrze pokazuje poligon zmagań Wnęka. Tych dotyczących tworzenia konstrukcji latających, ale i tych rzeźbiarskich, pośród których dominują postaci spoglądające w niebo" - mówiła Dorota Kunc.

Autorzy filmu zarejestrowali odnalezienie grobu rzeźbiarza na cmentarzu w Odporyszowie i ekshumację jego szczątków. Przebadał je dr hab. Tomasz Konopka z Zakładu Medycyny Sądowej Collegium Medicum UJ. Jak mówił, nie da się kategorycznie stwierdzić, że należą one do Jana Wnęka, ale są ku temu przesłanki, m.in. złamane kości przedramienia.

"Udało się dociec, która z dwóch podawanych dat urodzin Wnęka jest prawdziwa. W wyniku analizy dokumentów szef Archiwum Diecezjalnego w Tarnowie, ks. Krzysztof Kamiński ustalił, że właściwa to: 30 marca 1828 roku" - mówił Marek Kołdras.

Autorom filmu nie udało się znaleźć twardych dowodów czy zapisów w archiwach, które pozwalają na stwierdzenie, że Wnęk latał ćwierć wieku wcześniej niż Lilienthal. Nie zachowały się rysunki czy projekty jego latających konstrukcji. Według przekazów mieszkańcy wsi spalili maszynę, która doprowadziła do śmierci zdolnego rzeźbiarza.

Ks. Andrzej Augustyński ze Stowarzyszenia Siemacha, prezes Fundacji Demos, która w Odporyszowie ma swoją placówkę zawiesił w niej miniaturę stworzonych przez rzeźbiarza-wynalazcę "lotów" - mają przypominać dzieciom o Wnęku, ale też inspirować, żeby nie bały się marzyć o tym, co wydaje się im nieosiągalne.

×

KOMENTARZE (0)

Do artykułu: Powstał film o Janie Wnęku - "Ikarze z Odporyszowa"

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 34.204.200.74
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum
WNP - Portal gospodarczy

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!