PARTNERZY PORTALU

215 lat temu urodził się Jan Józef Baranowski - uczestnik Nocy Listopadowej i wynalazca

7 września 1805 r. w Śmiłowiczach urodził się Jan Józef Baranowski, najwybitniejszy wynalazca wśród przedstawicieli Wielkiej Emigracji. W literaturze francuskiej jest nazywany „ojcem wynalazczości kolejowej”, przez Brytyjczyków – „wynalazcą znad Wisły”.

"Słownik polskich pionierów techniki" Bolesława Orłowskiego podaje, że Baranowski "we Francji uzyskał w latach 1842-1870 siedemnaście patentów (łącznie z dodatkami 35). Posiadał też patenty belgijskie na system sygnalizacji kolejowej z 1858 i 1863 r.". Zachowała się dokumentacja tych patentów.

Jako 16-latek Baranowski ukończył publiczne gimnazjum klasyczne w Mińsku Litewskim wykazując zdolności do nauk ścisłych a także języków obcych. W 1828 r. ukończył wydział matematyczno-fizyczny oraz wydział prawny na Uniwersytecie Wileńskim. "Następnie był przyjętym do Banku Polskiego w Warszawie (1828 r.) przez ówczesnego prezesa, Ludwika Jelskiego, i tam, jako dobrze obeznany z językiem francuzkim, dosłużył się stopnia podsekretarza w Biurze Korrespondencyi Zagranicznej" - czytamy w biografii wynalazcy, opublikowanej przez tygodnik "Kłosy" 28 sierpnia 1880 r., pomijając z powodów cenzuralnych ważne wydarzenia w historii gospodarczej ziem polskich. "Po dwóch latach podał się do dymissyi i wstąpił do służby wojskowej" - co w praktyce oznaczało, że Baranowski odszedł z Banku, by wziąć udział w powstaniu listopadowym.

Założenie Banku Polskiego stanowiło wielki sukces Ksawerego Druckiego-Lubeckiego, który od 1821 r. był ministrem skarbu Królestwa Polskiego i uzdrawiał jego finanse oraz system gospodarczy. Zadania Banku Polskiego były zakreślone bardzo szeroko poza emisją pieniądza miał on udzielać kredytów komercyjnych, wspierać rozwój przemysłu, finansować budowę dróg. Mikołaj I podpisał dekret o utworzeniu Banku Polskiego w styczniu 1828 r. Uroczyste otwarcie nastąpiło 6 maja. Młody Baranowski pracował w zespole założycieli banku. Odtąd przez kilkanaście lat jego kariera była związana z przedsięwzięciami, którym patronował hr. Ludwik Jelski, uczestnik kampanii napoleońskich, syn ministra Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Niewiele wiadomo o udziale Baranowskiego w powstaniu listopadowym. "Uczestnik Nocy Listopadowej, wszedł do korpusu gidów, podczas bitwy pod Grochowem przy sztabie Skrzyneckiego, następnie ppor. 5 puł., przeszedł 16 września 1831 r. z Ramorino do Galicji" - czytamy w notce w "Słowniku biograficznym oficerów powstania listopadowego" Roberta Bieleckiego (1995).

Pod pojęciem "Noc Listopadowa" historycy rozumieją wystąpienie zbrojne podchorążych w nocy z 29 na 30 listopada 1830, inicjujące irredentę. "Było nas stu sześćdziesięciu kilku!" - czytamy w "Pamiętniku Piotra Wysockiego o powstaniu 29 listopada 1830 roku" (1867). W tej elitarnej gromadce był Baranowski. A później trafił do elitarnej jednostki - korpusu gidów (franc. guide - przewodnik) - konnej eskorty wyższych dowódców.

Baranowski pełnił służbę w kwaterze dyktatora Jana Zygmunta Skrzyneckiego. Niektóre źródła podają, że następnie był w 5 Pułku Ułanów, ufundowanym przez Zamoyskich, a inne - że w 5 pułku, ale Piechoty Liniowej. Oba te pułki brały udział w bitwie pod Grochowem w sierpniu 1831 r., a potem weszły w skład kilkunastotysięcznego korpusu gen. Girolamo Ramorino, który w nocy z 16 na 17 września w okolicach wsi Borowa Góra przekroczył granicę Austrii. Niepobity korpus złożył 10 tys. karabinów z bagnetami, 5 tys. szabel, 40 dział, 108 wozów z amunicją, 12 wozów ze sprzętem artyleryjskim, 10 kuchni polowych, szpital polowy, apteki - w konsekwencji wszystko to stało się własnością armii rosyjskiej.

×

KOMENTARZE (0)

Do artykułu: 215 lat temu urodził się Jan Józef Baranowski - uczestnik Nocy Listopadowej i wynalazca

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 52.203.18.65
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum
WNP - Portal gospodarczy

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!