Dr hab. T. P. Rutkowski: rola ZSRR w pokonaniu Niemiec jest dziś kluczowym elementem rosyjskiej dumy

Tzw. Wielka Wojna Ojczyźniana jest wciąż fundamentem myślenia o mocarstwowości państwa rosyjskiego. Dzięki temu zwycięstwu Związek Sowiecki stał się jednym z dwóch supermocarstw kształtujących ład międzynarodowy – mówi PAP dr hab. Tadeusz P. Rutkowski z Wydziału Historii UW. 75 lat temu, 17 stycznia 1946 r., w kontrolowanej przez komunistów Polsce po raz pierwszy świętowano rocznicę „wyzwolenia Warszawy”. Do dziś moment ten jest w Rosji wspominany.

Polska Agencja Prasowa: Między klęską Powstania a zajęciem lewobrzeżnych ruin Warszawy przez oddziały sowieckie i LWP doszło do wielu wydarzeń niezwykle istotnych z punktu widzenia sprawy polskiej. W październiku 1944 r. na Kreml przybył premier Stanisław Mikołajczyk. W trakcie rozmów dowiedział się od Wiaczesława Mołotowa, że przyszłość polskich granic została niemal całkowicie przesądzona w trakcie obrad konferencji teherańskiej. Na ile ten dramatyczny moment wpłynął na pozycję polskiego rządu oraz jego stosunki z sojusznikami zachodnimi?

Dr hab. Tadeusz P. Rutkowski: Trudno powiedzieć, że wizyta Mikołajczyka i Winstona Churchilla miała zasadniczy wpływ na przyszłość sprawy polskiej. Należy pamiętać, że już od konferencji Wielkiej Trójki w Teheranie rząd brytyjski wywierał na rząd RP coraz większą presję wokół zaakceptowania zmiany granicy polsko-sowieckiej oraz zrekonstruowania rządu w sposób oczekiwany przez Kreml. Wizyta w Moskwie jest dalszym ciągiem działań trwających od początku roku 1944.

W październiku 1944 r. te naciski odbywają się w nowej sytuacji politycznej. Sowieci dotarli do środkowej Polski, a jednocześnie został zniszczony główny ośrodek życia politycznego, kulturalnego i społecznego Polski, jakim była Warszawa. Na wschód od Wisły Sowieci kontynuowali instalowanie podporządkowanych sobie władz. Tym samym pozycja rządu RP była inna niż kilka miesięcy wcześniej. Wówczas celem Stalina było przeniesienie legitymizacji, prestiżu i międzynarodowego uznania rządu RP na uchodźstwie na nowy twór, któremu przewodniczyłby znany na Zachodzie i w Polsce premier Mikołajczyk, ale który de facto byłby zdominowany przez polityków podporządkowanych Moskwie. Pod koniec 1944 r. stawką było już raczej wdrożenie scenariusza powstania nowego rządu, którego skład byłby o wiele bardziej, niż planowano wcześniej, korzystny dla Sowietów. Wydarzenia z Moskwy były dla władz RP na uchodźstwie potwierdzeniem zgody Zachodu na dominację sowiecką w Polsce i dowodem na niemożność utrzymania suwerenności na swoim terytorium.

W czasie rozmów w Moskwie doszło do starcia Mikołajczyka z Churchillem. Polski premier stwierdził, że walczył o coś, co już było przesądzone, i z wielką godnością odparł wybuch furii Churchilla (furii raczej kontrolowanej), odmawiając przyjęcia warunków sowieckich, które oznaczałyby sowietyzację Polski za zgodą mocarstw zachodnich. Później próbował wymusić na rządzie RP przyjęcie zmian granic Polski, forowanych przez ZSRS, licząc na wsparcie amerykańskie w sprawie Lwowa i Zagłębia Borysławskiego. Większość ministrów jego gabinetu nie poparła jego propozycji i Mikołajczyk złożył dymisję.

PAP: Nowym premierem został Tomasz Arciszewski. Propaganda sowiecka przedstawiała go jako "ekstremistę" odrzucającego jakikolwiek kompromis ze Związkiem Sowieckim…

Dr hab. Tadeusz P. Rutkowski: Określenie "ekstremista" jest charakterystyczne dla propagandy komunistycznej i lewicowej. Mówiono również, że jest "reakcjonistą", czy niemal "faszystą". W ten sposób nazywano członka PPS od 1894 r. i więźnia caratu za działalność w tej partii.

 

×

KOMENTARZE (0)

Do artykułu: Dr hab. T. P. Rutkowski: rola ZSRR w pokonaniu Niemiec jest dziś kluczowym elementem rosyjskiej dumy

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.236.50.252
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum
WNP - Portal gospodarczy

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!