PARTNERZY PORTALU

Cyfrowy bliźniak. Aspekty prawne

Ciekawe inicjatywy dotyczące przyszłości cyfrowego bliźniaka są podejmowane u naszych zachodnich sąsiadów. Fot. Shutterstock

Cyfrowe bliźniaki (digital twins) znajdują się w pierwszej dziesiątce najważniejszych trendów technologicznych, a w 2021 r. będzie z nich korzystać połowa dużych firm produkcyjnych. Chociaż rozwiązania te są dostępne na rynku od kilkunastu lat, w ostatnich latach obserwuje się wzrost ich popularności. Jest on spowodowany ogólnym przyspieszeniem procesu digitalizacji w gospodarce, w szczególności rozwojem Przemysłu 4.0, oraz większą dostępnością chmury obliczeniowej, dzięki której rozwiązania dostępne do tej pory jedynie dla wielkich graczy, będą w zasięgu średnich i małych przedsiębiorców.

  • Tak jak każda aktywność gospodarcza człowieka, również tworzenie i korzystanie z cyfrowych replik produktów, systemów oraz procesów rodzi pytania natury prawnej. Na pierwszym planie pojawiają się zasady odpowiedzialności dostawcy za wadliwe działanie cyfrowego bliźniaka oraz zasady korzystania z danych i z własności intelektualnej.
  • W związku z popularnością platform IoT opartych na chmurze obliczeniowej, istotne znaczenie ma również charakter relacji z dostawcą, w szczególności możliwość wcześniejszego wypowiedzenia umowy i przeniesienia cyfrowego bliźniaka do innego dostawcy, w przypadku zakończenia współpracy.
  • Poza bardziej technicznymi aspektami przeniesienia, które można rozstrzygnąć dzięki ogólnej standaryzacji i interoperacyjności cyfrowych bliźniaków (np. jak w niemieckiej koncepcji powłoki zarządczej – Verwaltungsschale/asset administration shell – przedstawionej w dalszej części artykułu), kluczowe jest prawo do korzystania z danych pozyskanych lub własności intelektualnej powstałej w ramach współpracy z dostawcą po wygaśnięciu umowy z nim.

Własność danych i własność intelektualna

Zasady korzystania z danych nieosobowych zbieranych w ramach bliźniaka cyfrowego, takich jak wyniki pomiaru temperatury, wilgotności czy drgań, nie są przedmiotem przepisów prawnych, porównywalnych z przepisami europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych, popularnie zwanego RODO.

Dane nieosobowe, które zostały poddane działalności twórczej człowieka, wyrażającej się w ich uporządkowaniu, poddaniu analizie i opracowaniu, będą stanowić przedmiot ochrony ustawy o prawach autorskich. Tym samym strona umowy, np. dostawca IT, który poddał dane „obróbce”, może stać na stanowisku, iż jest uprawniony do swobodnego i samodzielnego dysponowania danymi uzyskanymi podczas realizowania umowy z klientem.

Niektóre bazy danych będą dodatkowo podlegać ochronie na podstawie ustawy o ochronie baz danych, zgodnie z którą uprawnionym do korzystania z danych jest producent takiej bazy, czyli podmiot, który dokonał istotnego co do jakości lub ilości nakładu inwestycyjnego w celu sporządzenia, weryfikacji lub prezentacji zawartości zbioru danych.

Ustawowej ochronie nie podlegają zasadniczo dane „surowe”, które nie zostały poddane „obróbce” człowieka. Jednak często takie dane będą miały wartość biznesową, w szczególności będą decydowały o przewadze konkurencyjnej. W takiej sytuacji mogą one zostać zakwalifikowane jako tajemnica przedsiębiorstwa i podlegać ochronie na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, przy czym warunkiem przyznania ochrony jest podjęcie przez uprawnionego działania w celu utrzymania tych danych w poufności.

Dwa lata temu, w komunikacie Komisji Europejskiej „Budowa europejskiej gospodarki opartej na danych”, wskazano szereg możliwych działań, w tym legislacyjnych, dotyczących prawa do korzystania z danych generowanych maszynowo. Niemniej jednak z pominięciem rozporządzenia z 18 listopada 2018 r. w sprawie ram swobodnego przepływu danych nieosobowych w Unii Europejskiej, nieodnoszącego się bezpośrednio do kwestii własności danych, nie podjęto na razie na poziomie UE żadnych kroków legislacyjnych w tym zakresie. W związku z niejednoznaczną sytuacją w umowie z dostawcą rozwiązania IT należy każdorazowo dokonać dokładnej analizy danych zbieranych w ramach współpracy z dostawcą i zawrzeć odpowiednie zapisy dotyczące korzystania z danych podczas trwania współpracy i po jej zakończeniu.
×
EEC Trends: poznaj megatrendy decydujące o przyszłości gospodarki, szansach rozwojowych i jakości życia. Osiem zróżnicowanych tematycznie i formalnie sesji, od dynamicznych debat poprzez indywidualne rozmowy na scenie po prezentacje dobrych praktyk i case studies. Już 25 lutego w Warszawie. Zarejestruj się!

SŁOWA KLUCZOWE I ALERTY

KOMENTARZE (0)

Do artykułu: Cyfrowy bliźniak. Aspekty prawne

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 18.232.55.175
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum
WNP - Portal gospodarczy

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!