Rosyjski budżet pod rosnącym napięciem. Gdy gospodarka słabnie, rośnie ryzyko politycznej destabilizacji

Rosyjski budżet pod rosnącym napięciem. Gdy gospodarka słabnie, rośnie ryzyko politycznej destabilizacji
Słabe wyniki gospodarcze są dużym politycznym problemem dla Kremla shutterstock
  • Ten tekst jest częścią STREFY PREMIUM WNP.PL
  • Autor: OKO
  • Dodano: 13-02-2019 06:01

Rosyjska gospodarka nadal dryfuje, a perspektywy poprawy sytuacji oddalają się. Dochody z podatków zmniejszają się od końca 2000 r. W międzyczasie znacznie wzrosła zależność rosyjskiego budżetu od ropy naftowej. Aby utrzymać stabilny budżet i polityki publiczne, rosyjski rząd jest zmuszony do podniesienia podatków i wydłużenia wieku emerytalnego w nadchodzących latach.

  • Rośnie presja na budżet państwa, do którego wpływa coraz mniej podatków, a wydatki pozostają sztywne.
  • Powiększa się luka w funduszach potrzebnych do pokrycia hojnej polityki społecznej z lat poprzednich.
  • Walka o dostęp do środków publicznych jest cały czas czynnikiem o silnym potencjale destabilizacji politycznej.


Według analityków niemieckiej fundacji Wiedza i Polityka, której raporty trafiają na biurko ministrów rządu federalnego, Rosja coraz mocniej wchodzi w okres gospodarczych perturbacji, których efektem jest rosnące ryzyko destabilizacji politycznej.

W raporcie zatytułowanym „Mounting Pressure on Russia’s Government Budget: Financial and Political Risks of Stagnation” piszą oni, że w ciągu ostatniej dekady dochody budżetu rosyjskiego w stosunku do PKB znacznie spadły. Jedną z przyczyn tego stanu rzeczy jest niższa cena ropy naftowej, ale spadły również dochody podatkowe poza sektorem energetycznym.

Gospodarka rosyjska od kilku lat znajduje się w okresie stagnacji, co stanowi obciążenie dla budżetu państwa. Rezerwy rządowe, na których Kreml mógł się jeszcze oprzeć przed kryzysem finansowym w 2009 r., zostały w dużej mierze wyczerpane w 2015 i 2016 r., a po 2018 r. oczekuje się, że wzrost gospodarczy będzie wolny. Według prognoz MFW wyniesie on w 2019 r. 1,8 proc.

Trudności finansowe w nadchodzących latach sprawiają, że niepopularna polityka, taka jak podwyższenie podatku od wartości dodanej i podniesienie wieku emerytalnego, jest konieczna, choć politycznie ryzykowna.

Jednocześnie krajowa sytuacja polityczna stała się dla Kremla trudniejsza do opanowania. Bez wzrostu gospodarczego rosyjscy przywódcy nie będą już w stanie wypełniać swoich ukrytych "umów społecznych," których istotą jest stabilność cen i opieka państwa w zamian za poparcie polityczne.

Budżet nie wytrzyma obecnej struktury wydatków

Dopóki standard życia wzrastał – piszą autorzy raportu - zdecydowana większość obywateli rosyjskich powstrzymywała się od aktywnego uczestnictwa w polityce. Jednak od 2014 do 2017 roku realne dochody spadały przez cztery lata z rzędu. Kreml może teraz stanąć w obliczu kryzysu legitymizacji - i to w fazie niepewności co do możliwości zmiany władzy po ostatniej kadencji Putina (2018-2024).
Powiększa się także luka w funduszach potrzebnych do pokrycia hojnej polityki społecznej z lat poprzednich.

Jednocześnie walka o kontrolę nad środkami publicznymi ma destabilizujący wpływ na reżim polityczny, zwłaszcza w świetle coraz bardziej palącej kwestii następcy Putina na Kremlu.
Do wyborów prezydenckich w 2018 roku rosyjskie władze unikały cięć budżetowych, które zaszkodziłyby kluczowym grupom klientów: emerytom i kompleksowi wojskowo-przemysłowemu. Dodatkowy dochód został wygenerowany dzięki serii mniejszych korekt budżetowych. Wkrótce po rozpoczęciu czwartej kadencji Putina ogłoszono jednak podwyżki podatków i podwyższenie wieku emerytalnego, co doprowadziło do drastycznego spadku ocen aprobaty prezydenta.

W reakcji na kurczące się fundusze, polityka budżetowa jest obecnie kontrolowana w sposób bardziej scentralizowany przez Moskwę, podczas gdy publiczny nadzór nad budżetami rządowymi został ograniczony. Tzw. szare budżety, będące do dyspozycji różnych agencji państwowych powiązanych z „siłownikami” są poza zasięgiem i kontrolą administracji finansowej. W tej złożonej i napiętej politycznie sytuacji coraz częściej wybuchają konflikty między elitami, niosące ryzyko dla czwartej kadencji Putina.

Ryzyko destabilizacji

W konkluzjach raportu czytamy, że z perspektywy Niemiec i UE napięta sytuacja budżetowa ma istotne implikacje polityczne. W sytuacji malejących dochodów rządu reżim putinowski stanie w obliczu poważnego kryzysu legitymizacji swojej władzy. Efektem tego może być silniejszy nacisk na zmobilizowanie nastrojów patriotycznych i nasilenie propagandy antyzachodniej. Poprawa stosunków między UE a Rosją zostałaby wówczas zepchnięta w dalszą przyszłość.

Bardziej długotrwały kryzys budżetowy lub poważna destabilizacja rosyjskiego reżimu mogłyby również mieć poważne bezpośrednie skutki dla UE. Dla Niemiec stanowiłoby to zagrożenie dla dostaw energii i bezpieczeństwa bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Rosji. Destabilizacja polityczna w Moskwie szybko rozprzestrzeniłaby się również na sąsiednie kraje o bliskich powiązaniach gospodarczych z Rosją. Nierozwiązane konflikty w regionie mogłyby wówczas wymknąć się spod kontroli.

 

×

DALSZA CZĘŚĆ ARTYKUŁU JEST DOSTĘPNA DLA SUBSKRYBENTÓW STREFY PREMIUM PORTALU WNP.PL

lub poznaj nasze plany abonamentowe i wybierz odpowiedni dla siebie. Nie masz konta? Kliknij i załóż konto!

  • Rosja

    Przelicz walutę
  • rubel (RUB)

  • 0,084 złoty (PLN)

    0,018 EUR, 0,019 USD

KOMENTARZE (8)

Do artykułu: Rosyjski budżet pod rosnącym napięciem. Gdy gospodarka słabnie, rośnie ryzyko politycznej destabilizacji

  • Władysław 2019-03-22 14:02:08
    Potwierdza się stare powiedzenie, że rosja to kolos na glinianych nogach. NIe mają stabilnej godpodarki jak gospodarki zachodnie. Wielkością ekonomiczną czyli PKB bezwzględnie są wartościowo około wielkości gospodarki Włoch tylko, że na wojsko/wywiad przeznaczają znaczny udział PKB, ponadto są terytorialnie ogromnym Państwem. NIemniej nikt chyba nie chciałby być szarym zwykłym obuwatelem w rosji. STandard życia bardzo niski, pensje niskie, opieka Państwa żadna prawie. JEdyne co to propaganda, szczucie na zachód, gloryfikacja armii... Ta bańka wg tego opracowania powyższego może pęknąć. Sądzę, że wladmimir boi się tego...
  • broni 2019-02-13 13:16:43
    SPOKO - Rosja posiada największe rezerwy ZŁOTA do ratowania swoich obywateli !.
    • goldbug 2019-02-13 14:44:20
      nie mają nawet połowy tego co USA, a i to nie pozwala im na zmieszczenie się w pierwszej trójce goldbugów
    • asd 2019-02-13 18:18:34
      Złoto ruskich ani w 1917, ani w 1941 roku nie uratowało.
      • Greto 2019-03-22 14:07:33
        Zastawem kredytów od USA podczas II w. św. był Krym
    • zloto 2019-06-17 17:46:59
      Swietnie, Rosjanie beda jesc zloto!
  • real 2019-02-13 12:35:34
    Rosja wydaje na wojsko ponad 4% swojego PKB, czyli 46 mld USD rocznie. Większość państw NATO wydaje grubo poniżej 2%... Rosja wybierają zbrojenia zamiast życia w dobrobycie. Ich wybór.
    • Wiejscy filozofowie XD 2019-02-13 12:52:17
      To samo mówili o Niemczech w 38.

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 44.201.96.43
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!