PARTNERZY PORTALU partner portalu wnp.pl partner portalu wnp.pl
Menu

wnp.pl - portal gospodarczy

Szukaj

Transgraniczny, dobry i nielegalny. Handel w Afryce omija formalne procedury

Robert Rybarczyk • 08-12-2018 18:00
Transgraniczny, dobry i nielegalny. Handel w Afryce omija formalne procedury

Handel nieformalny stanowi większą część obrotu produktami krajowymi między Beninem a Nigerią. Na zdjęciu nigeryjskie Lagos

Fot. Shutterstock

Nieopodatkowany, tradycyjny, bezpośredni handel między kupcami z różnych afrykańskich państw może wynosić 50 proc., jeśli chodzi o import. A nawet 85 proc. w przypadku eksportu z kraju dużego do mniejszego. Liczby te dotyczą niektórych państw Afryki Subsaharyjskiej, czyli na południe od Sahary - od Sudanu po Republikę Południową Afryki.

  • Oficjalny handel między krajami afrykańskimi jest niski. Większość regionalnych porozumień dotyczących społeczności gospodarczej odniosło niewielki sukces w podnoszeniu wymiany handlowej.
  • Sektor nieformalny to nadal podstawowa cześć gospodarki przygranicznej krajów rozwijających się.
  • Handel nieformalny jest zdominowany przez produkty rolne i zwierzęta hodowlane.
Sektor nieformalny to nadal podstawowa cześć gospodarki przygranicznej krajów rozwijających się. Może zapewnić krótkoterminowe rozwiązania dla ubogich gospodarstw. Jednak w dłuższym okresie zagrozi rozwojowi gospodarczemu krajów tego kontynentu.

Benin: z i do Nigerii poza oficjalnymi przejściami

Najlepiej jest to widoczne na przykładzie Beninu, państwa nad Zatoką Gwinejską, trzy razy mniejszego od Polski. Afrykańskie państewko graniczy z Nigerią, Burkina Faso, Nigrem, Togo. Narodowym wyznaniem Beninu jest voodoo (niewolnicy wynieśli ten kult poza granice, m.in. na Karaiby), należy do Unii Afrykańskiej i Wspólnoty Gospodarczej Państw Afryki Zachodniej.

Afrykańskie granice dla drobnych handlowców, zwłaszcza kobiet, są nieprzyjazne i często niebezpieczne (fot. Shutterstock)
Afrykańskie granice dla drobnych handlowców, zwłaszcza kobiet, są nieprzyjazne i często niebezpieczne (fot. Shutterstock)

Narodowy Instytut Statystyki w Beninie (INSAE) precyzyjnie to określił w badaniu ECENE (Enquête sur le commerce extérieur non enregistré). W ciągu 10 dni ustalono 171 przejść granicznych, dzięki którym odbywa się handel. Urzędnicy instytutu przeprowadzili rozmowę z niemal 9 tys. handlarzy, którzy w tym czasie sprzedali tysiące produktów. Lokalne przejścia graniczne nie mają nic wspólnego z oficjalnymi, strzeżonymi przez wojsko przejściami.

Czytaj też: Jak zrobić biznes w Afryce? Zobaczcie

Informacje te porównano z oficjalnymi, jak np. dane celne. Nieformalny handel jest istotną częścią całego systemu kupieckiego. Handel nieformalny stanowi większą część obrotu produktami krajowymi między Beninem a Nigerią. Wynosi 50 proc. w przypadku importu i ok. 85 proc. w przypadku eksportu. Według badania MFW z zeszłego roku, Nigeria ma protekcjonistyczną politykę handlową wobec mniejszych sąsiadów - z wysokimi barierami pozataryfowymi, zakazami importowymi i walutą niepodlegającą wymianie. 

Nielegalny, ale pomocny w walce z ubóstwem

Transgraniczny handel na małą skalę może odegrać dużą rolę w przyczynieniu się do zmniejszenia ubóstwa żywnościowego w Afryce. Gospodarki w części subsaharyjskiej są ze sobą związane od wieków. Handlowcy należą często do tej samej grupy etnicznej, rodziny. Naturalnie i regularnie przekraczają granice, aby wymieniać towary i usługi.

Te stanowią znaczną część całego handlu na kontynencie. Handel taki daje środki do życia i tworzy miejsca pracy. Jest zdominowany przez produkty rolne i zwierzęta hodowlane. Jest ważny w państwach niestabilnych i tych, w których są lokalne konflikty, bo umożliwia słabszym dostęp do towarów i usług. Zazwyczaj w takim handlu wymienia się przedmioty niewielkiej ilości, skromnej wartości, niskiej jakości.

Większość drobnych handlowców na terenach przygranicznych to kobiety. Szacuje się, że zajmuje się tym od 70 do 80 proc. kobiet. Może to stanowić jedyne źródło utrzymania ich rodzin.

Czytaj też: Zambijski problem Chin. Początek końca chińskiego modelu ekspansji w Afryce?

Handel formalny za drogi w obsłudze

Bank Światowy ustalił, że na granicy między Zambią a Demokratyczną Republiką Konga drobnych handlowców nie stać na oficjalne opłaty. Tylko duże, uznane firmy, które mogą wykorzystać efekt skali, są w stanie spełnić te wymagania. Do wzrostu kosztów dochodzi złe zachowanie urzędników granicznych. Afrykańskie granice dla drobnych handlowców, zwłaszcza kobiet, są nieprzyjazne i często niebezpieczne. 

Badania przeprowadzone w różnych regionach przygranicznych w Afryce Subsaharyjskiej pokazują, że korupcja i nękanie, przemoc wobec kobiet są regularnymi cechami handlu transgranicznego. Do tego dochodzą wysokie opłaty celne, złożone procedury odprawy, uciążliwe wymogi dotyczące dokumentów pozwolenia i udzielania licencji, nieprzewidywalna polityka handlowa. Przyczynia się to do wzrostu kosztów handlu. Są to także powody, dla których handlarze wybierają nieformalne drogi zarobku.

Urzędnicy z Burundi, Demokratycznej Republiki Konga, Rwandy, Tanzanii i Ugandy zobowiązali się do budowy rynków na granicach w celu wspierania nieformalnych przedsiębiorców transgranicznych i dodatkowych udogodnień, jak np. miejsc dla matek z dziećmi, by wspierać handlujące kobiety.

Taka działalność handlowa daje niewielkie zyski. Ankieta przeprowadzona na granicy wśród 600 handlowców w Demokratycznej Republice Konga i Rwandzie wykazała, że ​​handel transgraniczny stanowi główne źródło dochodu rodziny dla trzech na czterech handlowców. Chcą oni się rozwijać, ale koszty przekroczenia granic są za wysokie. Nie mają dostępu do kapitału i odpowiedniego transportu, którym przewoziliby swoje towary. Niewielu z nich ma konta bankowe.  

Czytaj też: Jak inwestować w Ghanie, Kenii, Namibii, Nigerii, RPA czy Rwandzie?

Handel nieformalny to także omijanie przepisów sanitarnych. Kontrolowanie jakości produktów i egzekwowanie przepisów jest niezbędne dla ochrony konsumenta. Głośne są na kontynencie częste przypadki zatruć pokarmowych w Nigerii i ich związek z nieformalnym handlem. Wiele łatwo psujących się produktów jest sprzedawanych wyłącznie w nieformalny sposób, jak np. ananasy i soki owocowe.

Porozumienia bez znaczenia

Oficjalny handel między krajami afrykańskimi jest niski. Większość regionalnych porozumień dotyczących społeczności gospodarczej odniosło niewielki sukces w podnoszeniu wymiany handlowej. Udział importu wewnątrz regionalnego w całkowitym imporcie, w głównych regionalnych umowach handlowych na kontynencie waha się między 2 a 15 proc.

Kenia, Rwanda i Uganda zaczęły gromadzić dane dotyczące nieformalnego handlu. Dane są zbierane przez całą Wspólnotę Wschodnioafrykańską (EAC), System Wczesnego Ostrzegania przed Głodem (FEWS NET), Sojusz na rzecz Handlu Towarami we Wschodniej i Południowej Afryce (ACTESA). Jednak do prawdziwej zmiany jeszcze daleko.

Decyzje należą do decydentów na całym kontynencie. Zbliża do tego umowa o Afrykańskiej Kontynentalnej Strefie Wolnego Handlu (AfCFTA), podpisana podczas szczytu Unii Afrykańskiej w Kigali w marcu 2018 r. Ma ona połączyć handlowo 44 kraje tego kontynentu.
  • Benin

    Przelicz walutę
  • frank CFA (XOF)

  • 0,642 złoty (PLN)

    0,150 EUR, 0,170 USD
  • Nigeria

    Przelicz walutę
  • naira (NGN)

  • 1,237 złoty (PLN)

    0,289 EUR, 0,328 USD
  • Rwanda

    Przelicz walutę
  • frank (RWF)

  • 0,426 złoty (PLN)

    0,099 EUR, 0,113 USD

KOMENTARZE (1)

  • kj 2018-12-09 11:11:21
    Są kraje, z których perspektywy życie w Polsce żyje się naprawdę dobrze...

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 52.55.177.115
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

PARTNER SERWISU

partner serwisu

Kalkulator walutowy

  • Przelicz na:

  • Kurs z dnia:

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.