PARTNERZY PORTALU partner portalu wnp.pl partner portalu wnp.pl partner portalu wnp.pl partner portalu wnp.pl
Menu

wnp.pl - portal gospodarczy

Szukaj

Przegląd Tygodnia w Azji

Tydzień w Azji#8: Iran mocno odczuwa sankcje USA, ale rozważa porzucenie porozumienia nuklearnego

Instytut Boyma • 11-03-2019 17:20
Tydzień w Azji#8: Iran mocno odczuwa sankcje USA, ale rozważa porzucenie porozumienia nuklearnego

Gospodarka Iranu skurczy się w tym roku o 3,7 proc.

Fot. Shutterstock

Wycofanie się Stanów Zjednoczonych z porozumienia nuklearnego doprowadziło do recesji irańskiej gospodarki oraz wzrostu nastrojów izolacjonistycznych wśród teherańskiego establishmentu. Mimo wysiłków państw UE w celu utrzymania okrojonego porozumienia nuklearnego jego dalszy los jest niepewny. Wysuwane w ostatnich tygodniach przez amerykańską administrację groźby całkowitego zablokowania eksportu ropy z Iranu mogą doprowadzić do znacznego wzrostu napięcia w regionie oraz zwyżki cen produktów ropo-pochodnych.

  • Gospodarka Iranu pogrąża się w wyniku amerykańskich sankcji, a to sprzyja twardogłowym przedstawicielom reżimu.
  • Według prognoz Banku Światowego gospodarka Iranu skurczy się w tym roku o 3,7 proc.
  • Kryzys gospodarczy najmocniej uderzył w klasę średnią
  • w Przeglądzie Tygodnia piszemy też o tym, że bliski sojusznik USA, Arabia Saudyjska, stawia na chińską technologię 5G, Japonia przeprowadza testy kliniczne z wykorzystaniem komórek macierzystych, a USA znoszą preferencje handlowe dla Indii. Subaru i Toyota będą razem projektować auta elektryczne.

Kryzys uderza w Iran

Wycofanie się USA w listopadzie 2018 r. z porozumienia nuklearnego z Iranem (JCPOA) i nałożenie jednostronnych sankcji na Teheran spowodowało załamanie gospodarcze kraju. Najboleśniejszą konsekwencją przywróconych jednostronnych sankcji amerykańskich było ponowne odłączenie kraju od systemu płatności międzynarodowych SWIFT, ograniczające możliwości eksportu irańskich produktów i zamykające ponad 80-milionowy rynek dla importu. Groźba wtórnych amerykańskich sankcji spowodowała, że wiele międzynarodowych koncernów zrezygnowało z handlu i inwestycji w Iranie. Drastycznie spadła wartość riala, a inflacja sięgnęła prawie 40 proc.
Według prognoz Banku Światowego gospodarka Iranu skurczy się w tym roku o 3,7 proc. Pomimo uzyskania przez kilka państw (m.in. Chiny, Indie, Korea Płd, Włochy, Grecja i Turcja) czasowej zgody USA na zakup irańskich surowców naturalnych, eksport ropy z Iranu spadł w pierwszych miesiącach 2019 o połowę w porównaniu do początku 2018 (do ok. 1,2 mln baryłek dziennie), osiągając poziom z czasów najdotkliwszej blokady w latach 2012-2016. Kryzys gospodarczy najmocniej uderzył w klasę średnią. Wystąpiły braki niektórych kluczowych produktów, w tym leków, a szczególnie wśród młodych wzrosło bezrobocie.

Czytaj też: Spółka celowa do obchodzenia sankcji USA na Iran... i każdych innych?

Decyzja administracji USA o wycofaniu się z postanowienia nuklearnego ma w założeniu pogłębić izolację kraju i wywrzeć presję ekonomiczną na reżim w celu jego zmiany.

Skutki tych działań mogą być zgoła przeciwne. Paradoksalnie na zaostrzeniu amerykańskiej strategii wobec Iranu, a w konsekwencji hermetyzacji irańskiego rynku, korzystają przede wszystkim podmioty blisko związane z obecną władzą, w tym podpora systemu – Strażnicy Rewolucji. Są oni podejrzewani o przemyt zagranicznych towarów oraz kontrolę operujących w szarej strefie przedsiębiorstw. Taki rozwój wydarzeń nie daje w przewidywalnym czasie nadziei na istotne zmiany w Iranie. Pod coraz większą presją znaleźli się irańscy obrońcy praw człowieka i społeczeństwo obywatelskie.

Francja, Niemcy i Wielka Brytania starają się utrzymać porozumienie nuklearne w mocy. W lutym z inicjatywy tych państw powstał INSTEX, spółka celowa mająca pośredniczyć w handlu. Ma ona działać na zasadzie podobnej do barteru: przyznawać Irańczykom kredyty na zakup produktów, które będą następnie spłacane z zysków ze sprzedaży irańskiej ropy naftowej i innych surowców. W jej radzie nadzorczej zasiądą wysokiej rangą europejscy dyplomaci.

Pierwsze oficjalne spotkanie wiceministrów Iranu, państw europejskich, Chin i Rosji w tej sprawie odbyło się 6 marca w Wiedniu. Do inicjatywy na razie nie odniosło się polskie MSZ. Polska utrzyma prawdopodobnie swoje poparcie dla unijnych zabiegów utrzymania więzi handlowych z Teheranem. Niewykluczone, że amerykańska administracja skutecznie zniechęci jednak do przedsięwzięcia europejskie firmy, grożąc zablokowaniem operacji w Stanach Zjednoczonych.

Powodzenie INSTEX-u jest również uzależnione od współpracy ze strony Teheranu. Może być o nią trudno z uwagi na radykalizację retoryki i działań władz Iranu, wśród których coraz silniejsza jest frakcja dążąca do zerwania JCPOA i odrzucenia krępujących reżim zobowiązań związanych m.in. z międzynarodowymi kontrolami miejsc wzbogacania uranu. Frakcja pryncypialistów coraz dosadniej wyraża swoje niezadowolenie z polityki prezydenta Rouhaniego, próbującego utrzymać Iran w okrojonym porozumieniu nuklearnym. Rozpoczął się proces oskarżonego o korupcję brata głowy państwa, który odpowiedzialny był za negocjacje JCPOA. Samemu prezydentowi grozi impeachment.

W opublikowanym na początku marca nagraniu Ali Chamenei, najwyższy przywódca Iranu będący autorytetem religijnym i politycznym, poddaje w wątpliwość współpracę z Europejczykami. Z punktu widzenia Teheranu trudno znaleźć sens wypełniania warunków umowy, z której nie ma się wymiernych korzyści.

Czytaj też: Tydzień w Azji#5: Umowa o wolnym handlu między Singapurem a UE przegłosowana

Wycofanie się Iranu z porozumienia nuklearnego doprowadziłoby do dalszej izolacji ekonomicznej i politycznej kraju na arenie międzynarodowej. Wzrósłby udział w rynku przedsiębiorstw państwowych i quasi-państwowych. Możliwe byłoby wznowienie programu wzbogacania uranu do celów wojskowych, co cieszy się dużą akceptacją społeczną.

W rezultacie zwiększającej się presji amerykańskiej może dojść do dalszego pogorszenia sytuacji bezpieczeństwa w regionie. Specjalny przedstawiciel USA ds. Iranu Brian Hook ogłosił, że Waszyngton nie zamierza przedłużać wygasających w maju okresowych pozwoleń na import irańskiej ropy bądź bardzo je ograniczyć. W odpowiedzi dowodzący floty Korpusu Strażników Rewolucji Ali Reza Tangsiri zagroził blokadą cieśniny Ormuz, kluczowej dla transportu ropy z Zatoki Perskiej.

NOTKI INFORMACYJNE:

Japońskie testy kliniczne z użyciem komórek macierzystych

Japońskie Ministerstwo Zdrowia dało zielone światło badaniom klinicznym z udziałem ludzkich indukowanych pluripotencjalnych komórek macierzystych (iPSC) nad leczeniem urazów rdzenia kręgowego. Rdzeń kręgowy nie jest w stanie sam się regenerować i nie ma skutecznych metod leczenia przy jego urazie. Wykorzystywane komórki natomiast są specjalnie programowane, żeby wspomóc regenerację, a dotychczasowe badania laboratoryjne okazały się na tyle obiecujące, że zezwolono na badania na pacjentach. Testy prowadzone na Uniwersytecie Keio w Tokio rozpoczną się jesienią i wezmą w nich udział cztery osoby. Naukowcy zapowiedzieli, że pełne rozpoznanie, czy kuracje są bezpieczne i skuteczne, zajmie około roku.

W najbliższych latach naukowcy planują przygotowanie testów na kolejnych grupach badanych, różnicowanych m.in. ze względu na długość czasu sparaliżowania, a także na rozległość urazów. Długofalowym celem jest również komercjalizacja technologii medycznej i wprowadzenie jej do obiegu. Japonia w ostatnim czasie zdecydowanie stawia na badania nad pluripotencjalnymi komórkami macierzystymi stając się krajem wiodącym w tego typu terapiach. Inne zaaprobowane badania dotyczą leczenia chorób rogówki oka, a kolejne czekają na zezwolenia.

Panasonic walczy o zagranicznych pracowników

Panasonic zapowiedział, że od roku fiskalnego 2020 wprowadzi na dwóch pierw-szych etapach procesu rekrutacyjnego do pracy w japońskiej centrali angielski i chiński jako języki fakultatywne. Dopiero ostatnia rozmowa kwalifikacyjna byłaby przeprowadzona po japońsku. To część planu, zakładającego zatrudnianie obcokrajowców, którzy mogą zwiększyć przewagi konkurencyjne firmy.

W roku fiskalnym 2020 tak samo jak w 2019 Panasonic planuje przyjąć ok. 900 absolwentów.
W dotychczas prawie monoetnicznej Japonii bariera językowa jest obecna praktycznie w każdej dziedzinie życia. Nawet częściowe usunięcie jej w kontekście aplikacji na stanowisko w centrali globalnej firmy jest kolejnym sygnałem otwarcia się kraju na zagranicę.

Toyota wyprodukuje samochód elektryczny wspólnie z Subaru

Toyota i Subaru ogłosiły, że wspólnie wyprodukują elektryczny samochód. W planach mają wypuszczenie go na rynek w 2021 r. W związku z tą decyzją Subaru po-stanowiło zamrozić aktualnie trwające prace nad ich własnym pojazdem, by nabrać doświadczenia od większej Toyoty. Obie firmy łączą siły, by sprostać konkurencji. Toyota, choć była prekursorem samochodów hybrydowych, pozostaje w tyle jeśli chodzi o pojazdy elektryczne. Spółka zdecydowała się na współpracę z Subaru, którego jest jednym z głównych udziałowców, aby korzystać z doświadczenia inżynierów mniejszego partnera.

Decyzja japońskich firm wpisuje się w trend w sektorze pojazdów elektrycznych: spółki decydują się na zawiązanie partnerstwa, by dzielić się m.in. wiedzą i zasobami ludzkimi. W ten sposób powstał sojusz Volkswagena i Forda. Honda i General Motors pracują wspólnie nad bateriami do aut elektrycznych, a Nissan, Renault i Mitsubishi skupili się w ostatnim czasie na podwoziach. Sama Toyota również zdecydowała się na współpracę z Panasonic w kwestii baterii do tego typu samochodów.

5G: Arabia Saudyjska stawia na Chiny

Mimo licznych kontrowersji wokół chińskich gigantów telekomunikacyjnych Arabia Saudyjska zdecydowała się powierzyć budowę swojej sieci 5G Huawei. Po podpisaniu w październiku ub. r. listu intencyjnego w sprawie wspólnej budowy sieci 5G, finalne porozumienie zawarto 22 lutego w Rijadzie podczas Saudyjsko-Chińskiego Forum Współpracy Inwestycyjnej. Podpisano również list intencyjny w sprawie szacowanych na 3 mld USD projektów związanych z telefonią następnej generacji, takich jak inteligentne miasta i odnawialne źródła energii. Huawei zobowiązał się także inwestować 20 mln USD rocznie w projekty pomagające przekształcić saudyjską gospodarkę w ekonomię cyfrową.

Czytaj też: Tydzień w Azji#6: Gospodarka, polityka czy bezpieczeństwo? O co chodzi w 5G

Współpraca w dziedzinie technologii telekomunikacyjnych to część zbliżenia saudyjsko-chińskiego w kwestiach gospodarczych. Chińsko-saudyjskie forum nieprzypadkowo zbiegło się w czasie z wizytą następcy tronu księcia Muhammad ibn Sal-man w Pekinie. Podpisano wówczas kolejną serię umów gospodarczych, w tym o budowie rafinerii przetwarzającej saudyjską ropę, którym liczącym się importerem pozostają Chiny. Przy jednoczesnych bliskich związkach z USA w dziedzinie bezpieczeństwa, współpraca gospodarcza z Pekinem jest łatwiejsza dla Saudów, chociażby ze względu na niepodnoszenie kwestii przestrzegania praw człowieka czy brak sprzecznych interesów w dziedzinie bezpieczeństwa.

Huawei pozywa rząd USA

Huawei wytoczył proces rządowi Stanów Zjednoczonych. Pozew został złożony 7 marca przed sądem okręgowym w Plano w Teksasie i dotyczy ubiegłorocznego National Defense Authorization Act i zakazujący agendom rządowym kupowania produktów chińskiej firmy. Zdaniem prawników koncernu ustawa jest sprzeczna z konstytucją ze względu na dyskryminację spowodowaną pochodzeniem kapitału przedsiębiorstwa.

Huawei zarzuca także władzom USA włamanie na firmowe serwery i kradzież poczty oraz kodów źródłowych. W tej ostatniej sprawie nie podano jednak szczegółów.
Cztery dni wcześniej firma pozwała rząd, straż graniczną i policję Kanady w sprawie zatrzymania Meng Wanzhou. Szefowa finansów koncernu miała zostać zatrzymana i być przesłuchiwana z pogwałceniem „jej konstytucyjnych praw”. Meng aresztowano 1 grudnia na lotnisku w Vancouver na prośbę władz Stanów Zjednoczonych, które domagają się jej ekstradycji. Stawiane jej zarzuty dotyczą łamania sankcji nałożonych na Iran.

Stany Zjednoczone znoszą preferencje handlowe dla Indii

4 marca prezydent USA poinformował o wyłączeniu niektórych państw, w tym Indii, z systemu preferencji handlowych. Spowoduje to podwyższenie po 60 dniach ceł na indyjskie towary o wartości ok. 4,5 mld eksportowane dotychczas do USA przy obniżonych stawkach. Bezpośrednią przyczyną tej decyzji było prawdopodobnie opu-blikowanie danych, wedle których w ubiegłym roku USA zanotowały rekordowy deficyt w handlu towarowym.

To rozstrzygnięcie należy odczytywać również jako element presji na Delhi w toczących się od jesieni zeszłego roku negocjacjach handlowych. USA wydaje się wykorzystywać moment słabości partnera związany z konfliktem z Pakistanem oraz zbliżającymi się wyborami powszechnymi w Indiach. Celem USA jest zmniejszenie deficytu w handlu z Indiami, m.in. dzięki zniesieniu indyjskich barier na amerykańskie produkty.

Czytaj też: Umowa handlowa USA-UE. Dogrywka czy nowe otwarcie?

Napięcia handlowe wzrosły dodatkowo po wprowadzenia regulacji ograniczających działalność zagranicznych firm e-commerce, takich jak Amazon czy Wallmart w Indiach na początku tego roku. W tle rozmów handlowych pojawiają się doniesienia o silnym amerykańskim lobbingu w sprawie zakupu samolotów wielozadaniowych. Handel między USA i Indiami przekroczył wartość 125 mld USD przy nadwyżce ok. 25 mld USD po stronie indyjskiej. Stany Zjednoczone pozostają dla Indii największym rynkiem eksportowym, a Chiny - największym partnerem w im-porcie.

Kongo negocjuje anulowanie długów wobec Chin

Chiny rozważają rozłożenie lub anulowanie długu Konga. Wedle badań uniwersytetu Johna Hopkinsa zobowiązania wobec Pekinu mogą wynosić nawet 7 mld USD, stanowiąc trzecią część całości długu tego afrykańskiego państwa. Zawirowania ze spłatą długu wobec Pekinu są związane z trwającym od 2015 r. wahaniem cen ropy, której sprzedaż jest jednym z głównych źródeł dochodów Brazzaville. W ramach prowadzonych negocjacji Kongo otrzymało list od rządu chińskiego oraz od Exim Bank w sprawie zawarcia porozumienia, jak na razie nieznane są jego szczegóły.

Do piątki krajów afrykańskich z najwyższym długiem wobec Chin należą Angola, Etiopia, Kenia, Kongo oraz Sudan. Dług Dżibuti, Zambii i Kongo należy do najpoważniej zagrożonych niespłaceniem. Przykład Brazzaville może stanowić precedens w sprawach kolejnych dłużników.

Przegląd Tygodnia w Azji jest wspólnym projektem Rynków Zagranicznych i Instytutu Boyma.
  • Demokratyczna Republika Kongo

    Przelicz walutę
  • frank CFA (XAF)

  • 0,625 złoty (PLN)

    0,145 EUR, 0,162 USD
  • Chiny

    Przelicz walutę
  • yuan (CNY)

  • 0,558 złoty (PLN)

    0,130 EUR, 0,145 USD
  • Indie

    Przelicz walutę
  • rupia (INR)

  • 5,543 złoty (PLN)

    1,289 EUR, 1,438 USD
  • Iran

    Przelicz walutę
  • rial (IRR)

  • 0,009 złoty (PLN)

    0,002 EUR, 0,002 USD
  • Japonia

    Przelicz walutę
  • jen (JPY)

  • 3,504 złoty (PLN)

    0,815 EUR, 0,909 USD

KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 18.234.51.17
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

PARTNER SERWISU

partner serwisu

Kalkulator walutowy

  • Przelicz na:

  • Kurs z dnia:

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.