#TydzieńwAzji. Eksporterzy ropy w Eurazji cierpią na wojnie cenowej na rynku ropy

#TydzieńwAzji. Eksporterzy ropy w Eurazji cierpią na wojnie cenowej na rynku ropy
Kazachstan i Azerbejdżan są uzależnione od przychodów z eksportu ropy, a ich gospodarki są w większym stopniu niż rosyjska zdominowane przez sektor energetyczny fot. Shutterstock
  • Ten tekst jest częścią STREFY PREMIUM WNP.PL
  • Autor: Instytut Boyma
  • Dodano: 07-04-2020 06:00

Według najnowszego raportu agencji Moody’s wojna cenowa między Rosją a Arabią Saudyjską mocno uderzy w euroazjatyckich producentów ropy naftowej. Moskwa wydaje się być dobrze przygotowana do długotrwałej zapaści na rynku naftowym, ponieważ zgromadziła duże zapasy gotówki. W nieco innej sytuacji mogą znaleźć się Kazachstan i Azerbejdżan.

Rozpoczęła się rejestracja na naszą najnowszą konferencję. PRECOP 27 pod patronatem WNP.PL odbędzie się 18-19 października i poprzedzi Szczyt Klimatyczny COP27 w Egipcie. Zapraszamy!

  • Jeśli ceny ropy pozostaną na obecnym poziomie, to Baku i Nursułtan zostaną zmuszone do znaczącego zwiększenia deficytu budżetowego, a co za tym idzie, prawdopodobnej dewaluacji krajowej waluty.
  • Podobne zjawisko miało miejsce podczas ostatniego kryzysu w 2015 r. Wtedy to załamanie się cen ropy połączone z kryzysem w Rosji i pierwszym spowolnieniem gospodarczym Chin (oba te kraje to ważni partnerzy handlowi Kazachstanu) doprowadziło do rekordowego osłabienia kazachskiego tenge i azerbejdżańskiego manata i dwucyfrowej inflacji w obu krajach, która trwała aż do 2017 r.
  • Kryzys na rynku ropy i spadek dochodów budżetowych stawiają pod znakiem zapytania zarówno już istniejące, jak i nowe programy socjalne euroazjatyckich eksporterów.
Kazachstan i Azerbejdżan są uzależnione od przychodów z eksportu ropy, a ich gospodarki są w większym stopniu niż rosyjska zdominowane przez sektor energetyczny. Sprzedaż ropy odpowiada za 95 proc. eksportu Azerbejdżanu i 75 proc. wpływów budżetowych. Chociaż Kazachstan w ostatnich latach podjął zdecydowane działania w kierunku dywersyfikacji gospodarki, to sektor energetyczny nadal daje prawie 45 proc. wpływów budżetowych.

Według Międzynarodowego Funduszu Walutowego wymagana przez Baku i Nursułtan cena ropy potrzebna do zbilansowania budżetu to ponad 50 USD za baryłkę. Nie wiadomo, czy wobec rosnących potrzeb pożyczkowych największych gospodarek świata kraje te będą mogły również uzyskać zewnętrzne finansowanie.

Kryzys na rynku ropy i spadek dochodów budżetowych stawiają pod znakiem zapytania zarówno już istniejące, jak i nowe programy socjalne euroazjatyckich eksporterów.

Czytaj także: Chińscy deweloperzy bronią się przed skutkami koronawirusa

Zaledwie rok temu Azerbejdżan, w celu uspokojenia rosnącego niezadowolenia z sytuacji gospodarczej społeczeństwa, zwiększył o prawie połowę emerytury i płacę minimalną. Nowe wydatki miały zostać pokryte poprzez reformy podatkowe, między innymi rosnące przychody z ceł i podwyższenie podatku VAT. Plany te obecnie nie są już realistyczne.

W podobnej sytuacji znajduje się rząd Kazachstanu, który niedawno ogłosił swoją „tarczę antykryzysową”, mającą na celu przeciwdziałanie skutkom kryzysu związanego z epidemią. Kazachstański prezydent Kasym Żomart-Tokajew 31 marca zapowiedział zwiększenie wydatków socjalnych, premie dla pracowników służby zdrowia i nowe zwolnienia podatkowe dla małych przedsiębiorstw. Całkowity koszt nowego pakietu to ponad 13 mld USD, odpowiadający około 7 proc. kazachskiego PKB. 

Jeśli ceny ropy pozostaną na obecnym poziomie, to Baku i Nursułtan zostaną zmuszone do znaczącego zwiększenia deficytu budżetowego, a co za tym idzie - prawdopodobnej dewaluacji krajowej waluty.

Podobne zjawisko miało miejsce podczas ostatniego kryzysu w 2015 r. Wtedy to załamanie się cen ropy, połączone z kryzysem w Rosji i pierwszym spowolnieniem gospodarczym Chin (oba te kraje to ważni partnerzy handlowi Kazachstanu), doprowadziło do rekordowego osłabienia kazachskiego tenge i azerbejdżańskiego manata i dwucyfrowej inflacji w obu krajach, która trwała aż do 2017 r. 

Bank Centralny Kazachstanu w celu uniknięcia podobnego scenariusza, podwyższył stopy procentowe aż do 12 proc. na początku marca i zapowiedział kolejne interwencje na rynku walutowym. Obecne turbulencje odcisną również swoje piętno na dynamice PKB. Rząd kazachski obniżył już prognozowaną stopę wzrostu gospodarczego na 2020 r. z 4 proc. przed wybuchem wojny cenowej na - 0,9 proc.. 

Mimo znacznie większej zależności od dochodów z eksportu ropy to właśnie Azerbejdżan wydaje się być lepiej przygotowany do nadchodzącego kryzysu. Krajowe rezerwy walutowe, trzymane przez państwowy fundusz naftowy Azerbejdżanu (SOFAZ), wynoszą ponad 50 mld USD. To ponad 100 proc. PKB i ponad trzykrotnie więcej niż w 2015 roku. W ostatnich latach zadłużenie spadło o ponad 500 mln USD. Dla porównania rezerwy w Narodowym Funduszu Republiki Kazachstanu pozostały na poziomie sprzed pięciu lat (60 mld USD), a kazachski dług publiczny nawet wzrósł o 9 mld USD w porównaniu z 2016 r. Pozycję Kazachstanu polepszają jednak teoretycznie jedne z większych światowych rezerw złota. 

Oba kraje rozbiły już swoje skarbonki. Środki z Narodowego Funduszu, w którym odkładane są dochody z eksportu ropy, mają być głównym źródłem finansowania nowych programów gospodarczych prezydenta Tokajewa. Według agencji Reuters Nursułtan planuje uszczuplić jego zasoby o ponad 10 mld USD w tym roku. Z kolei SOFAZ w sprzedał ponad trzykrotnie więcej swoich zapasów walutowych w marcu niż miesiąc wcześniej.

Wiecej komentarzy o Azji znajdą Państwo na stronie Instytutu Boyma

 

×

DALSZA CZĘŚĆ ARTYKUŁU JEST DOSTĘPNA DLA SUBSKRYBENTÓW STREFY PREMIUM PORTALU WNP.PL

lub poznaj nasze plany abonamentowe i wybierz odpowiedni dla siebie. Nie masz konta? Kliknij i załóż konto!

  • Kazachstan

    Przelicz walutę
  • tenge (KZT)

  • 1,048 złoty (PLN)

    0,217 EUR, 0,213 USD

KOMENTARZE (0)

Do artykułu: #TydzieńwAzji. Eksporterzy ropy w Eurazji cierpią na wojnie cenowej na rynku ropy

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.238.98.39
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!