PARTNERZY PORTALU partner portalu wnp.pl partner portalu wnp.pl
Menu

wnp.pl - portal gospodarczy

Szukaj

Ukraina rusza z prywatyzacją. Czy Polska wejdzie do gry?

Paweł Purski • 06-11-2018 06:01
Ukraina rusza z prywatyzacją. Czy Polska wejdzie do gry?

Należąca do ukraińskiego Centrenergo elektrownia Vuhlehirska

Fot. Shutterstock

Polskie firmy stoją przed historyczną szansą zagranicznej ekspansji gospodarczej w związku z prywatyzacją państwowego majątku na Ukrainie. W marcu 2018 r., przy wsparciu MFW, weszła w życie reforma, która wprowadza przejrzyste – na poziomie prawa - reguły sprzedaży państwowego majątku w prywatne ręce. Łatwo nie będzie, bo prawo i rzeczywistość polityczna na Ukrainie to często dwa różne światy, ale jeśli inni są zainteresowani, to czy powinniśmy stać z boku? – pyta współautor raportu "Prywatyzacja na Ukrainie. Szansa na ekspansję zagraniczną polskich firm".

  • Wśród przedsiębiorstw przeznaczonych do sprzedaży w pierwszej fazie tzw. dużej prywatyzacji są m.in. elektrownie i elektrociepłownie, zakłady azotowe, kopalnie rud i zakłady przetwórstwa tytanu, a także operatorzy energetycznych sieci dystrybucyjnych (obłenerho).
  • Szczególnie te ostatnie mogą być interesujące dla inwestorów, ponieważ działają na regulowanym rynku, na którym taryfy ustalane są przez niezależnego regulatora.
  • Rynek energii elektrycznej na Ukrainie przechodzi obecnie transformację do modelu zgodnego z regułami trzeciego pakietu energetycznego UE.

Sytuacja gospodarcza na Ukrainie


Sytuacja gospodarcza na Ukrainie poprawia się po kryzysie spowodowanym aneksją Krymu przez Rosję i zajęciem Donbasu przez separatystów. Po dwóch latach recesji ukraińska gospodarka w 2016 r. wróciła na ścieżkę wzrostu. W 2018 r. PKB Ukrainy ma urosnąć o 3,2 proc. Eksperci agencji Moody’s oczekują, że w ciągu 12-18 miesięcy wiarygodność kredytowa ukraińskich instytucji finansowych poprawi się dzięki reformom i kolejnym transzom pomocy z MFW.

Każdy, kto zna politykę i gospodarkę Ukrainy, wie, że jednym z największych ryzyk dla potencjalnych inwestorów jest stagnacja reform, które z trudem osiągają dojrzały etap. Nadchodzący rok będzie pod tym względem przełomowy. Podwójne – parlamentarne na wiosnę i prezydenckie na jesieni – wybory przesądzą o tym, czy Ukraina utrzyma trudny kurs na zmiany, czy też – jak miało to miejsce w przeszłości – zatrzyma się w pół drogi.
Ukraina prywatyzuje firmy energetyczne w nadziei na uporządkowanie rynku. Fot. Shutterstock
Ukraina prywatyzuje firmy energetyczne w nadziei na uporządkowanie rynku. Fot. Shutterstock

Czynnikiem obniżającym ryzyko inwestycyjne na Ukrainie jest jej uzależnienie od wsparcia instytucji międzynarodowych (UE i MFW) oraz USA w reformie krajowego systemu gospodarczego. Bruksela i Waszyngton dysponują potężnym narzędziem wpływu na rząd w Kijowie w postaci warunkowej pomocy makroekonomicznej, której kolejne transze są uruchamiane wraz z postępem reform.

To pod wpływem MFW władze Ukrainy wprowadzają zmiany w zakresie prawa antykorupcyjnego, prywatyzacji oraz zasad funkcjonowania rynków gazu i energii elektrycznej, zgodnych z trzecim pakietem energetycznym UE, aby zwiększyć poziom bezpośrednich inwestycji zagranicznych.

Zaprzestanie lub ograniczenie wsparcia przez MFW spowodowałoby wycofanie kapitału i odcięcie Ukrainy od międzynarodowych rynków finansowych.

Nowe prawo prywatyzacyjne na Ukrainie


Dotychczas masowa prywatyzacja na Ukrainie nie udawała się, ponieważ zagraniczne firmy obawiały się nieprzejrzystych procedur, korupcji i słabości systemu sądowniczego państwa. Kolejnym powodem były silne wpływy oligarchów, którym nie zależało na przejrzystych regułach, bo osłabiały one ich pozycję.

Tym razem Ukraina ma szansę na przeprowadzenie zorganizowanej i przejrzystej prywatyzacji państwowych aktywów. 7 marca 2018 r., przy wsparciu UE i MFW, na Ukrainie weszło w życie nowe prawo "O prywatyzacji państwowej i własności samorządowej". Wprowadza ono przejrzyste reguły sprzedaży państwowego majątku, a jego celem jest zachęcenie zagranicznych inwestorów do inwestowania na Ukrainie.

Uchwalenie prawa prywatyzacyjnego było warunkiem wypłacenia 1,9 miliarda dolarów transzy pomocy makroekonomicznej z MFW. Nowe prawo wprowadza możliwość stosowania regulacji Anglii i Walii odnośnie do umów kupna-sprzedaży obiektów tzw. dużej prywatyzacji. Przewiduje również możliwość rozstrzygania sporów przed międzynarodowymi sądami handlowymi (domyślnie przed Trybunałem Arbitrażowym w Sztokholmie).

Nowe prawo wprowadza dwa rodzaje prywatyzacji - małą i dużą. Mała prywatyzacja obejmuje obiekty o wartości do 250 milionów hrywien (ok. 8 milionów euro). Prowadzona jest za pomocą elektronicznej platformy zakupowej ProZorro i musi zostać rozstrzygnięta nie później niż 35 dni od ogłoszenia przetargu.

Duża prywatyzacja dotyczy przedsiębiorstw o wartości powyżej 250 milionów hrywien (ok. 8 milionów euro). Cena wyjściowa w aukcji obiektów dużej prywatyzacji określana jest przez zewnętrznego doradcę lub komitet aukcyjny zgodnie z metodologią wyceny zaaprobowaną przez rząd Ukrainy, przy wsparciu międzynarodowych instytucji. W przypadku dużych obiektów prywatyzacja musi zostać rozstrzygnięta w ciągu 60 dni. Wielkość zabezpieczenia wynosi 5 proc. ceny otwarcia.

Czytaj też: Ukraina rusza z prywatyzacją

Ustawa wprowadza również dodatkowe gwarancje dla inwestorów. Np. określone transakcje (kredyty, umowy sprzedaży ziemi, akcje) mogą być przeprowadzone dopiero po przekazaniu tytułu własności podmiotowi, który wygrał aukcję. Bezpośrednio wykluczone z procesu prywatyzacji są podmioty rosyjskie.

W pierwszej rundzie dużej prywatyzacji do sprzedaży przeznaczono 23 zakłady, w tym operatorów sieci dystrybucyjnych, elektrownie i elektrociepłownie, fabrykę nawozów czy kopalnie rud i zakłady przetwórstwa tytanu.

Ukraińskie władze planowały, że część aktywów zmieni właściciela do końca 2018 r., jednak termin ten okazał się nierealny. Opóźnienia spowodowane są słabością instytucjonalną państwa i rozwijającą się kampanią wyborczą (na wiosnę 2019 r. odbędą się wybory prezydenckie, a na jesieni parlamentarne). Obecnie konsorcja międzynarodowych firm doradczych przygotowują prywatyzacje dwóch przedsiębiorstw - Centrenergo i Odeskiego Zakładu Przyportowego (Odeskyj Pryportowyj Zawod).

Sektor elektroenergetyczny

Wśród przeznaczonych do prywatyzacji zakładów szczególne zainteresowanie inwestorów mogą budzić przedsiębiorstwa, które zajmują się sprzedażą i dystrybucją energii elektrycznej do przedsiębiorstw i gospodarstw domowych (obłenerho). Obłenerho pełnią strategiczną rolę w systemie państwa, bo są właścicielami linii przesyłowych różnych napięć i stacji elektroenergetycznych. Mają faktycznie monopolistyczną pozycję na terenie obwodów, a cena energii elektrycznej regulowana jest za pomocą ustalanych przez regulatora taryf.

Obecnie rynek energii elektrycznej na Ukrainie jest w stanie przejściowym. Jeszcze
we wrześniu 2016 r. przyjęto ustawę o niezależnym operatorze energetycznym i powołano Narodową Komisję ds. Regulacji Sektora Energetycznego i Usług Komunalnych. W kwietniu 2017 r. ukraiński parlament przyjął ustawę o rynku energii elektrycznej, która tworzy zręby rynku energii elektrycznej na Ukrainie zgodnego z zasadami ENTSO-E. Docelowo cena energii elektrycznej ma być ustalana na zasadach rynkowych, a usługa dystrybucji ma podlegać zatwierdzanej przez regulatora taryfie.

Czytaj też: Od kołchozów do holdingów. Produkcja rolna na Ukrainie rośnie w siłę

Czy stać nas na wejście do gry?

Amerykańskie firmy, które chcą zainwestować na Ukrainie, mogą korzystać z ubezpieczeń, jakie oferuje podległa Departamentowi Handlu USA agencja rządowa Overseas Private Investment Corporation (OPIC). Do jej zadań należy wspieranie zaangażowania prywatnych inwestorów amerykańskich na rynkach strategicznych dla USA.

Jednym z priorytetów OPIC jest wspieranie inwestycji służących zapewnieniu niezależności energetycznej Ukrainy od Rosji. Podstawowym narzędziem wspierania inwestorów jest ubezpieczenie angażowanego od nich kapitału od ryzyk politycznych i regulacyjnych.

Polski rząd powinien wspierać polskie firmy, które chciałyby wziąć udział w prywatyzacji na Ukrainie. Doświadczenia zdobyte podczas sprzedaży polskiego majątku skarbu państwa mogą znaleźć zastosowanie przy ukraińskiej prywatyzacji państwowych aktywów.

W proces powinny włączyć się polska dyplomacja i wyspecjalizowane agendy państwowe, np. Polska Agencja Inwestycji i Handlu. Wzorem amerykańskiego OPIC Polska Fundacja Rozwoju powinna stworzyć wyspecjalizowane instrumenty finansowe w celu obniżenia ryzyka inwestycyjnego dla polskich firm biorących udział w prywatyzacji na Ukrainie.

Zaangażowanie USA, UE i MFW w reformy na Ukrainie zmniejsza ryzyko inwestycyjne także dla polskich firm. Korzystając ze strategicznego sojuszu z USA, rodzime firmy mogłyby wejść w joint-venture z amerykańskimi podmiotami. Wówczas ryzyko polityczne inwestycji i związane z nimi koszty kredytów byłyby niższe, a premia pozostałaby na podobnym poziomie.

Czytaj też: Unibep bliski dużego kontraktu na Ukrainie

Raport dostępny jest na stronie Kolegium Europy Wschodniej
  • Ukraina

    Przelicz walutę
  • hrywna (UAH)

  • 0,136 złoty (PLN)

    0,032 EUR, 0,036 USD

KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.167.18.170
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

PARTNER SERWISU

partner serwisu

Kalkulator walutowy

  • Przelicz na:

  • Kurs z dnia:

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.