PARTNERZY PORTALU

USA: Fried: Jałta wciąż wywołuje silne emocje; można wyciągnąć z niej lekcje

Konferencja jałtańska do dziś wywołuje silne emocje - pisze w artykule na portalu Atlantic Council Dan Fried, były ambasador USA w Polsce. Przytacza przy tym lekcje, jakie można wyciągnąć ze spotkania Wielkiej Trójki na Krymie w 1945 roku.

W artykule "75 lat konferencji jałtańskiej, lekcje z historii" Fried stwierdza, że dla Rosjan do dziś spotkanie przywódcy ZSRR Józefa Stalina, premiera Wielkiej Brytanii Winstona Churchilla oraz prezydenta USA Franklina Delano Roosevelta jest ważnym symbolem. Odnotowuje, że administracja prezydenta Rosji Władimira Putina wyszła nawet z pomysłem zorganizowania kolejnej konferencji jałtańskiej.

Dla Polaków, Bałtów oraz wielu innych nacji w Europie Środkowej Jałta oznacza jednak "zdradę ich państw oraz porzucenie przez USA swoich podstawowych wartości na ołtarzu wielkiej polityki" - zauważa Fried. Jego zdaniem obecnie narody te, wraz z Ukraińcami, obawiają się, że USA "będą kuszone +drugą Jałtą+, w której Waszyngton i Moskwa dobiją targów ich kosztem".

W pełnym historycznych szczegółów artykule ekspert think tanku Atlantic Council (Rada Atlantycka) odnotowuje, że Amerykanie "prawie od początku mieli zastrzeżenia do Jałty", a przez dekady po 1945 roku Republikanie uznawali politykę Roosevelta na spotkaniu przywódców antyhitlerowskiej koalicji za naiwną. Jak zwraca uwagę Fried - sam prezydent wyrażał po konferencji niepokój, ale jednocześnie uważał, że nie mógł w tym czasie zrobić dla Polski więcej.

Niezależnie od tego Jałta była złym porozumieniem - uznaje były dyplomata. "USA zaakceptowały słabe obietnice dyktatora w imieniu Polski, sojusznika, który walczył od pierwszego do ostatniego dnia drugiej wojny światowej na wszystkich europejskich frontach, bez poddawania się czy państwowej kolaboracji" - kontynuuje Fried.

Ocenia, że Stany Zjednoczone w 1945 roku w geście kapitulacji "podniosły ręce w górę", gdy Związek Radziecki narzucał swoje rządy w Europie Środkowej i Wschodniej.

Fried wyraża opinię, że Jałta "nie była błędem tylko jednego amerykańskiego prezydenta na jednym spotkaniu". "Droga do Jałty była produktem doktryny izolacjonizmu i pierwotnego ruchu +America First+, który odzwierciedlał przekonania znacznej części amerykańskiej lewicy i prawicy, że USA nie mają żywotnego interesu w europejskim bezpieczeństwie" - wskazuje.

Priorytetowe dla amerykańskiej administracji - kontynuuje Fried - było "natychmiastowe zwycięstwo nad Niemcami", a Waszyngton "nie chciał ryzykować ostatecznej rozgrywki ze Stalinem w sprawie Polski".

Ekspert Atlantic Council uważa, że w postępowaniu z przywódcami ZSRR Roosevelt, tak "jak wielu prezydentów USA po nim", zdawał się "wierzyć w gesty dobrej woli". Ufał również, że "wysiłki, by uwzględnić uzasadnione rosyjskie interesy wystarczą", by przekonać ZSRR do podjęcia "bardziej znośnego podejścia do jego sąsiadów".

"Roosevelt zmarł 12 kwietnia 1945 roku. W ostatnich tygodniach swojego życia mógł dochodzić do zrozumienia natury Stalina. Ale jałtańska Europa, podzielony kontynent, który wyłonił się (na skutek) konferencji wbrew nadziejom Roosevelta, przetrwał przez 45 lat" - odnotowuje Fried.

Wymienia następnie trzy lekcje, które można wyciągnąć z kształtującego powojenny europejski ład spotkania przywódców na Krymie 75 lat temu.

Pierwsza, to być "poważnym operacyjnie". Oznacza to - jak wyjaśnia - "czujność przy negocjowaniu dokumentów opartych na ogólnym języku zasad". Lekcja druga to "bycie realistycznym w kwestii względnej siły". Trzecią jest to, że "podstawowe wartości mogą być bardziej żywotne niż to się wydaje, szczególnie w długim okresie".

Jak zauważa pod koniec artykułu Fried, po latach okazało się, że sowiecka dominacja nad Europą Środkową i Wschodnią nie jest wieczna.

W tym tygodniu przypada 75. rocznica konferencji jałtańskiej, która odbyła się w dniach 4-11 lutego 1945 roku.

Z Waszyngtonu Mateusz Obremski

×

KOMENTARZE (0)

Do artykułu: USA: Fried: Jałta wciąż wywołuje silne emocje; można wyciągnąć z niej lekcje

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.219.31.204
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum
WNP - Portal gospodarczy

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!