PARTNERZY PORTALU

Uzbekistan podejmuje wyzwanie starych kopalń promieniotwórczych rud

Uzbekistan podejmuje wyzwanie starych kopalń promieniotwórczych rud
Kopalnia uranu w Uzbekistanie fot. IAEA Imagebank/Flickr, licencja CC BY 2.0

Jednym z największych wyzwań ekologicznych w Azji Centralnej jest zagrożenie skażeniem promieniotwórczym. Problem ten dotyczy zwłaszcza obszarów, na których ZSRR intensywnie eksploatował uran na potrzeby rozwoju energetyki jądrowej i w celach militarnych. Nieczynne obecnie, a źle zabezpieczone lub w ogóle porzucone centralnoazjatyckie kopalnie rud pierwiastków promieniotwórczych stwarzają niezwykle wysokie ryzyko zanieczyszczenia wód podziemnych i cieków wodnych, co doprowadziłoby do katastrofy ekologicznej na ogromną skalę.

Do tej pory żadne państwo nie podjęło się prac nad likwidacją tego zagrożenia, zarówno z braku wystarczających środków, jak i niejednoznaczności różnych ekspertyz, które oceniały skuteczność metod eliminacji zagrożenia.

Pomimo licznych raportów o stanie środowiska i szacowanym zagrożeniu, dopiero w 2013 r. problem ten zaczął być dostrzegalny, gdy ONZ oficjalnie wystąpiła do państw członkowskich o wsparcie Azji Centralnej w jego rozwiązaniu. W prace zaangażowała się przede wszystkim Unia Europejska, której eksperci oszacowali koszt zabezpieczenia miejsc najbardziej narażonych na skażenie na 85 mln euro, a całkowitej likwidacji zagrożenia skażeniem na 210 mln euro. Przez kolejne lata udało się zgromadzić zaledwie 56 mln euro. W proces finansowania włączyły się Bank Światowy, Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju oraz Azjatycki Bank Rozwoju.

Dopiero pod koniec 2021 r. Agencja Rekultywacji Środowiska dla Azji Centralnej (ARS), finansowana przez UE, Szwajcarię, Norwegię i USA, podpisała z uzbeckim rządem porozumienie, która umożliwi rozpoczęcie prac nad przywróceniem pierwotnego stanu środowiska na terenach zagrożonych skażeniem. 

Pierwszym obszarem, który będzie poddany rekultywacji jest rejon kopalń Jangjabad i Czorkesar, położonych w górach 40 km na wschód od Taszkentu. Do końca czerwca 2022 r. ma zostać opracowana szczegółowa dokumentacja rekultywacyjna (na ten cel przeznaczono grant w wysokości 2 mln euro), która będzie stanowić podstawę do rozpoczęcia prac nad zabezpieczeniem 50 km kw. terenu, w tym zablokowanych szybów i skażonych ruin budynków. Następnie planowana jest utylizacja 2,6 mln m3 radioaktywnych odpadów. Cała operacja jest obarczona dodatkowym ryzykiem ponieważ teren jest silnie aktywny sejsmicznie.

Podjęte wyzwanie ma charakter pionierski, więc na razie nie jest znany szacunkowy czas trwania prac. Jeśli jednak proces zakończy się sukcesem, to już w kolejce do wsparcia czekają inni sygnatariusze Strategicznego Planu Generalnego (SPG), Tadżykistan i Kirgistan. SPG jest finansowany ze środków wspomnianej Agencji Rekultywacji, Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej, Unii Europejskiej, Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju oraz do wybuchu wojny Rosyjskiego Państwowego Przedsiębiorstwa Energii Atomowej (Rosatom).

Więcej komentarzy o Azji na stronie Instytutu Boyma

 

×
  • Uzbekistan

    Przelicz walutę
  • sum (UZS)

  • 0,042 złoty (PLN)

    0,009 EUR, 0,009 USD

SŁOWA KLUCZOWE I ALERTY

KOMENTARZE (0)

Do artykułu: Uzbekistan podejmuje wyzwanie starych kopalń promieniotwórczych rud

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 34.236.192.4
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!