Innowacje w Polsce. Elita firm błyszczy, gorzej jest z innymi

Innowacje w Polsce. Elita firm błyszczy, gorzej jest z innymi
Rzeszowska fabryka Pratt & Whitney. - Technologie, które rozwijamy, są bezpośrednio związane z naszymi produktami. Jest to zatem miks rozwiązań korporacyjnych z pracą naszych inżynierów w Rzeszowie – mówi Maciej Samolej, wiceprezes zarządu ds. operacyjnych, dyrektor generalny Pratt & Whitney Rzeszów Fot. PTWP

W polskiej gospodarce widać spore rozwarstwienie: są firmy bardzo aktywne na innowacyjnym polu, często prowadzące własne ośrodki B+R , ale unijne klasyfikacje plasują Polskę w tej mierze na ogół bardzo daleko od czołowych państw.

  • Niewątpliwe firmy z ośrodkami B+R lub też czerpiące nowoczesne rozwiązania z osiągnięć grupy - nie wdając się już w ocenę efektów ich pracy - można zaliczyć do elity proinnowacyjnych przedsiębiorstw. Oto garść przykładów.
  • Dane o poziomie innowacyjności, nowoczesności ogółu polskich firm raczej nie napawają  jednak zbytnim optymizmem. Co ciekawe, odsetek aktywnych innowacyjnych firm pozostaje na podobnym poziomie od wielu lat.
  • Niniejszy tekst jest fragmentem raportu „Produkcja 4.0. Praktyki firm w Polsce”, przygotowywanego na podstawie ponad dwudziestu rozmów dziennikarzy WNP.PL i PulsHR.pl z menedżerami polskich firm przemysłowych, a także ekspertami. Opracowanie to będzie miało premierę podczas konferencji Nowy Przemysł 4.0 i Tech&Job (4-5 października 2022 r.), towarzyszącej Międzynarodowym Targom Obrabiarek, Narzędzi i Technologii Obróbki TOOLEX (4-6 października 2022 r.) w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach.

Modernizacja i transformacja w przedsiębiorstwach jest owocem działania własnych komórek badawczych lub zakładów B+R grupy, dzielenia się doświadczeniami na poziomie koncernu jak i efektem pomocy wyspecjalizowanych przedsiębiorstw czy instytucji, jak np. Astor czy Sieć Badawcza Łukasiewicz.

Innowacje? „Chętnie dzielimy się naszym doświadczeniem i wiedzą”

 - Aby być konkurencyjną firmą, musimy wdrażać innowacje technologiczne, i takie podejście reprezentuje zarówno globalnie Grupa Volkswagen, jak i lokalnie Volkswagen Poznań. Nasi pracownicy w poszczególnych jednostkach badawczych opracowują rozwiązania specyficzne dla procesów i technologii w VWP. Niektóre schematy, programy lub procesy są unikatowe dla fabryki i dlatego, rzecz jasna, wymagane są zmiany czy dostosowania - mówi Stefanie Hegels, dyrektor zakładu Volkswagen Poznań we Wrześni.

Nieco inny wariant? Varroc Lighting Systems w miejscowości Niemce koło Lublina nie ma własnego ośrodka B+R, gdyż grupa Varroc otworzyła go wcześniej w Krakowie.

- Wykonuje on świetną pracę, nie tylko na nasze potrzeby, ale całej grupy. Zatrudnia specjalistów z zakresu optyki, mechaniki czy elektroniki, którzy pracują m.in. nad kolejną generacją lamp przednich, pikselowych - zaznacza Grzegorz Stępień, dyrektor fabryki w Niemcach.

 W końcu 2019 r. w Łodzi otwarto października Centrum Badań i Rozwoju spółki BSH Sprzęt Gospodarstwa Domowego, które zatrudnia 150 inżynierów. Współpracuje ono z Politechniką Łódzką.

 - Wdrażane w Fabryce Suszarek innowacje pochodzą z różnych zakładów koncernu, nie staramy się rozwiązywać problemu od zera, a jeśli rozwiązanie już istnieje i jeśli jest to możliwe, staramy się je kopiować i standaryzować - stwierdza Paweł Adamowicz, dyrektor fabryki suszarek do ubrań BSH w Łodzi

Tak było w przypadku urządzeń do pomiaru temperatury, które fabryka ta „skopiowała” z wrocławskich zakładów BSH czy konceptu bezpieczeństwa linii produkcyjnych, który jest standardem w grupie. Z kolei inżynierowie fabryki suszarek samodzielnie opracowali rozwiązania zastosowane w procesach testowania pomp ciepła, skopiowane dalej w nowej fabryce BSH w Chinach.

Podobna jest praktyka w koncernie Pratt & Whitney.

- Mamy wspólne kierunki, które wyznacza dla nas odgórnie korporacja, jednak charakteryzuje ją duża swoboda w naszej codziennej działalności. Technologie, które rozwijamy, są bezpośrednio związane z naszymi produktami. Jest to zatem miks rozwiązań korporacyjnych z pracą naszych inżynierów w Rzeszowie. Za wiele produktów jesteśmy odpowiedzialni my, jako fabryka - mówi Maciej Samolej, wiceprezes zarządu ds. operacyjnych, dyrektor generalny Pratt & Whitney Rzeszów.

"Mamy dostęp do unikatowego know-how i nowoczesnych technologii innych spółek"

Także polska grupa Wielton stosuje pokrewne działania. Wykorzystuje przy tym doświadczenia i nowe rozwiązania zespołów inżynieryjnych zarówno niemieckiej spółki Langendorf, angielskiej czy Fruehauf z Francji (wszystkie te firmy przejęła).

- Dzięki zasięgowi grupy jako spółka Wielton mamy dostęp do unikatowego know-how i nowoczesnych technologii innych spółek. Chętnie dzielimy się także naszym doświadczeniem i wiedzą. W Wieluniu mamy także własne zaplecze badawczo-rozwojowe, a zatem przepływ know-how odbywa się w obie strony - mówi Piotr Kuś, wiceprezes, dyrektor generalny.

Dział badawczo-rozwojowy w Wieluniu liczy około 70 inżynierów i ma pierwszą w Polsce (a drugą w Europie) stację do całopojazdowego badania naczep. Choć działa niezależnie od podobnych jednostek w swoich zagranicznych spółkach, to nad niektórymi projektami pracuje wspólnie. Wybiera się wtedy lidera, który w danym obszarze ma największe kompetencje.

Zakres tematyczny badań jest szeroki, od nowych naczep chłodniczych, furgonowych czy specjalistycznych, przez optymalizację produktów (np. redukcja masy naczep, a co za tym idzie - zmniejszenie zużycia paliwa i emisji gazów cieplarnianych) po elektromobilność i paliwa alternatywne.

Polska: odsetek aktywnych innowacyjnych firm pozostaje na podobnym poziomie od wielu lat

Można rzec, że firmy z ośrodkami B+R lub też czerpiące nowoczesne rozwiązania z osiągnięć grupy - nie wdając się już w ocenę efektów ich pracy - można zaliczyć do elity proinnowacyjnych przedsiębiorstw.

A jak wygląda rzut oka na sytuację (innowacje) wszystkich działających w Polsce przedsiębiorstw? Częściową odpowiedź na to pytanie dają statystyki i rankingi    

W Europejskim Rankingu Innowacyjności 2021 Polska jest krajem określanym mianem „emerging innowator” (ze wskaźnikiem innowacyjności wynoszącym 65,9 proc. średniej UE z roku 2014 (postęp z poziomu 51,3 proc. średniej UE w roku 2014).

Analiza poszczególnych obszarów poddanych ocenie w tym zestawieniu wskazuje na niski - względem średniej unijnej - poziom innowacyjności przedsiębiorstw m.in. w dziedzinie wydatków przedsiębiorstw na B+R, nakładów na innowacje na pracownika, innowacji produktowych czy też innowacyjnych MŚP współpracujących z innymi podmiotami.

Jeszcze mniej korzystnie przedstawiają się dane dotyczące poziomu nowoczesności przedsiębiorstw. Odsetek aktywnych innowacyjnych firm pozostaje na podobnym poziomie od wielu lat. Skłonność przedsiębiorstw do prowadzenia działalności innowacyjnej (mierzona jako odsetek firm innowacyjnych) w latach 2010-2019 utrzymywała się na niskim poziomie. Jednocześnie widoczne są dysproporcje pod względem poziomu aktywności innowacyjnej firm w podziale na kategorie wielkości przedsiębiorstw, sektory oraz poziomy techniki. Pouczającą lekturą są tu na przykład „Założenia Programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027” - dokument rządowy przekazany Komisji Europejskiej 16 marca 2022 r.

Idźmy dalej. W 2020 r. (to najnowsze dane GUS) polskie nakłady krajowe brutto na działalność B+R (GERD) miały wartość 32,4 mld zł i wzrosły o 7 proc. w stosunku do roku poprzedniego, a sama wartość GERD urosła do 2,35 proc.

Relacja nakładów wewnętrznych na działalność B+R do PKB - określana jako „wskaźnik intensywności prac B+R” - miała w 2020 r. w Polsce wartość 1,39 proc. I była niższa od wartości średniego tego wskaźnika dla UE (2,32 proc.) o 0,93 punktu proc., co plasowało Polskę na 17. miejscu.

Nasza gospodarka (wraz z przemysłem) pozostaje też daleko za ścisłą czołówką w przemianach cyfrowych (dochodzi tu też społeczny wymiar digitalizacji).

Od 2014 r. Komisja Europejska monitoruje postępy państw członkowskich w tej mierze za pomocą wskaźnika gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego - DESI (Digital Economy and Society Index). W najnowszym wydaniu tej klasyfikacji znaleźliśmy się w Unii na czwartym miejscu od końca.

Działania innowacyjne realizują w Polsce przede wszystkim duże podmioty

W najnowszym rankingu za 2021 r. KE stwierdziła, że choć podczas pandemii „państwa członkowskie poczyniły postępy w wysiłkach na rzecz cyfryzacji, ale nadal mają trudności z wypełnieniem luk w umiejętnościach cyfrowych, transformacji cyfrowej MŚP i rozwoju zaawansowanych sieci 5G”. 

Z różnych zestawień i analiz (np. GUS, NCBR, NIK) wynika jednoznacznie, że działania innowacyjne realizują w Polsce przede wszystkim duże podmioty, gdyż firm z sektora małych i średnich przedsiębiorstw prowadzących działalność innowacyjną jest jeszcze relatywnie niewiele. Dotyczy to szczególnie badań przemysłowych z szybkim, konkretnym zastosowaniem, ale także prac rozwojowych o nieco bardziej perspektywicznym wymiarze (to już bardziej oczywiste, zważając na poziom finansowych i ludzkich - specjaliści - zasobów polskich MŚP).

 

×

KOMENTARZE (2)

Do artykułu: Innowacje w Polsce. Elita firm błyszczy, gorzej jest z innymi

  • Kiki 2022-09-30 18:11:27
    Może zakute pały dojdą w końcu do wniosku, że podnosząc i dodając nowe podatki i komplikując przepisy utrudniają funkcjonowanie najmniejszym firmom. Małe firmy w obecnym środowisku nawet nie myślą o innowacjach. Po 1 nie mają już kasy, bo państwo zabiera, a po 2 to przepisy które ograniczają swobodę działania. Niech ten rząd, Kaczyńskie, Tuski, Gowiny i inni wielcy politycy opuszczą ten kraj dla dobra Nas wszystkich
  • Qwerty 2022-09-30 16:54:39
    U nas daje sie pieniadze na koscioly

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.225.221.130
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!