PARTNERZY PORTALU

TETRA a szerokopasmowe standardy łączności

  • Ten tekst jest częścią STREFY PREMIUM WNP.PL
  • Autor: Artykuł Enspirion Sp. z o.o
  • Dodano: 21-06-2021 20:03

Analizy a także doświadczenia krajów Unii Europejskiej wskazują na budowę systemów hybrydowych jako właściwy kierunek rozwoju dla łączności profesjonalnej. O wykorzystaniu sieci szerokopasmowych można myśleć jednak dopiero po upowszechnieniu standardu TETRA. Ta kolejność etapów rozwoju łączności krytycznej powinna zostać zachowana również w Polsce.

Polska jest ostatnim krajem Unii Europejskiej, który nie posiada ogólnokrajowego systemu łączności zapewniającego skuteczną i bezpieczną komunikację dla służb, energetyki czy dużego przemysłu.
W toczącej się dyskusji na temat najlepszej technologii dla bezpiecznej łączności krytycznej wskazuje się na: LTE 450 (mający wykorzystać pasma częstotliwości po pierwszym systemie komórkowym NMT), LTE700 oraz 5G.

Z pewnością któryś ze standardów łączności szerokopasmowej przejmie z czasem wiodącą rolę zapewniając komunikację na poziomie ogólnokrajowym. Pojawia się nawet opinia, że Polska ma szanse stać się lokalnym liderem we wdrażaniu tego rozwiązania poprzez niezwłoczne rozpoczęcie jego budowy dla służb profesjonalnych – przeskakując niejako etap oparty na stosowanym aktualnie w prawie całej Europie standardzie TETRA. Jednakże doświadczenia krajów zachodnich wyraźnie pokazują, że jej realizacja nie jest ani szybka ani tania.

Doświadczenia krajów europejskich

Najbardziej pouczającym przykładem jest Wielka Brytania, która kilka lat temu ze standardu TETRA zaczęła przechodzić na łączność szerokopasmową przy wykorzystaniu infrastruktury operatorów sieci publicznych LTE (EE i Vodafone). Niestety, wdrażanie nowego systemu postępuje bardzo powoli
– obecnie przewidywana data zakończenia projektu to 2025 rok. Kiedy weźmie się pod uwagę, że aktualny budżet urósł do 10 mld funtów (co przy zakładanych ok. 300 tys. użytkowników końcowych docelowej sieci daje koszt per capita w wysokości 33 tys. funtów), a mimo to wciąż odnotowywane są opóźnienia, daje to pewne wyobrażenie o trudnościach i nakładach w realizacji przedsięwzięcia.

Projekt ESN (ang. Emergency Services Network – sieć służb ratunkowych) wystartował w 2017 roku. W ciągu czterech lat Brytyjczycy wybudowali ok. 1 tys. nowych i zmodernizowali ok. 19 tys. istniejących masztów. System, wykorzystując publiczną sieć komórkową, pozwala korzystać z niej użytkownikom łączności krytycznej z zachowaniem pierwszeństwa przed klientami komercyjnymi. Jednak, pomimo technologicznego zaawansowania, oparta o LTE sieć ESN w dalszym ciągu nie jest w stanie zapewnić pełnego zakresu funkcjonalności realizowanych aktualnie przez łączność radiową
– m.in. niezawodnej PTT (ang. Push to talk, czyli: naciśnij i mów) i połączeń w trybie bezpośrednim między użytkownikami w sytuacji niedostępności zasięgu stacji bazowej. Z tego względu, chcąc spełnić wymogi stawiane przed łącznością krytyczną, Wielka Brytania odeszła od koncepcji całkowitego zastąpienia jednego rozwiązania drugim na rzecz współpracy obu systemów: ESN i TETRA/Airwave.  

Większość dużych krajów europejskich początkowo przyjęła podobne założenia i ambitny plan zastąpienia sieci TETRA systemami szerokopasmowymi. Jednak po „lekcji brytyjskiej”, aktualnie strategie krajów takich jak Niemcy, Hiszpania, Szwecja czy Norwegia również planują rozwój sieci łączności krytycznej w modelu hybrydowym (TETRA+LTE/5G), w którym TETRA pełnić będzie w dalszym funkcję podstawowego środka łączności spełniającego wymogi Komunikacji Krytycznej (ang. Mission Critical).

Przekładając powyższe doświadczenia na grunt polski szacuje się, że budowa łączności krytycznej w oparciu o technologie szerokopasmowe zajmie od siedmiu do dziesięciu lat przy budżecie kilkudziesięciu miliardów złotych. Co jednak różni Polskę od ww. przykładów? To, że w tej chwili nie posiadamy szybkiego i niezawodnego systemu łączności trunkingowej, który obejmowałby zasięgiem cały kraj. Ze względu na wspomniane wyżej mankamenty łączności szerokopasmowej wdrażające go kraje, jak w przypadku Wielkiej Brytanii, swoje systemy łączności w dalszym ciągu mogą opierać na sprawdzonym standardzie TETRA. Polska takiego komfortu nie ma.

TERA standardem dla usług łączności krytycznej

Polska wprawdzie nie ma jeszcze ogólnokrajowego systemu, ale istnieją pewne podstawy dla jego wdrożenia w stosunkowo niedługiej perspektywie czasowej. W 2019 r., w celu usprawnienia działania swoich służb technicznych, sieć TETRA została uruchomiona przez Energę z Grupy ORLEN. Ze względu na potencjał systemu, usługa łączności krytycznej zaczęła być świadczona również podmiotom spoza Grupy. Spółką dedykowaną do komercyjnego udostępniania sieci TETRA Energi został Enspirion, który zajmuje się komercjalizacją unikatowych usług z obszaru energetyki.

Do pokrytych przez Energę 25% powierzchni kraju za jakiś czas będzie można dodać obszar sieci Tauron czyli kolejne 19%, a w niedalekiej podobny powierzchnią obszar sieci Enea, jako że obydwa koncerny podjęły decyzję o dalszej rozbudowie swoich systemów TETRA. Stworzy to podstawę nie tylko dla ujednolicenia komunikacji służb tych koncernów, ale również potencjał dla budowy sieci ogólnopolskiej, a w przyszłości płynne przejście na technologię szerokopasmową.

LTE czy TETRA?

Warte zaznaczenia są różnice w przeznaczeniu standardów LTE oraz TETRA, z których pierwszy powstał dla usług publicznych – czyli dla każdego z nas, z naciskiem na transfer znacznych ilości danych z możliwie dużymi prędkościami. TETRA, niezależna od systemów publicznych,  projektowana była do użytku przez profesjonalne służby z priorytetem na grupową łączność głosową, szybkość zestawienia połączenia i niezawodność. Zasięg oraz łączność bezpośrednia pomiędzy radiotelefonami bez dostępu do sieci (tzw. tryb DMO) w dalszym ciągu pozostają sporym wyzwaniem dla technologii szerokopasmowych LTE. Co więcej, systemy komórkowe wymagają również większego zagęszczenia stacji bazowych.

Wszystkie te uwarunkowania są kluczowe w pracach nad dostosowaniem technologii szerokopasmowych do wykorzystania w łączności krytycznej. Prace nad opracowaniem standardu LTE (tzw. usługi MCx) zostały już wprawdzie podjęte (przez organizację 3gpp zajmującą się rozwojem standardów łączności), jednak droga od wypracowania standardu do gotowości operacyjnej urządzeń jest jeszcze daleka.

Ewolucja łączności radiowej w kierunku szerokopasmowym

Postęp w rozwoju łączności szerokopasmowej jest konieczny i nieodwracalny. Nie oznacza to jednak, że przełączenie na nowe technologie łączności w obszarze mission-critical nastąpi z roku na rok. Być może należy też zadać pytanie: czy jest to konieczne? Łączność dla energetyki, która skomunikuje rozproszoną generację, urządzenia IoT oraz pozwoli zbierać dane pomiarowe, wcale nie musi być tożsama z łącznością krytyczną. W debacie publicznej, a nawet branżowej, często mylone są pojęcia łączności dla energetyki w kontekście jej transformacji, a łączności krytycznej. Z całą pewnością potrzebujemy systemu łączności dla akwizycji danych pomiarowych na masową skalę, czy też zarządzania rozproszoną generacją lub elementami IoT. Ale taki system nie musi spełniać wymagań stawianych systemom łączności krytycznej, ponieważ jest to po prostu ekonomicznie nieuzasadnione. Podobna logika ma miejsce w przypadku pozostałych służb. Dlatego analizy uwzględniające głos branży (energetyka, służby porządku i bezpieczeństwa publicznego) jako właściwą ścieżkę wskazują ewolucję łączności radiowej w kierunku szerokopasmowym, zakładającą rezygnację z tej pierwszej dopiero w momencie, kiedy systemy szerokopasmowe osiągną odpowiednią dojrzałość technologiczną i produktową, a także akceptowalny poziom dostępności cenowej.
×

DALSZA CZĘŚĆ ARTYKUŁU JEST DOSTĘPNA DLA SUBSKRYBENTÓW STREFY PREMIUM PORTALU WNP.PL

lub poznaj nasze plany abonamentowe i wybierz odpowiedni dla siebie. Nie masz konta? Kliknij i załóż konto!

SŁOWA KLUCZOWE I ALERTY

KOMENTARZE (1)

Do artykułu: TETRA a szerokopasmowe standardy łączności

  • Łukasz 2021-06-28 09:35:48
    Czy to artykuł sponsorowany?

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.235.140.84
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!