PARTNERZY PORTALU

Wydaliśmy 7,5 mld zł na badania bez właściwego nadzoru

Wydaliśmy 7,5 mld zł na badania bez właściwego nadzoru
Fot. Shutterstock, Inc.

Narodowe Centrum Nauki w ciągu ośmiu lat przekazało blisko 7,5 mld zł na badania podstawowe. Najwyższa Izba Kontroli ustaliła, że choć środki te zostały rozdysponowane w prawidłowy sposób, to nadzór nad realizacją dofinansowanych projektów wymaga wzmocnienia.

  • Badania podstawowe nie są nastawione na bezpośrednie zastosowania komercyjne, ale na budowę potencjału intelektualnego kraju.
  • Polska wydaje w tej dziedzinie nominalnie mniejsze środki niż np. Szwajcaria czy Austria.
  • NIK stwierdziła, że NCN powinno wzmocnić swój potencjał kontrolny wobec realizowanych projektów.
Najwyższa Izba Kontroli oceniła, że badania podstawowe mają istotny wpływ na innowacyjność kraju, choć ich wyniki często nie dają się natychmiast przełożyć na praktyczne zastosowanie. Badania podstawowe, zgodnie z definicją ustawową, to prace empiryczne lub teoretyczne, których celem jest zdobycie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów.

Szczególną cechą tych badań jest brak nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne. Są one jednak nieodzowne dla rozwoju nauki i państwa, gdyż służą budowaniu potencjału intelektualnego kraju, a w konsekwencji pobudzają jego rozwój gospodarczy. O tym, jak ważne są badania podstawowe dla światowych gospodarek, świadczą choćby nakłady, jakie poszczególne kraje na nie przeznaczają.


W 2010 r. zmieniony został system finansowania badań podstawowych prowadzonych przez jednostki naukowe. Wyeliminowany został dotychczasowy udział Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przyznawaniu środków finansowych na projekty badawcze. Rolę podmiotu zarządzającego tymi środkami przejęło nowo utworzone Narodowe Centrum Nauki, które jest agencją wykonawczą Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Kompetencje w zakresie definiowania i określania: kierunków rozwoju badań podstawowych, priorytetowych dyscyplin naukowych, rodzaju ogłaszanych konkursów oraz podziału środków na ich finansowanie przyznane zostały środowiskom naukowym, reprezentowanym przez 24 członków Rady Narodowego Centrum Nauki.

Rada Narodowego Centrum Nauki wypełniła ustawowe zadanie, określając priorytetowe obszary badań podstawowych. Przyjęto podział na trzy główne obszary nauk: Nauki Ścisłe i Techniczne, Nauki o Życiu oraz Nauki Humanistyczne, Społeczne i o Sztuce, wpisywały się one w założenia i cele Strategii Rozwoju Kraju 2007-2015. Obszary te zostały właściwie zaprojektowane, objęły bowiem wszystkie dziedziny nauki. Przyjęto także wskaźniki do wykorzystania przy podziale nakładów finansowych na poszczególne obszary badań.

Zobacz także: Fotosynteza przyszłością energii. Chcą być lepsi niż rośliny

Za podstawę procesu kwalifikacji i oceny projektów badawczych przyjęto podział na 25 tzw. paneli dziedzinowych (dyscyplin lub grup dyscyplin), tematycznie pokrywających cały obszar badań naukowych w trzech głównych działach. Zmieniono także sposób oceniania wniosków o finansowanie projektów badawczych.

Ważnym elementem systemu stała się ustanowiona funkcja koordynatorów dyscyplin czyli osób odpowiedzialnych za ogłaszanie i przeprowadzanie konkursów, ocenę wniosków pod względem formalnym i organizowanie pracy zespołów ekspertów.
×

KOMENTARZE (3)

Do artykułu: Wydaliśmy 7,5 mld zł na badania bez właściwego nadzoru

  • As 2020-11-12 22:19:14
    Jedynymi efektami grantow sa publikacje naukowe (przewaznie jedynie podlaczajace sie w jakims drobiazgu do mod naukowych innych) i drugie pensje, ktore wyplacaja sobie autorzy tych publikacji w czasie trwania grantu. To nie sluzy kompletnie niczemu innemu. W nauce wytworzyla sie grupa spryciarzy, ktorych jedyna specjalizacja jest umiejetnosc zdobywania grantow. Ten system jest ciezko chory, nic z niego nie wynika dla kogokolwiek niezwiazanego bezposrednio z nauka.
  • Rysa 2020-11-04 10:01:07
    A te 0,5 miliarda wydane przez spółki byłego ministra to oprócz okazałego "laboratorium" na Mazurach przyniosły coś jeszcze ?
  • Yogi 2020-11-03 19:24:52
    Bardzo jestem ciekawy czy NIK zwrócił uwagę na jakie badania "naukowe" NCN wydaje pieniądze. Jako przykład podam : "Gombrowicz od tyłu : projekt krytyki analnej na przykładzie powieści Ferdydurke"

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 18.234.255.5
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum
WNP - Portal gospodarczy

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!